Dirck van Baburen

Dirck van Baburen (ur. ok. 1595 w Wijk k. Duurstede, zm. 21 lutego 1624 w Utrechcie) – holenderski malarz okresu baroku, caravaggionista utrechcki.

Cierniem koronowanie, 1623 Museum Catharijneconvent, Utrecht
Prometeusz skowany, 1623 Rijksmuseum, Amsterdam
Stręczycielka, 1622 Isabella Stewart Gardner Museum, Boston

Był synem Jaspera van Babuyrena (pierwotna wersja nazwiska) i Margharety van Doyenburgh. Miał brata Petera i siostrę Cecylię. Był uczniem manierysty Paulusa Moreelse (1571-1628). W l. 1617-22 pracował w Rzymie, gdzie uległ wpływom Caravaggia i Carla Saraceniego. Przed 1620 wraz z Davidem de Haenem wykonał dekorację kaplicy Piety w kościele San Pietro in Montorio. Pracował także dla kardynałów Vincenzo Giustinianiego i Scipione Borghese. Po powrocie do Utrechtu ok. 1621 wstąpił do cechu malarzy.

Malował sceny biblijne, mitologiczne i rodzajowe. Wykorzystywał mocny światłocień do wydobycia z półmroku intensywnych plam barwnych. Sytuował duże postacie w bliskim planie kompozycyjnym, przeważnie zestawione ciasno na niewielkiej przestrzeni, często ujęte półfiguralnie. Grubą mięsistą farbą sugestywnie odtwarzał fakturę przedmiotów, tkanin i ciał. Często malował na miedzi.

Jego obraz Stręczycielka (1622), którego akcja rozgrywa się w domu rozpusty, występuje dwukrotnie w tle dwóch obrazów Jana Vermeera: Koncert (ok. 1665-66) i Kobieta siedząca przy wirginale (1673-75) i prawdopodobnie zainspirował go do namalowania obrazu pod takim samym tytułem. Obraz Baburena należał wówczas do teściowej Vermeera.

Wybrane dziełaEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Samuel Rodary, Caravaggioniści holenderscy, Wrocław: Eaglemoss Polska, 2001 (Wielcy Malarze ; nr 157).