Dywidenda

Dywidenda (łac. dividendum – rzecz do podziału) – aktywa (najczęściej pieniądze) wypłacane właścicielom (wspólnikom lub akcjonariuszom w zależności od formy prowadzenia spółki kapitałowej) jako wynagrodzenie za udzielenie kapitału.

Procedura wypłaty dywidendyEdytuj

O wysokości dywidendy i terminie jej wypłaty decyduje walne zgromadzenie w przypadku spółki akcyjnej lub zgromadzenie wspólników w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Warunkami wypłaty dywidendy w spółkach kapitałowych są[1]:

  1. zakończenie roku obrotowego (KSH dopuszcza jednak wypłaty akcjonariuszom lub udziałowcom zaliczek na poczet przewidywanej dywidendy[2]),
  2. sporządzenie sprawozdania finansowego, a w jednostkach zobowiązanych do badania sprawozdania również jego zbadanie przez biegłego rewidenta, przy czym opinia biegłego rewidenta musi być co najmniej „bez zastrzeżeń” lub „z zastrzeżeniami”,
  3. zatwierdzenie sprawozdania finansowego przez walne zgromadzenie (lub zgromadzenie wspólników),
  4. podjęcie decyzji o podziale zysku i wypłacie dywidendy.

Kwota wypłacanej dywidendy nie może w Polsce przekroczyć wysokości zysku netto ostatniego roku obrotowego oraz sumy niepodzielonych zysków z lat poprzednich, a także z kapitału zapasowego lub kapitałów rezerwowych (pod warunkiem, że powstały one z zysku spółki). Ograniczenie to ma na celu ochronę praw kredytodawców spółki, tak by w przypadku kłopotów spółki utrudnić właścicielom wyprowadzenie aktywów ze spółki. Limit wyznaczany przez zysk prowadzi często do mylnego stwierdzenia, że „dywidenda jest wypłacana z zysku”.

Formy wypłaty dywidendyEdytuj

Dywidenda może zostać wypłacona w następujących formach:

  • środki pieniężne,
  • inne aktywa, które podmiot posiada.
  • w formie akcji/udziałów spółki lub podniesienia wartości nominalnej akcji/udziałów.

Ta ostatnia forma ma jedynie skutki podatkowe i nie wpływa w realny sposób na spółkę i jej akcjonariuszy.

Właściwości związane z dywidendąEdytuj

Wysokość dywidendy wskazuje horyzont spółki na najbliższe miesiące oraz jej plany inwestycyjne. Jeśli zarząd spółki zarekomenduje niższą dywidendę, oznacza to najczęściej kłopoty finansowe spółki. Dlatego zarządy unikają obcinania dywidend zwłaszcza w spółkach publicznych, jako że wiąże się ze znaczącym spadkiem cen akcji.

Dla spółki giełdowej cena akcji spada o wartość wypłacanej dywidendy w dniu, w którym następuje przydzielenie praw do dywidendy.

Ukryta dywidendaEdytuj

Nowelizacja ustawy z dnia 29 października 2021 r. w art. 16 ust. 1 pkt 15b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazuje, że do kosztów uzyskania przychodów nie można zaliczać kosztów poniesionych przez podatnika będącego spółką w związku ze świadczeniem wykonywanym przez podmiot powiązany bezpośrednio, lub pośrednio z podatnikiem, lub ze wspólnikiem (akcjonariuszem) podatnika, jeżeli poniesienie tego kosztu stanowiło będzie tzw. ukrytą dywidendę[3].

Według art. 16 ust. 1d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ukrytą dywidendę stanowią koszty spółki będącej podatnikiem, jeżeli[4]:

  1. ich wysokość lub termin poniesienia w jakikolwiek sposób są uzależnione od osiągnięcia zysku przez podatnika, lub wysokości tego zysku, lub
  2. racjonalnie działający podatnik nie poniósłby takich kosztów lub mógłby ponieść niższe koszty w przypadku wykonania porównywalnego świadczenia przez podmiot niepowiązany w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 3 z podatnikiem, przy czym przy określaniu wysokości tych kosztów przepisy art. 11c i art. 11d stosuje się odpowiednio, lub
  3. koszty te obejmują wynagrodzenie za prawo do korzystania z aktywów, które stanowiły własność lub współwłasność wspólnika (akcjonariusza) lub podmiotu powiązanego ze wspólnikiem (akcjonariuszem) przed utworzeniem podatnika.

Powiązanie podmiotów w rozumieniu ustawy nie dotyczy jedynie powiązania kapitałowego, ustawa wskazuje cztery kryteria powiązania podmiotów:

  1. znaczący wpływ – jeden podmiot wywiera znaczący wpływ na co najmniej jeden inny podmiot;
  2. podmioty, na które wywiera znaczący wpływ ten sam podmiot, lub członek rodziny do drugiego stopnia wywiera znaczący wpływ;
  3. spółka niemająca osobowości prawnej i jej wspólnik;
  4. podatnik i jego zagraniczny zakład.

PrzypisyEdytuj

  1. Agnieszka Lisak: Wypłata dywidendy w spółce kapitałowej. bankier.pl (na podstawie artykułu z serwisu www.nf.pl). [dostęp 2014-07-23]. (Artykuł został również opublikowany w „Gazecie Prawnej”; 11.01.2007 r.; nr 8/2007).
  2. Efektywny i wcześniejszy dostęp do wypracowanego kapitału. www.rp.pl, 2011-06-02. [dostęp 2015-12-17].
  3. Zmiany dotyczące ukrytej dywidendy w Nowym Polskim Ładzie [dostęp: 2021.12.16]
  4. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych [dostęp: 2021.12.16]

BibliografiaEdytuj