Otwórz menu główne

Franciszek Czacki herbu Świnka (ur. 1727 – zm. 13 lutego 1787 w Porycku) – strażnik wielki koronny od 1766, konsyliarz konfederacji barskiej z województwa bełskiego, starosta nowogrodzki, pułkownik pułku Ordynacji Ostrogskiej.

Franciszek Czacki
Ilustracja
Daniel Chodowiecki, Portret Franciszka Czackiego, 1773, rysunek sangwiną w Muzeum Narodowym w Warszawie
Herb
Świnka
Rodzina Czaccy herbu Świnka
Data urodzenia 1727
Data i miejsce śmierci 13 lutego 1787
Poryck
Ojciec Michał Czacki
Odznaczenia
Order Orła Białego Order Świętego Stanisława (Rzeczpospolita Obojga Narodów)

Drugi syn Michała Czackiego - kasztelana wołyńskiego, brat Szczęsnego Czackiego, stryj Tadeusza Czackiego. Posiadacz klucza kulikowskiego oraz Boremla na Wołyniu. Poseł na sejmy w 1744, 1746, 1758, 1764. Deputat na Trybunał Skarbowy Koronny w 1749. Przeciwnik reform Familii Czartoryskich. 9 maja 1764 podpisał manifest protestacyjny i wyjechał z Warszawy. W 1764 roku podpisał elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego z województwa wołyńskiego[1]. W wolnym od wojsk rosyjskich Gdańsku przebywał wraz z rodziną i synami brata w latach 1768 - 1773 r. Spotykał się tam m.in. z malarzem i rysownikiem Danielem Chodowieckim, który uwiecznił go w 1773 r. na rysunku zatytułowanym Szlachcic Polski. 1 grudnia 1781 r. wystawnie podejmował w nowo zbudowanym w Boremlu pałacu jadącego z Kamieńca króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, u którego wyjednał przywileje dla swojego miasteczka.

W 1766 odznaczony Orderem Świętego Stanisława, w 1780 został kawalerem Orderu Orła Białego.

PrzypisyEdytuj

  1. Akt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 74.

BibliografiaEdytuj

  • Stanisław Kazimierz Kossakowski, Julian Błeszczyński, Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich, Tom 1, nakładem autora, Warszawa 1858 r., s. 110
  • Stanisław Makowski, Zbigniew Sudolski, W kręgu rodziny i przyjaciół Słowackiego: Szkice i Materiały, PIW 1967, str. 324
  • Samuel Orgelbrand, Encyklopedia powszechna, Tom 4 , Warszawa 1860 r. str. 88
  • Tadeusz Dobrowolski, Malarstwo polskie, 1764-1964, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1968, str. 25
  • Edmund Machalski, Czacki Franciszek, h. Świnka (1727–1787) / Polski Słownik Biograficzny: Kraków, 1937.— Т. IV/1, zeszyt 16.— S. 142