Gmina Dziewieniszki

Gmina Dziewieniszki – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku na obszarze Ziemi Wileńskiej/woj. wileńskiego (obecnie na Litwie). Siedzibą gminy były Dziewieniszki (Dieveniškės)[2].

Dziewieniszki
gmina wiejska
1922-39[1]
Państwo  II Rzeczpospolita
Województwo (1919-20: okręg wileński)
(1920-22: Litwa Środkowa)
(1922-26: Ziemia Wileńska)
1926-39: wileńskie
Powiat oszmiański
Siedziba Dziewieniszki
brak współrzędnych
Portal Polska

Początkowo gmina należała do powiatu oszmiańskiego w guberni wileńskiej. 7 czerwca 1919 weszła w skskład utworzonego pod Zarządem Cywilnym Ziem Wschodnich okręgu wileńskiego[3], przejętego 9 września 1920 przez Tymczasowy Zarząd Terenów Przyfrontowych i Etapowych[4]. W związku z powstaniem Litwy Środkowej 9 października 1920 gmina wraz z północną częścią powiatu oszmiańskiego znalazła się w jej strukturach[5][6]. 13 kwietnia 1922 roku gmina weszła w skład objętej władzą polską Ziemi Wileńskiej[7], przekształconej 20 stycznia 1926 roku w województwo wileńskie[8]. Po wojnie obszar gminy wszedł w struktury administracyjne Związku Radzieckiego.

Gmina Dziewieniszki jest jedyną gmina dawnego powiatu oszmiańskiego, która obecnie znajduje się na terenie Litwy (w tzw. "Worku Dziewieniskim", czyli terytorium Litwy otoczonym prawie w całości przez terytorium Białorusi), pozostałe są na Białorusi. Także za II RP gmina tworzyła "worek" woj. wileńskiego, otoczony z trzech stron przez woj. nowogródzkie.

PrzypisyEdytuj

  1. Od 1922 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego terytorium o nazwie Ziemia Wileńska; w czasie II wojny światowej poza administracją polską; po II wojnie światowej poza granicami Polski.
  2. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  3. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 5, poz. 41
  4. Dziennik Rozkazów z 1920 r. Nr 35, poz. 753
  5. Adam Janusz Mielcarek: Podziały terytorialno - administracyjne II Rzeczypospolitej w zakresie administracji zespolonej. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2008.
  6. Dz. Urz. TKR
  7. Dz.U. z 1922 r. nr 26, poz. 213 – Art. 8.
  8. Dz.U. z 1926 r. nr 6, poz. 29