Otwórz menu główne

Hans Adolf Prützmann

zbrodniarz hitlerowski
Hans Prützmann (w mundurze SS-Brigadeführera)

Hans-Adolf Prützmann (ur. 31 sierpnia 1901 w Tolkmicku, zm. 21 maja 1945 w Lüneburgu) – SS-Obergruppenführer, zbrodniarz hitlerowski, Wyższy Dowódca SS i Policji na okupowanych przez III Rzeszę obszarach ZSRR.

Urodził się w Tolkmicku (niem. Tolkemit) koło Elbląga. Był weteranem Freikorpsu oraz brał udział po zakończeniu I wojny światowej w walkach z okupującymi Zagłębie Ruhry i Nadrenię wojskami francuskimi. Do NSDAP i SS należał od 1930. Należał do rdzenia Alte Garde (jak nazywano towarzyszy partyjnych biorących udział w puczu monachijskim), numer legitymacji SS 3002.

Prützmann następnie był dowódcą SS-Standarten w Gelsenkirchen i Königsbergu (obecnie Kaliningrad). W 1933 został dowódcą SS-Regionu X (Stuttgart), a krótko potem dowódcą SS-Nadregionu „Südwest” (funkcję tę pełnił do 1937). Później, od 1937 do 1941 dowodził SS-Nadregionem „Nordsee”. W latach 1938–1945 zasiadał w Reichstagu. Od 1938 do 1941 Prützmann pełnił funkcję Wyższego Dowódcy SS i Policji regionu „Nordwest” z siedzibą w Hamburgu (był też przez krótki okres w 1941 dowódcą miejscowego Nadregionu SS). Od maja 1941 do maja 1945 był Wyższym Dowódcą SS i Policji w regionie „Nordost” oraz dowódcą SS-Nadregionu o tej samej nazwie.

29 czerwca 1941 Prützmann, po inwazji Rzeszy na ZSRR, został powołany na stanowisko Wyższego Dowódcy SS i Policji rejonu „Ostland und Russland-Nord” z siedzibą w Rydze (funkcję tę pełnił do 1 listopada 1941 i odpowiadał za działalność Einsatzgruppen na tym obszarze). Następnie, od grudnia 1941, zastąpił Friedricha Jeckelna na stanowisku Wyższego Dowódcy SS i Policji rejonu „Russland-Süd”. W tym okresie został także dowódcą SS-Nadregionu „Ukraine”. Obie te funkcje pełnił do 1944. 29 października 1943 zostało utworzone nowe stanowisko Najwyższego Dowódcy SS i Policji dla rejonu „Ukraine”, które objął właśnie Prützmann. Podlegał mu Wyższy Dowódca SS i Policji w rejonie „Schwarzes Meer” (Morze Czarne) oraz jego własny rejon „Russland-Süd”. Prützmann sprawował tę funkcję do września 1944. Odpowiadał bezpośrednio za terror stosowany wobec ludności ZSRR.

Od czerwca 1944 do maja 1945 był oficerem łącznikowym między Wehrmachtem a SS-Führungshauptamt. W październiku 1944 (po przemówieniu Himmlera 18 października 1944) mianowano go Generalnym Inspektorem do zadań specjalnych przy Reichsführerze SS, odpowiedzialnym za koordynację działań Werwolfu[1]. Wreszcie 5 grudnia 1944 Prützmann powołany został także na stanowisko specjalnego pełnomocnika Rzeszy na Chorwację. Wielokrotnie odznaczony przez władze III Rzeszy (otrzymał m.in. Złotą odznakę NSDAP, Honorową szpadę od Reichsführera SS i Honorowy pierścień SS).

W maju 1945 dostał się do brytyjskiej niewoli. Umieszczono go w obozie jenieckim, a następnie odesłano do mieszczącego się w Lüneburgu oddziału rozpoznania szefa sztabu marszałka polnego Montgomery’ego. Wobec groźby wydania władzom radzieckim, Prützmann popełnił 21 maja 1945 samobójstwo zażywając cyjanek, unikając odpowiedzialności za swoje zbrodnie.

Jako ciekawostka, Prützmann popełnił samobójstwo w tym samym więzieniu co Heinrich Himmler. Pilnował ich ten sam starszy sierżant o nazwisku Edwin-Austin[2].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Andrew. Ezergailis: The Holocaust in Latvia, 1941-1944: the missing center. Rīga: Historical Institute of Latvia (in association with the United States Holocaust Memorial Museum), 1996. ISBN 9984-9054-3-8.
  • Gerald Reitlinger: The SS, alibi of a nation, 1922-1945. New York, N.Y.: Da Capo Press, 1989. ISBN 0-306-80351-8.
  • Ernst Klee: Das Personenlexikon zum Dritten Reich. Frankfurt, M.: Fischer-Taschenbuch-Verl., 2007. ISBN 978-3-596-16048-8.
  • Ruth Bettina Birn: Die höheren SS- und Polizeiführer: Himmlers Vertreter im Reich und in den besetzten Gebieten. Düsseldorf: Droste, 1986. ISBN 3-7700-0710-7.
  • Der Großdeutsche Reichstag 1938.

Linki zewnętrzneEdytuj