Otwórz menu główne

Józef Grajnert (ur. 1831, zm. w sierpniu 1910 w Kozubkach pod Łęczycą) polski działacz oświatowy, folklorysta, etnograf, pisarz, tłumacz i wydawca.

Józef Grajnert
Data urodzenia 1831
Data i miejsce śmierci 1910
Kozubki koło Łęczycy
Grób literata Józefa Grajnerta na Starych Powązkach w Warszawie

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Jako uczestnik powstania styczniowego aresztowany i zesłany na Sybir, gdzie spędził trzy lata. Po powrocie w roku 1866 założył pierwsze w Królestwie czasopismo ludowe „Zorza”, które redagował przez 20 lat. Założyciel czasopisma „Opiekun zwierząt”.

Badania nad folklorem rozpoczął w latach pięćdziesiątych XIX wieku. W 1859 wydał rozprawę „Studia nad podaniami ludu naszego”. Był jednym z autorów haseł do 28 tomowej Encyklopedii Powszechnej Orgelbranda z lat 1859-1868. Jego nazwisko wymienione jest w I tomie z 1859 roku na liście twórców zawartości tej encyklopedii.[1]

Ponadto napisał „Podarunek dla ludu naszego” oraz „Podania, powiastki, pieśni i bajki” (1862-1863), „Legendy, powiastki i pieśni” (1893), „Legendy” (1904) oraz scenki rodzajowe dla teatrów amatorskich („Pan Łapcewicz”, „Natura wilka ciągnie do lasu”).

Przetłumaczył i wydał w 1873 (po raz pierwszy w języku polskim) powieść Juliusza Verne’a W osiemdziesiąt dni dookoła świata[2].

Członek Akademii Umiejętności.

Zmarł w Kozubkach pod Łęczycą podczas polowania w majątku córki.[3]

DziełaEdytuj

Był autorem cennych materiałowo szkiców popularyzatorskich:

  • „Wycieczka na Podlasie” (Biblioteka Warszawska 1857)
  • „Legenda o osiczynie i leszczynie” (Tygodnik Ilustrowany 1862)
  • „O Kaszubach” (Czytelnia Niedzielna 1863)
  • „O św. Marynusie” (Tygodnik Ilustrowany 1863)
  • „Drzewa podaniowe” (Tygodnik Ilustrowany 1863)
  • „O podaniach słowiańskich, a w szczególności o naszych” (Koło Polskie 1866)
  • „Sklepienie niebios w podaniach ludowych (Kalendarz Ungra 1867)
  • „Kilka pieśni wojackich” (Kaliszanin 1882)
  • „Zapiski etnograficzne z okolic Wielunia i Radomska” (ZWAK, t. VI, 1882)
  • „Rok przedchrześcijański u nas” (Wędrowiec 1894)
  • „Notatki o wsi Topoli” (Wisła t. XVII, 1903)

PrzypisyEdytuj

  1. "Encyklopedia Powszechna", tom I, wyd. Samuel Orgelbrand, Warszawa, 1859.
  2. Internetowa bibliografia polskich wydań utworów Juliusza Verne’a, dostęp 22 sierpnia 2008 r.
  3. Nekrologia. Jozef Grajnert Czas 1910 nr 393 z 31 sierpnia s. 3

BibliografiaEdytuj

  • Słownik folkloru polskiego, red. J.Krzyżanowski, Wiedza Powszechna 1965
  • Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.