Jadwiga Podgórska
Jadwiga Podgórska (ur. 14 listopada 1885 w Warszawie, zm. 18 sierpnia 1948 tamże) – polska chemiczka, doktor filozofii, pracowniczka Państwowego Zakładu Higieny.
![]() Jadwiga Podgórska (około 1938 roku) | |
Państwo działania | |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | |
Data i miejsce śmierci |
18 sierpnia 1948 |
doktor nauk filozoficznych | |
Specjalność: chemia | |
Alma Mater | |
Doktorat |
1917 – chemia |
Praca naukowa | |
instytut badawczy | |
Stanowisko |
adiunkt |
Okres zatrudn. |
1919–1948 |
Odznaczenia | |
![]() ![]() |
Życiorys
edytujJadwiga Podgórska ukończyła gimnazjum w Moskwie, gdzie mieszkali jej rodzice (ojciec zmarł tam w 1904, a matka – w 1911 roku). W Moskwie należała do „Zet”. Studiowała chemię na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po ukończeniu studiów w 1914 roku pracowała w latach 1916–1919 jako asystentka prof. Karola Dziewońskiego na tymże uniwersytecie, gdzie w 1917 roku obroniła pracę doktorską pt. O budowie dekacyklenu pod kierunkiem prof. Dziewońskiego. Dekacyklen przez wiele lat uchodził za związek chemiczny o najwyższej, procentowej zawartości węgla w cząsteczce. Od 15 września 1919 roku prawie do śmierci pracowała w Państwowym Zakładzie Higieny na stanowisku adiunkta. Okresowo wyjeżdżała do Wilna pełnić tam obowiązki kierownika oddziału badania żywności filii PZH (m.in. w 1935 roku).
Niektóre publikacje
edytuj- O proszkach do pieczenia, Farmacja Współczesna, 6, Warszawa 1935
- Uwagi w sprawie kontroli proszków do pieczenia ciasta, Zdrowie Publiczne, 10, Warszawa 1935
- Miody polskie pod względem chemicznym, Archiwum Chemji i Farmacji, tom IV, zeszyt I, s. 23, Warszawa 1939
- Skład chemiczny surogatów kawy
- Przemiały mąki.
Działalność niepodległościowa
edytujOd 1914 roku, mieszkając wtedy przy ul. Niecałej 12 w Lublinie wytwarzała materiały wybuchowe dla członków POW. Później, w czasie I wojny światowej pracowała jako sanitariuszka. W czasie wojny polsko-ukraińskiej, będąc członkinią Ochotniczej Legii Kobiet uczestniczyła w obronie Lwowa do końca marca 1919 roku.
W czasie okupacji niosła pomoc polskiemu podziemiu, za co została aresztowana w 1943 roku i umieszczona w więzieniu niemieckiej żandarmerii.
Odznaczenia
edytuj- Krzyż Niepodległości – odmówiła przyjęcia krzyża w związku z organizowaniem w tym czasie miejsca odosobnienia w Berezie Kartuskiej
- Brązowy Medal za Długoletnią Służbę – 5 maja 1938 roku.
Życie prywatne
edytujJadwiga Podgórska była córką notariusza Ignacego Podgórskiego (1847–1904) i pisarki Wandy Podgórskiej z domu Turskiej (1859–1911). Była siostrą:
- Przemysława Podgórskiego – inżyniera, działacza niepodległościowego
- Janiny – pierwszej polskiej adwokatki, późniejszej żony Stanisława Jurkiewicza, ministra w kilku rządach II RP.
- Zbigniewa Szczęsnego Gracjana Podgórskiego (1882– po 1935) – sędziego pokoju Sądu Okręgowego w Warszawie
- Mieczysława Podgórskiego (1884–1917) – lekarza[1]
- Zdzisława Podgórskiego (1888–1944) – majora Wojska Polskiego (II RP)
- Witolda Klemensa Michała Podgórskiego (1890–1962) – porucznika Wojska Polskiego (II RP)
- Zofii Podgórskiej (1894–1894).
Nie założyła rodziny, w dwudziestoleciu międzywojennym mieszkała w Warszawie przy ul. Stalowej 18[2]. Została pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 241, rząd IV, miejsce 11)[3].
Rodzicami chrzestnymi Jadwigi byli Maria Konopnicka (wnuczka brata jej pradziadka) i Andrzej Strug. Ona była matką chrzestną Marii Piskorskiej.
Przypisy
edytuj- ↑ Tomasz Piskorski, Wykaz poległych i zmarłych uczestników Ruchu Niepodległościowego Młodzieży Narodowej (członków Związku Młodzieży Polskiej – „Zet”, Organizacji „Przyszłość” – „Pet” i innych stopni organizacyjnych w okresie lat 1886–1936, Warszawa: Związek Seniorów OMN i ZPMD, 1936, s. 49 .
- ↑ Tomasz Piskorski , Pamiętniki (rok 1932), t. 325, Warszawa: Archiwum Akt Nowych, 2020 .
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: ZDZISŁAW PODGÓRSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-04-23] .