Otwórz menu główne

Jan Nepomucen (pomnik w Bydgoszczy)

pomnik w Bydgoszczy

Pomnik św. Jana Nepomucenanepomuk położony w pobliżu katedry w Bydgoszczy.

Pomnik św. Jana Nepomucena
Ilustracja
Widok od strony Brdy
Państwo  Polska
Miejscowość Bydgoszcz
Miejsce skwer przed katedrą
Typ pomnika posąg
Styl architektoniczny rokoko
Całkowita wysokość 3,0 m
Data budowy 1729-1745
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Pomnik św. Jana Nepomucena
Pomnik św. Jana Nepomucena
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomnik św. Jana Nepomucena
Pomnik św. Jana Nepomucena
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Pomnik św. Jana Nepomucena
Pomnik św. Jana Nepomucena
Ziemia53°07′23″N 17°59′57″E/53,123056 17,999167

Jedna z najstarszych wolno stojących rzeźb św. Jana Nepomucena w północnej Polsce[1].

HistoriaEdytuj

Nie są znane dokładnie wczesne dzieje figury. Jej istnienie po raz pierwszy wzmiankuje wizytacja parafii bydgoskiej w 1745 r.[1], a zatem wykonanie posągu można odnosić do pierwszych lat po kanonizacji kapłana, dokonanej w 1729 r. Pierwotnie figura była umieszczona po południowej stronie prezbiterium kościoła farnego, na czynnym do początku XIX wieku cmentarzu parafialnym. Stała na ceglanym słupie o wysokości 3 metrów. Głowę świętego wieńczyła aureola z pięcioma gwiazdami[1]. W 1762 r. władze Bydgoszczy ufundowały „lampę do świętego Jana Nepomucena”, co świadczy o tym, że jeszcze w XVIII wieku figura była iluminowana[2].

Przeniesienie pomnika nad brzeg Brdy wiąże się z działaniami konserwatorskimi, przeprowadzanymi w latach 50. XX w. przez proboszcza fary ks. Franciszka Ksawerego Hanelta. Niwelacja gruntu w 1954 r. spowodowała konieczność rozbiórki ceglanego słupa, na którym stała figura. Podczas przenosin na granitowy postument usunięto gwieździstą aureolę posągu[1].

OpisEdytuj

Posąg znajduje się na skwerze, po północnej stronie katedry św. Marcina i Mikołaja, nad brzegiem Brdy, w sąsiedztwie Jazu Farnego. Figura jest wykuta z piaskowca i mierzy 1,4 m wysokości[1]. Znajduje się na granitowym postumencie o wysokości 1,63 m.

Postać świętego odziana jest w szaty kapłańskie skrojone na barokową modłę. Na szaty składa się sutanna, komża w typie zastrzeżonym dla prałatów i kanoników, humerał, rzymski kołnierz oraz biret na głowie. W obu rękach trzyma krucyfiks, do którego przywiązany był odpust zupełny pod pewnymi warunkami, możliwy do uzyskania w godzinie śmierci[1].

Nie jest znany twórca dzieła, a zdradza ono rękę wytrawnego artysty[1].

Inne wizerunki św. Jana Nepomucena w BydgoszczyEdytuj

Z wizytacji kanonicznej kościoła mariackiego Karmelitów (1816) wiadomo, że wizerunek św. Jana Nepomucena zdobił ołtarz Przemienienia Pańskiego w tej świątyni[1]. Obraz ten, datowany na początek XIX wieku, został w 1817 r. przeniesiony do bocznego ołtarza pokarmelickiego kościoła w Kcyni, z powodu kasacji bydgoskiego klasztoru karmelitów.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h Łbik Lech: Święty Jan Nepomucen spod bydgoskiej fary. [w.] Kalendarz Bydgoski 2001
  2. podobnie jak figury w Pradze i Kowarach na Śląsku

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Łbik Lech: Święty Jan Nepomucen spod bydgoskiej fary. [w.] Kalendarz Bydgoski 2001