Jan Tyrawa

polski duchowny katolicki, biskup

Jan Karol Tyrawa[1] (ur. 4 listopada 1948 w Kuźnicach Świdnickich) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor nauk teologicznych, biskup pomocniczy wrocławski w latach 1988–2004, biskup diecezjalny bydgoski w latach 2004–2021, od 2021 biskup senior diecezji bydgoskiej.

Jan Tyrawa
Ilustracja
Jan Tyrawa (2010)
Herb Jan Tyrawa Crux ave spes unica
Witaj Krzyżu, jedyna nadziejo
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 4 listopada 1948
Kuźnice Świdnickie
Biskup diecezjalny bydgoski
Okres sprawowania 2004–2021
Biskup pomocniczy wrocławski
Okres sprawowania 1988–2004
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 26 maja 1973
Nominacja biskupia 24 września 1988
Sakra biskupia 5 listopada 1988
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 5 listopada 1988
Miejscowość Wrocław
Miejsce archikatedra św. Jana Chrzciciela
Konsekrator Henryk Gulbinowicz
Współkonsekratorzy Tadeusz Rybak
Adam Dyczkowski
Józef Pazdur

Święcenia prezbiteratu przyjął w 1973. Doktorat z teologii uzyskał na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Był ojcem duchownym w Metropolitalnym Wyższym Seminarium Duchownym we Wrocławiu i adiunktem w Katedrze Teologii Dogmatycznej Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu. W 1988 został biskupem pomocniczym wrocławskim, a w 2004 otrzymał nominację na pierwszego biskupa diecezjalnego nowo ustanowionej diecezji bydgoskiej. W 2021 złożył rezygnację z urzędu po przeprowadzeniu przez Stolicę Apostolską postępowania dotyczącego sygnalizowanych zaniedbań hierarchy w prowadzeniu spraw o nadużycia seksualne niektórych podległych mu duchownych na szkodę osób małoletnich.

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 4 listopada 1948 w Kuźnicach Świdnickich[1] (obecnie Boguszów-Gorce)[2]. W 1966 ukończył Liceum Ogólnokształcące nr 3 w Wałbrzychu i uzyskał świadectwo dojrzałości. W latach 1966–1973 odbył studia filozoficzno-teologiczne w Metropolitalnym Wyższym Seminarium Duchownym we Wrocławiu, przerwane na czas odbycia zasadniczej służby wojskowej w Szczecinie-Podjuchach w latach 1967–1969. Magisterium z teologii uzyskał w 1973 na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu. Wyświęcony na prezbitera został 26 maja 1973 w archikatedrze św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu przez kardynała Bolesława Kominka, miejscowego arcybiskupa metropolitę. W latach 1974–1980 kontynuował studia na Wydziale Teologicznym Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, gdzie w 1976 uzyskał licencjat, a w 1980 doktorat na podstawie dysertacji Nauka Wojciecha Nowopolczyka o Eucharystii. W latach 1985–1986 realizował stypendium naukowe w Paderborn[1].

W latach 1973–1974 pracował jako wikariusz i katecheta w parafii św. Stanisława i św. Wacława w Świdnicy[3]. W latach 1988–1993 był proboszczem parafii Bożego Ciała we Wrocławiu[1], a w 2001 pełnił funkcję wpierw administratora, a następnie proboszcza parafii Ducha Świętego we Wrocławiu[4].

W latach 1980–1985 pełnił funkcję ojca duchownego w Metropolitalnym Wyższym Seminarium Duchownym we Wrocławiu[5]. W 1980 został wykładowcą na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu[5], gdzie objął stanowisko adiunkta w Katedrze Teologii Dogmatycznej[1], a w latach 1981–1988 sprawował urząd sekretarza[5]. Wszedł w skład kolegium redakcyjnego „Colloquium Salutis”[1].

24 września 1988 papież Jan Paweł II mianował go biskupem pomocniczym archidiecezji wrocławskiej[3] ze stolicą tytularną Nova Sinna[6]. Święcenia biskupie otrzymał 5 listopada 1988 w archikatedrze św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu. Udzielił mu ich kardynał Henryk Gulbinowicz, arcybiskup metropolita wrocławski, w asyście wrocławskich biskupów pomocniczych: Tadeusza Rybaka, Adama Dyczkowskiego i Józefa Pazdura[1]. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa „Crux ave spes unica” (Witaj Krzyżu, jedyna nadziejo)[7]. W 1989 objął urząd wikariusza generalnego archidiecezji[1]. Zajmował się duszpasterstwem świeckich i młodzieży, a także był cenzorem wydawnictw religijnych[3] i egzaminatorem prosynodalnym[1]. Należał do rady kapłańskiej i rady konsultorów. W 1989 został kanonikiem kapituły katedralnej. Był przewodniczącym komisji głównej synodu wrocławskiego i sekretarzem generalnym komitetu organizacyjnego międzynarodowego kongresu eucharystycznego we Wrocławiu[3].

24 lutego 2004 decyzją Jana Pawła II został przeniesiony na urząd biskupa diecezjalnego nowo ustanowionej z dniem 25 marca 2004 diecezji bydgoskiej[8][9]. Ingres do katedry bydgoskiej, w trakcie którego kanonicznie objął diecezję, odbył 28 marca 2004[10]. 12 maja 2021 Nuncjatura Apostolska w Polsce poinformowała, że Stolica Apostolska zgodnie z motu proprio Vos estis lux mundi przeprowadziła postępowanie dotyczące sygnalizowanych zaniedbań hierarchy w prowadzeniu spraw o nadużycia seksualne na szkodę osób małoletnich ze strony niektórych podległych mu duchownych. W następstwie postępowania, mając też na względzie inne trudności w zarządzaniu diecezją, złożył rezygnację z urzędu, którą tego dnia przyjął papież Franciszek[11][12].

W ramach Konferencji Episkopatu Polski został członkiem Komisji „Iustitia et Pax”, Rady ds. Kultury i Ochrony Dziedzictwa Kulturowego[1] oraz Rady ds. Środków Społecznego Przekazu[3]. Objął również funkcje: przedstawiciela Konferencji Episkopatu Polski dla kontaktów z Konferencją Episkopatu Austrii, asystenta Konferencji Episkopatu Polski ds. Radia i Telewizji Niepokalanów. Ponadto wszedł do Rady Programowej Katolickiej Agencji Informacyjnej oraz Rady Nadzorczej Fundacji Opoka. Z ramienia Episkopatu Polski został także członkiem Komitetu Organizacyjnego Środkowoeuropejskiego Dnia Katolików[3].

W 2009 był współkonsekratorem podczas sakry biskupiej nuncjusza apostolskiego w Kongu Jana Pawłowskiego[6].

W 2016 został przyjęty do Rycerskiego i Szpitalnego Zakonu św. Łazarza z Jerozolimy obediencji orleańskiej[13], gdzie objął funkcję przeora duchowego Wielkiego Przeoratu Polski[14].

W Wojsku Polskim otrzymał awanse na stopnie kapitana (1997)[15], majora (2013)[16] i podpułkownika (2017)[17].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j K.R. Prokop: Biskupi Kościoła katolickiego w III Rzeczpospolitej. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 1998, s. 152. ISBN 83-7052-900-3.
  2. Papież ustanowił nowe polskie diecezje. „Niedziela”. 10/2004. ISSN 0208-872X. [dostęp 2013-04-27]. 
  3. a b c d e f Nowa diecezja, nowy biskup.... „Przewodnik Katolicki”. 11/2004. ISSN 0137-8384. [dostęp 2015-07-06]. 
  4. Ks. Bp Jan Tyrawa. duchsw.archidiecezja.wroc.pl. [dostęp 2013-04-27].
  5. a b c G. Polak: Kto jest kim w Kościele. Warszawa: Katolicka Agencja Informacyjna, 1999, s. 384–385. ISBN 83-911554-0-4.
  6. a b Jan Tyrawa (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2013-04-27].
  7. Jan Tyrawa na stronie Konferencji Episkopatu Polski. episkopat.pl. [dostęp 2016-11-18].
  8. Erezione della Diocesi di Bydgoscz e nomina del primo Vescovo (wł.). press.vatican.va, 2004-02-24. [dostęp 2017-02-06].
  9. Komunikat Nuncjusza Apostolskiego w Polsce (dokumentacja). ekai.pl (arch.), 2004-02-24. [dostęp 2019-01-08].
  10. M. Woźniak. Bp jan Tyrawa objął diecezję bydgoską [sic!]. „Niedziela”. 15/2004. ISSN 0208-872X. [dostęp 2013-04-27]. 
  11. Rinuncia del Vescovo di Bydgoszcz (wł.). press.vatican.va, 2021-05-12. [dostęp 2021-05-12].
  12. Komunikat Nuncjatury Apostolskiej w Polsce. episkopat.pl, 2021-05-12. [dostęp 2021-05-12].
  13. Rzym: bp Tyrawa przyjęty do Rycerskiego i Szpitalnego Zakonu św. Łazarza z Jerozolimy. ekai.pl (arch.), 2016-10-15. [dostęp 2017-02-06].
  14. Kapelani Zakonu. lazarus.pl. [dostęp 2019-01-08].
  15. Bp Jan Tyrawa odznaczony medalem ks. Jerzego Popiełuszki. ekai.pl, 2018-03-29. [dostęp 2018-04-09].
  16. Ordynariusz bydgoski awansowany na stopień majora. iwspsz.wp.mil.pl (arch.), 2013-04-17. [dostęp 2013-04-27].
  17. Biskup Jan Tyrawa został podpułkownikiem. portalkujawski.pl, 2017-11-12. [dostęp 2018-04-07].

Linki zewnętrzneEdytuj