Otwórz menu główne

Julian Andrzej Sosabowski (ur. 30 listopada 1896, zm. 1959 w Edynburgu) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Julian Andrzej Sosabowski
podpułkownik piechoty podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 30 listopada 1896
Stanisławów, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 1959
Edynburg, Wielka Brytania
Przebieg służby
Lata służby 1914-1959
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie (II RP)
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
Jednostki 23 Pułk Piechoty
9 Pułk Piechoty Legionów
31 Pułk Strzelców Kaniowskich
11 Pułk Piechoty
35 Pułk Piechoty
Stanowiska dowódca batalionu piechoty
kwatermistrz pułku piechoty
zastępca dowódcy pułku piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Zwycięstwa Medal Pamiątkowy Jubileuszowy 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Julian Andrzej Sosabowski urodził się 30 listopada 1896 w rodzinie Władysława i Franciszki Grabarskich. Był młodszym bratem generała brygady Stanisława Sosabowskiego.

Był członkiem Polskich Drużyn Strzeleckich. Należał do 24 Polskiej Drużyny Strzeleckiej w Stanisławowie, której dowódcą był jego brat. W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich.

Z dniem 1 listopada 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego, z warunkowym zatwierdzeniem posiadanego stopnia podporucznika, nadanego przez generała majora Edwarda Śmigły-Rydza i przydzielony do 23 pułku piechoty[1]. 1 czerwca 1921 pełnił służbę w Centrum Wyszkolenia Wołkowysk, pozostając na ewidencji 9 pułku piechoty Legionów[2].

3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 1000. lokatą w korpusie oficerów piechoty, natomiast starszy brat został wówczas zweryfikowany w stopniu majora z tym samym starszeństwem i 21. lokatą w korpusie oficerów intendentów[3]. W lipcu 1922 został zatwierdzony na stanowisku pełniącego obowiązki dowódcy II batalionu 9 pułku piechoty Legionów w Zamościu[4][5]. 3 listopada 1926 roku został przeniesiony z 53 pułku piechoty do 31 pułku Strzelców Kaniowskich w Łodzi na stanowisko oficera Przysposobienia Wojskowego[6]. 12 kwietnia 1927 awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 i 92. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W tym samym czasie Stanisław awansował na podpułkownika[7]. W listopadzie 1928 został przesunięty na stanowisko dowódcy batalionu[8], a w grudniu 1929 na stanowisko kwatermistrza 31 pułku Strzelców Kaniowskich[9]. W 1932 pełnił służbę w 1 Okręgowym Urzędzie Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego wchodzącego w skład Dowództwa Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie[10]. W styczniu 1934 przeniesiony został do 11 pułku piechoty na stanowisko dowódcy II batalionu detaszowanego w Szczakowej[11]. Na tym stanowisku w 1938 roku został mianowany podpułkownikiem[12]. Do mobilizacji w 1939 był zastępcą dowódcy 35 pułku piechoty w garnizonie Brześć.

Według planu mobilizacyjnego był wyznaczony na dowódcę 155 pułku piechoty. Nie do końca zorganizowany pułk (brak broni maszynowej i przeciwpancernej) został przetransportowany do rejonu Kutna, a następnie do rejonu Łowicza. 8 września oddział stoczył pierwszą walkę z Niemcami, a następnie w ciągłym kontakcie z nieprzyjacielem wycofywał się za Wisłę. Zgdonie z otrzymanymi rozkazami ppłk Sosabowski skierował swój oddział do Mińska Mazowieckiego. Po reorganizacji i uzupełnieniu oddziału rozbitkami z innych formacji wziął udział w boju o Kałuszyn. Miasto zostało odbite z rąk niemieckich. Zgodnie z otrzymanymi wytycznymi, wycofał się do Brześcia. 14 września objął dowództwo piechoty w Twierdzy Brześć. Po trzech dniach obrony twierdzy, załoga na rozkaz generała Konstantego Plisowskiego, opuszcza Brześć. Z pozostałości obrońców Sosabowski tworzy kombinowany pułk „Brześć”. W trakcie marszu w kierunku Włodawa-Chełm, do pułku dołączają kolejne oddziały. Powstaje wzmocniony kombinowany pułk „Brześć”. Po dołączeniu do pułku płk. Władysława Filipkowskiego, Sosabowski przekazuje dowództwo, sam zostając zastępą dowódcy i szefem sztabu. 23 września pułk Brześć wchodzi w skład Grupy płk. Zieleniewskiego. Podpułkownik Sosabowski wraz z dowódcą Grupy, płk Zieleniewskim ustalał warunki kapitulacji z wojskami sowieckimi we Frampolu. 2 października wraz z całym sztabem Grupy został przewieziony do Lwowa. Korzystając z okazji Sosabowski ucieka z niewoli sowieckiej we Lwowie. Wraz z pułkownikiem Zieleniewskim (który także uniknął niewoli sowieckiej) i innymi oficerami Sosabowski 12 października wyrusza w stronę granicy węgierskiej. 20 października dociera na Węgry[13]. Kilka miesięcy pracuje w Biurze Ewakuacyjnym Konsulatu Polskiego w Budapeszcie jako kierownik biura ewidencji przybyłych z kraju. W połowie maja 1940 wyrusza do Francji, dokąd dociera 17 maja.

W kampanii wrześniowej 1939 dowodził piechotą Zgrupowania „Brześć”. Po agresji ZSRR na Polskę w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dziennik Rozkazów Wojskowych z 22 marca 1919 r. Nr 32, poz. 1045, 1069.
  2. Spis oficerów 1921 ↓, s. 48, 882.
  3. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 54, 338.
  4. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 149, 413.
  5. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 143, 357.
  6. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 48 z 3 listopada 1926 roku, s. 391.
  7. Rocznik oficerski 1928, s. 47, 181.
  8. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 5 listopada 1928 r., Nr 14, s. 373.
  9. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 23 grudnia 1929 r., Nr 20, s. 405.
  10. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 30, 453.
  11. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 26 stycznia 1934 r., Nr 2, s. 8.
  12. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 16, 560.
  13. Obrona Brześcia Julian Andrzej Sosabowski - PDF, docplayer.pl [dostęp 2018-04-06].
  14. Dekret Wodza Naczelnego L. 2980 z 17 maja 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 21, poz. 820
  15. 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości” M.P. z 1931 r. nr 111, poz. 163
  16. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 6 sierpnia 1929 r., Nr 12, s. 239.

BibliografiaEdytuj