Otwórz menu główne

Kaplica św. Katarzyny w Jekaterynburgu

Kaplica św. Katarzyny Aleksandryjskiej (ros. Часовня во имя Святой великомученицы Екатерины) – prawosławna kaplica (czasownia) znajdująca się w Jekaterynburgu. Wzniesiona w 1998 na placu Pracy, w miejscu ołtarza głównego dawnego soboru św. Katarzyny (zniszczonego w 1930).

Kaplica św. Katarzyny
Часовня во имя Святой великомученицы Екатерины
kaplica/czasownia
Ilustracja
Kaplica św. Katarzyny
Państwo  Rosja
Obwód  swierdłowski
Miejscowość Coat of Arms of Yekaterinburg (Sverdlovsk oblast).svg Jekaterynburg
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia jekaterynburska
Wezwanie św. Katarzyny Męczennicy
Wspomnienie liturgiczne 24 listopada[a];
7 grudnia[b]
Położenie na mapie Jekaterynburga
Mapa lokalizacyjna Jekaterynburga
Kaplica św. Katarzyny
Kaplica św. Katarzyny
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Kaplica św. Katarzyny
Kaplica św. Katarzyny
Położenie na mapie obwodu swierdłowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu swierdłowskiego
Kaplica św. Katarzyny
Kaplica św. Katarzyny
Ziemia56°50′18,0″N 60°36′27,0″E/56,838333 60,607500

HistoriaEdytuj

W 1723 na miejscu dzisiejszej kaplicy rozpoczęto budowę cerkwi dedykowanej św. Katarzynie Aleksandryjskiej[1][2]. W 1726 cerkiew została konsekrowana i rozpoczęły się w niej regularne nabożeństwa liturgiczne[1][2]. W pierwszej połowie XVIII w. była to jedna z nielicznych prawosławnych świątyń znajdujących się na terenie Jekaterynburga[1]. Lata zaniedbań i ciężkie warunki klimatyczne sprawiły, że wkrótce stan techniczny obiektu zaczął pozostawiać wiele do życzenia i parokrotnie musiał być on gruntownie remontowany[3]. Ostatecznie w 1747 cerkiew spłonęła[1][2]. Dziesięć lat później rozpoczęto wznoszenie na tym miejscu nowej świątyni[2]. Budowa rozpoczęła się w 1758, a do konsekracji głównej świątyni nowego soboru św. Katarzyny doszło w 1768[2]. W czasach Imperium Rosyjskiego był on jednym z głównych symboli architektonicznych miasta i zarazem jego największą świątynią[4]. Sytuacja zmieniła się po przewrocie bolszewickim. W lutym 1930 sobór został zamknięty, a w dniach 5–8 kwietnia tegoż roku wysadzony w powietrze[1][2].

Pustą przestrzeń, uzyskaną poprzez zniszczenie soboru, władze sowieckie zagospodarowały jako teren rekreacyjno-spacerowy[5]. Powstał tu plac Pracy, przy którym swe siedziby znalazły najważniejsze urzędy partyjne miasta[5]. W 1962 po jego środku umiejscowiona została fontanna Kamienny Kwiat[6]. Aspekt religijny tej części miasta został przywrócony dopiero po rozpadzie Związku Radzieckiego i przemianach, jakie zaszły w Federacji Rosyjskiej. 18 sierpnia 1991 na terenie zajmowanym niegdyś przez zniszczony sobór umieszczono drewniany krzyż[7]. Stanął on w miejscu dawnego ołtarza głównego świątyni[2]. Miało to być upamiętnienie dawnego soboru oraz stanowić znak pamięci o dawnym religijnym przeznaczeniu obecnego placu Pracy[7].

6 października 1997 mer Jekaterynburga, Arkadij Czerniecki, wydał zarządzenie, na mocy którego postanowiono, że drewniany krzyż stojący na placu Pracy zostanie zastąpiony prawosławną kaplicą[8][9]. Z inicjatywą jej budowy wystąpiła grupa wiernych, a pomysł ten spotkał się z poparciem biskupa Nikona[8]. Jeszcze tego samego roku teren ten pobłogosławił były ordynariusz diecezji, biskup Melchizedek[10]. Administracja miejska zapowiedziała pełne wsparcie projektu[9]. W 1998 władze Jekaterynburga i jego mieszkańcy obchodzili 275. rocznicę założenia miasta[8]. Już rok wcześniej[11] rozpoczęto wznoszenie wspomnianej kaplicy o charakterze czasowni[8]. W 1998 kaplica została uroczyście oddana do użytku[8]. W 2010 rozgorzał spór, gdy władze eparchii jekaterynburskiej reprezentowane przez arcybiskupa Wincentego wraz z władzami obwodu swierdłowskiego ogłosiły plany odbudowy soboru Jekatierińskiego[12]. Pomysł ten doprowadził do wielkiego konfliktu wśród mieszkańców i elit miasta[13] oraz do wielotysięcznej manifestacji przeciwników odbudowy[14]. Wstępne projekty rekonstrukcji soboru zakładały włączenie istniejącej kaplicy w bryłę soboru[15].

11 sierpnia w kaplicy św. Katarzyny odprawiona została Boska Liturgia, m.in. w intencji odbudowy soboru[16]. Było to pierwsze nabożeństwo eucharystyczne, jakie zostało odprawione w kaplicy, gdyż z reguły w czasowniach nie dochodzi do tego typu celebracji[16]. Była to też pierwsza liturgia odprawiona na terenie zniszczonego soboru Jekatierińskiego[16].

CharakterystykaEdytuj

 
Widok na kaplicę i jej otoczenie

Kaplica św. Katarzyny w Jekaterynburgu powstała przy współpracy przedstawicieli strony kościelnej, władz miasta oraz Katedry Historii Sztuki i Restauracji Uralskiej Państwowej Akademii Architektury i Sztuki[8][11]. Czasownia zbudowana została w stylu bizantyjsko-rosyjskim, dolna część budowli ma formę czworoboku, każdemu z jego narożników nadano formę kolumny[17]. Górna, zadaszona część budynku w formie oktagonu, z czterema oknami[17]. Cztery złote kopuły wyrastają z kolumn, piąta umieszczona na szczycie dachu[17]. Wszystkie pięć zwieńczone prawosławnymi krzyżami, także barwy złotej[17]. Autorem projektu architektonicznego był A. Dołgow[18]. Kaplica została wzniesiona przy finansowym wsparciu Jekaterynburskiego Społeczno-Charytatywnego Funduszu Historii i Archeologii[19], a także wielu prywatnych i państwowych przedsiębiorstw działających na terenie Rosji[18]. Kaplicę konsekrowano 7 grudnia 1998[20].

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Orthodox-newspaper.ru: Градо-екатеринбургский Екатерининский собор: храм в сердце и памяти (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  2. a b c d e f g Preobrazgenie.org: Панорама Екатеринбурга начала XX века: Екатерининский собор (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  3. Orthodox.etel.ru: 7 Декабря 1723 Года В Екатеринбурге Впервые Праздновали День Святой Екатерины – Именины Родного Города (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  4. Orthodox.etel.ru: 27 Августа 1758 Года В Екатеринбурге Был Заложен Каменный Храм Во Имя Святой Великомученицы Екатерины (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  5. a b Ekbsl.ru: Площадь Труда (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  6. Allishall.ru: Объекты культуры г.Екатеринбурга: Площадь Труда (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  7. a b Xрамы-екатеринбурга.рф: Часовня Святой Великомученицы Екатерины (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  8. a b c d e f Orthodox.etel.ru: В Центре Екатеринбурга К 275-летию Города Появится Православная Часовня (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  9. a b Law7.ru: О Строительстве Часовни Во Имя Великомученицы Екатерины (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  10. Churchofgodportal.net: Часовня Во Имя Святой Великомученицы Екатерины (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  11. a b Usaaa.ru: Кафедра Истории Искусств и Реставрации (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  12. Justmedia.ru: Владыка Викентий: На месте фонтана «Каменный цветок» находился первый храм в Екатеринбурге (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  13. Ura.ru: Мишарин и Викентий предлагают поставить новый храм в центре (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  14. Rusrep.ru: Храм раздора (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  15. Ura.ru: Вопрос о новом храме в Екатеринбурге расколол общество и власть. Мишарин – за, Чернецкий против (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  16. a b c Orthodox-newspaper.ru: Многолюдной Божественной литургией у Свято-Екатерининской часовни отмечен День трезвости в Екатеринбурге (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  17. a b c d Rus-sobori.ru: Часовня святой Екатерины (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  18. a b Dic.academic.ru: Часовня Во Имя Святой Великомученицы Екатерины (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  19. Ekbsl.ru: Екатеринбургский общественный благотворительный фонд истории и археологии (ros.). [dostęp 2012-10-30].
  20. Ekbsl.ru: Часовня во имя Святой великомученицы Екатерины (ros.). [dostęp 2012-10-30].

Linki zewnętrzneEdytuj