Karłomyszowate

rodzina gryzoni

Karłomyszowate[3], szczuroskoczki[4] (Heteromyidae) – rodzina ssaków z infrarzędu bobrokształtnych (Castorimorphi) w rzędzie gryzoni (Rodentia).

Karłomyszowate
Heteromyidae[1]
J.E. Gray, 1868[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodziny – szczuroskoczek olbrzymi (Dipodomys ingens)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Rząd

gryzonie

Podrząd

Supramyomorpha

Infrarząd

bobrokształtne

Rodzina

karłomyszowate

Typ nomenklatoryczny

Heteromys Desmarest, 1817

Podrodziny

4 podrodziny (w tym 1 wymarła) – zobacz opis w tekście

WystępowanieEdytuj

Karłomyszowate są spotykane w rejonach na zachód od Missisipi w Ameryce Północnej, w Ameryce Środkowej i na północnym wschodzie Ameryki Południowej[5][6]. Przedstawiciele tej rodziny preferują tereny pustynne, jednakże są wśród nich gatunki zamieszkujące lasy i środowiska porośnięte trawą.

WyglądEdytuj

Karłomyszowate mają charakterystyczny wygląd – kończyny przednie są krótkie i delikatne, a nogi tylne silne i wydłużone – przypominają tym małe kangury. Podobne są również do koszatniczki.

Pokarm i sposób odżywianiaEdytuj

Tak jak goffery, karłomyszowate posiadają zewnętrzne kieszenie na bokach głowy, które służą do przenoszenia pokarmu. Odżywiają się głównie nasionami, które zrywają przednimi łapami. Ich pokarmem są również zielone części roślin, rzadziej owady i inne bezkręgowce. Niektóre gatunki nigdy nie piją wody, zadowalając się płynami zawartymi w tkankach roślin. Pokarm zbierany jest w bezpośrednim sąsiedztwie nory, w której kryją się w razie niebezpieczeństwa. Polują na nie węże, ptaki, kojoty, lisy, łasice, borsuki, skunksy, rysie i pumy.

Tryb życiaEdytuj

Wszystkie gatunki prowadzą przeważnie nocny tryb życia, mieszkają w przez siebie wykopanych norach, w których znajdują się specjalne pomieszczenia służące jako komory gniazdowe, sypialnie i magazyny z zapasami pokarmu. W ciągu dnia, gdy śpią, zatykają wejścia do komór ziemią, co pozwala utrzymać stałą temperaturę i odpowiednią wilgotność powietrza w środku.

Rozród i potomstwoEdytuj

Prawdopodobnie rozmnażają się o każdej porze roku, samice corocznie wydają na świat kilka miotów. Liczba młodych w miocie jest zmienna – od jednego do ośmiu – rodzą się w specjalnie zbudowanych gniazdach wewnątrz nory.

SystematykaEdytuj

Do rodziny karłomyszowatych należą następujące występujące współcześnie podrodziny[7][3]:

Opisano również podrodzinę wymarłą[8]:

oraz rodzaje wymarłe o niepewnej pozycji systematycznej i nie sklasyfikowane w żadnej z powyższych podrodzin[8]:

PrzypisyEdytuj

  1. Heteromyidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. J.E. Gray. Synopsis of the Species of Saccomyinæ, or Pouched Mice, in the Collection of the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1868, s. 201, 1868. (ang.). 
  3. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 215–222. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  4. Zygmunt Kraczkiewicz: SSAKI. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne - Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.
  5. D. Hafner: Family Heteromyidae (Pocket Mice, Kangaroo Mice and Kangaroo Rats). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher, Jr & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 170. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.).
  6. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Family Heteromyidae. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-08].
  7. C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 292–304. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  8. a b J.S. Zijlstra: Heteromyidae. Hesperomys project. [dostęp 2023-01-20]. (ang.).
  9. Lindsay i Reynolds 2008 ↓, s. 219.
  10. A.E. Wood. Phylogeny of the heteromyid rodents. „American Museum novitates”. 50, s. 4, 1931. (ang.). 
  11. Lindsay i Reynolds 2008 ↓, s. 214.
  12. A.E. Wood. New heteromyid rodents from the Miocene of Florida. „Bulletin of the Florida Geological Survey”. 10, s. 45, 1932. (ang.). 
  13. W.G. Reeder. A new rodent genus (family Heteromyidae) from the Tick Canyon Formation of California. „Bulletin of the Southern California Academy of Sciences”. 59 (3), s. 121, 1960. (ang.). 

BibliografiaEdytuj

  • E.H. Lindsay & R.E. Reynolds. Heteromyid rodents from Miocene faunas of the Mojave Desert, Southern California. „Science Series, Natural History Museum of Los Angeles County”. 41, s. 213–235, 2008. (ang.).