Ten artykuł dotyczy miasta w Iraku. Zobacz też: inne artykuły o tej nazwie.

Karbala (arab. كربلاء, znana także pod nazwami Kerbala, Kerbela, Karbila) – miasto w środkowej części Iraku, na Nizinie Mezopotamskiej, w pobliżu Eufratu, stolica muhafazy Karbala, zamieszkana przez około 1 mln osób[1].

Karbala
‏كربلاء‎
Ilustracja
Karbala
Państwo  Irak
Muhafaza Karbala
Wysokość 28–36 m n.p.m.
Populacja (2009 (szacunek))
• liczba ludności

1 013 254
Kod pocztowy 56001
Położenie na mapie Iraku
Mapa konturowa Iraku, w centrum znajduje się punkt z opisem „Karbala”
Ziemia32°36′N 44°02′E/32,600000 44,033333

EtymologiaEdytuj

Nie ma jednoznacznego stanowiska badaczy odnośnie pochodzenia nazwy miasta „Karbala”. Część badaczy uważa, że wywodzi się ona od określenia „Kar Babel”, co oznacza grupę starożytnych osad babilońskich, w tym Nainawa, Al-Ghadiriyya, Karbella, Al-Nawaweess i Al-Heer (obecnie znane jako Al-Hair, miejsce w którym znajduje się grób Husayna ibn Alego). Inni zwracają uwagę, że „Karbala” może nawiązywać do miejsca, w którym zginął Husayn ibn Ali, a które to jest stworzone „z miękkiej gleby” – Al-Karbalat.

Według wierzeń szyickich, archanioł Gabriel przekazał Mahometowi prawdziwe znaczenie słowa Karbalā’. Według tej teorii, jest ono połączeniem słów: karb (arab. كَرْب), oznaczającego „ziemię, która powoduje agonię” oraz słowa balā’ (arab. بَلَاء), oznaczającego „dolegliwości”.

KlimatEdytuj

Karbala znajduje się w strefie ciepłego klimatu pustynnego (BWh w klasyfikacji klimatu Köppena) z wyjątkowo gorącymi, długimi, suchymi latami i łagodnymi zimami. Prawie wszystkie roczne opady występują od listopada do kwietnia, chociaż żaden miesiąc nie jest mokry.

HistoriaEdytuj

W 680 roku miała tu miejsce bitwa, w której zmarł wnuk Mahometa, Husajn ibn Ali. Jego grób jest popularnym miejscem pielgrzymek szyitów. W mieście rozwinął się przemysł metalowy, włókienniczy i odzieżowy, obuwniczy, materiałów budowlanych oraz spożywczy, a także rzemiosło artystyczne.

W roku 1915 miało miejsce powstanie w Karbali, będące aktem buntu przeciwko Imperium Osmańskiemu, rządzącemu wówczas na tych terenach[2].

W 1928 r. w mieście przeprowadzono istotny projekt odwadniania miasta, aby uwolnić miasto od niezdrowych bagien, powstałych między kanałami Hussainiya i Bani Hassan nad Eufratem[3].

W 1991 r. miasto było świadkiem powstania i buntu w trakcie zawieszenia broni podczas wojny w Zatoce Perskiej, a skierowanego przeciwko panującej władzy, z Saddamem Husajnem na czele.

Między 3 a 6 kwietnia 2004 roku miała miejsce obrona ratusza w Karbali, prowadzona przez żołnierzy polskich i bułgarskich.

14 kwietnia 2007 roku w pobliżu stacji autobusowej miał miejsce atak terrorystyczny przy użyciu auta wypełnionego materiałami wybuchowymi. W ataku tym zginęło 47 osób, z czego 16 ofiar stanowiły dzieci[4].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Iraq: Governorates, Regions & Major Cities – Population Statistics in Maps and Charts, citypopulation.de [dostęp 2017-11-01] (ang.).
  2. Eliezer Tauber, The Arab Movements in World War I, Routledge, 5 marca 2014, ISBN 978-1-135-19978-4 [dostęp 2021-02-22] (ang.).
  3. Report by His Britannic Majesty’s Government to the Council of the League of Nations on the Administration of Iraq 1927-28., HathiTrust [dostęp 2021-02-22] (ang.).
  4. Fighting terrorism in a free Iraq :: The Week in Iraq :: Iraq Body Count, www.iraqbodycount.org [dostęp 2021-02-22].

BibliografiaEdytuj

  • Nowa encyklopedia powszechna, PWN, Warszawa 1995-1996.