Karol Kotschy

Karol Fryderyk Kotschy (Koczy), Carl Friedrich Kotschy, (ur. 26 stycznia 1789 w Cieszynie, zm. 9 lutego 1856 w Ustroniu) – duchowny ewangelicki, teolog protestancki oraz botanik. Zasłużony dla rozwoju oświaty i kultury polskiej na Śląsku Cieszyńskim.

Karol Fryderyk Kotschy (Koczy)
Carl Friedrich Kotschy
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 26 stycznia 1789
Cieszyn
Data i miejsce śmierci 9 lutego 1856
Ustroń
Miejsce pochówku Ustroń
pastor w Ustroniu
Okres sprawowania 1810 – 1856
Wyznanie luteranizm
Kościół ewangelickie

ŻyciorysEdytuj

Pochodził z niemieckiej spolszczonej rodziny z Cieszyna; jego ojciec, Jan Gotfryd był nauczycielem. W latach 1807–1810 studiował teologię ewangelicką oraz botanikę i medycynę na Uniwersytecie w Lipsku. Później podróżował pieszo po Francji i Szwajcarii. W czasie pobytu w Szwajcarii nawiązał kontakt ze słynnym pedagogiem Johannem Heinrichem Pestalozzim.

Od 1810 aż do śmierci był pastorem w Ustroniu; był aktywnym publicystą, szerzącym nauki Marcina Lutra. Był zagorzałym działaczem na rzecz abstynencji. Wygłaszał kazania przeciwko pijaństwu, a jedno z nich pt. Gorzkie kapki, ale zdrowe, dla tych, którzyby się chcieli opamiętać z pijaństwa między ludem naszym lub się go wystrzegać wydał drukiem w 1833 r. Wraz z katechizmem Lutra, opracowanym przez Kotschy'ego jako podręcznik do nauki religii, znalazło się ono wkrótce w każdej rodzinie ewangelickiej posyłającej dzieci do szkoły. W 1844 r. ks. Kotschy wydał powtórnie swoje kazanie pt. Gorzkie kapki, ale zdrowe (...) oraz założył Bractwo Trzeźwości. W ciągu 7 tygodni do Bractwa wstąpiło 1789 dorosłych osób, a w ciągu kilku następnych tygodni liczebność Bractwa wzrosła do 2249 członków[1].

Tworzył głównie w języku polskim – języku przeważającej większości ludności Śląska Cieszyńskiego. Pisał podręczniki do nauki polskiego w szkołach elementarnych. Tłumaczył na język polski dzieła niemieckie i czeskie. Jego żoną była Julia Schimko, która urodziła mu trzech synów: Hermana Juliusza i Oskara (którzy zostali pastorami) oraz Theodora, podróżnika i botanika.

Sławę przyniosły mu prace z dziedziny pomologii i sadownictwa; propagował także w regionie warzywnictwo i kwiaciarstwo. Badał florę regionu, głównie alpejską roślinność Beskidu Śląskiego. Był też od 1844 politykiem i parlamentarzystą reprezentującym Śląsk Austriacki we Frankfurcie nad Menem, gdzie popierał frakcję liberalną Deutscher Hof. Publikował liczne artykuły w prasie polsko- (m.in. w pszczyńskim Tygodniku Polskim, Tygodniku Cieszyńskim i Nowinach dla ludu wiejskiego) i niemieckojęzycznej.

Karol Kotschy jest pochowany na cmentarzu w Ustroniu tuż przy grobowcu ustrońskiego działacza spółdzielczego Karola Semika (1913–1964).

DziełaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Wantuła Jan: Karty z dziejów ludu Śląska Cieszyńskiego, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1954, s. 92–93

BibliografiaEdytuj