Klasyfikacja samogłosek

lista w projekcie Wikimedia

Samogłoski klasyfikuje się według następujących cech artykulacyjnych:

  • stopień otwarcia jamy ustnej względem jej osi pionowej, im bardziej grzbiet języka zbliża się do podniebienia twardego tym bardziej przymknięta samogłoska.
  • położenia języka względem poziomej osi jamy ustnej, im bardziej język zbliża się do podniebienia miękkiego tym bardziej tylna samogłoska
  • udział warg w artykulacji, które mogą być zaokrąglone lub niezaokrąglone.

Tabela samogłosekEdytuj

Klasyfikację samogłosek w postaci tabeli (czworoboku samogłosek) przedstawia poniższa tabela

Samogłoski kardynalne
Przednie Przednie scentr. Centralne Tylne
scentr.
Tylne
Przymknięte
 
i • y
ɨ • ʉ
ɯ • u
ɪ • ʏ
• ʊ
e • ø
ɘ • ɵ
ɤ • o
ɛ • œ
ɜ • ɞ
ʌ • ɔ
a • ɶ
ɑ • ɒ
Prawie przymknięte
Półprzymknięte
Średnie
Półotwarte
Prawie otwarte
Otwarte
Uwaga. Jeśli podano dwa symbole, to znajdujący się po lewej stronie oznacza samogłoskę niezaokrągloną, a po prawej zaokrągloną.


Kryteria podziałuEdytuj

Samogłoski według położenia języka przednieprzednie scentralizowanecentralnetylne scentralizowanetylne

Samogłoski według otwarcia jamy ustnej przymknięteprawie przymkniętepółprzymknięteśredniepółotwarteprawie półotwarteotwarte

Samogłoski według udziału warg zaokrągloneniezaokrąglone

Udział rezonansu nosowego ustnenosoweznazalizowane

Według stopnia otwarciaEdytuj

Od najbardziej przymkniętych do najbardziej otwartych:

Samogłoski przymknięteEdytuj

Samogłoski prawie przymknięteEdytuj

Samogłoski półprzymknięteEdytuj

Samogłoski średnieEdytuj

Samogłoski półotwarteEdytuj

Samogłoski prawie otwarteEdytuj

Samogłoski otwarteEdytuj

Według położenia językaEdytuj

Od najbardziej przednich do najbardziej tylnych

Samogłoski przednieEdytuj

Samogłoski przednie scentralizowaneEdytuj

Samogłoski centralneEdytuj

Samogłoski tylne scentralizowaneEdytuj

Samogłoski tylneEdytuj

Zobacz teżEdytuj