Otwórz menu główne

Kościół św. Jakuba w Rozdzielu

Kościół Świętego Jakuba Apostoła w Rozdzielu – zabytkowa, gotycka, drewniana świątynia rzymskokatolicka z XV wieku. Przebudowana w 1563 przez króla Zygmunta Augusta. Znajduje się we wsi Rozdziele, w powiecie bocheńskim. Jest kościołem filialnym parafii św. Mikołaja biskupa w Żegocinie w diecezji tarnowskiej[2].

Kościół Świętego Jakuba Apostoła w Rozdzielu
Distinctive emblem for cultural property.svg 358 z dnia 9 kwietnia 1960[1]
Kościół filialny
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość Rozdziele
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Mikołaja Biskupa w Żegocinie
Wezwanie Święty Jakub Apostoł
Wspomnienie liturgiczne 25 lipca
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie Święty Ojciec Pio
Położenie na mapie gminy Żegocina
Mapa lokalizacyjna gminy Żegocina
Kościół Świętego Jakuba Apostoła w Rozdzielu
Kościół Świętego Jakuba Apostoła w Rozdzielu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Świętego Jakuba Apostoła w Rozdzielu
Kościół Świętego Jakuba Apostoła w Rozdzielu
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kościół Świętego Jakuba Apostoła w Rozdzielu
Kościół Świętego Jakuba Apostoła w Rozdzielu
Położenie na mapie powiatu bocheńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bocheńskiego
Kościół Świętego Jakuba Apostoła w Rozdzielu
Kościół Świętego Jakuba Apostoła w Rozdzielu
Ziemia49°47′23,9″N 20°27′53,4″E/49,789972 20,464833
Strona internetowa

Spis treści

Historia kościołaEdytuj

 
Wnętrze kościoła w Rozdzielu - prezbiterium

Obecna drewniana świątynia została wzniesiona w końcu XV wieku. Stanowiący własność królewską kościół przebudowano w 1563 z fundacji króla Zygmunta Augusta. Według podań mieli w nim przebywać królowie polscy, których własnością była Królówka (m.in. Zygmunt II August oraz Władysław IV Waza, dla którego wybudowano specjalną lożę z okienkiem, która zachowała się do dnia dzisiejszego). Nieopodal świątyni stała XVI-wieczna drewniana dzwonnica, którą rozebrano w dwudziestoleciu międzywojennym. Prawdopodobnie kościół ten w 2. poł. XVI w. znajdował się przez dwadzieścia lat w rękach innowierców (arian). W 1791 ochrzczono w nim poetę Kazimierza Brodzińskiego – prekursora polskiego romantyzmu. W 1850 do prezbiterium do prezbiterium dobudowano kapliczkę Ogrojcową, w 1876 roku do nawy dostawiono kaplicę,a w latach 1886-96 przedłużono nawę kościoła. Po latach kościół stał się za ciasny i rozpoczęto budowę nowej świątyni. Po ukończeniu nowego kościoła, w 1947 stary kościół przeniesiono na cmentarz parafialny w Królówce, gdzie miał być muzeum ku czci Kazimierza Brodzińskiego. Potem pojawiły się plany, aby zabytek przenieść do pobliskiej Cichawki, ale ostatecznie przeniesiono go do Rozdziela. Wszystko to stało się za przyczyną ks. prałata Antoniego Poręby – proboszcza z Żegociny, który wiedział, że parafianie z tego terenu mają daleko do kościoła parafialnego w Żegocinie. Mieszkańcy Rozdziela w okresach letnich spotykali się na niedzielnych Mszach Św.w niewielkiej kaplicy. Po uzgodnieniu formalności i za zgodą biskupa przeniesiono kościół, który stanął na działce po lewej stronie drogi do Laskowej ofiarowanej bezinteresownie przez śp. Stanisława Marcisza. Kościół przewiozła i zrekonstruowała grupa cieśli z Rozdziela pod przewodnictwem Stanisława Parucha. W 1984 postawiono fundamenty, aby stał na kamieniu, a w 1986 świątynia służyła już mieszkańcom. Wnętrze odrestaurowano. Wyposażenie wnętrza pochodzi z różnych okresów i z różnych kościołów. W 1996 roku po zachodniej stronie kościoła założono cmentarz.

Architektura i wnętrzeEdytuj

Nawę świątyni przykrywa strop płaski z zaskrzynieniami, wsparty na słupach. Kościół oszalowany jest wewnątrz i na zewnątrz. Prezbiterium węższe od nawy, zamknięte trójbocznie. Z lewej strony do prezbiterium przylega zakrystia, a do nawy kaplica św. Józefa z 1876 roku. Nad wejściem głównym chór muzyczny. W kaplicy drugi chór - loża królewska. Od frontu do budowli przylega duża kruchta. W wejściu bocznym ostrółkowy portal z herbem Topór z XV wieku. Dach, o gotyckiej wysmukłości, przykryty jest gontem. Dach na kaplicy tworzy gontowa kopuła zwieńczona wieżą.

OłtarzeEdytuj

 
Ołtarz główny w kościele w Rozdzielu z rzeźbą św. Jakuba Apostoła

Ołtarz główny

  • Rokokowy, z XVII wieku, z figurą św. Jakuba i obrazem "Przemienienie Pańskie" na zasuwie, zrekonstruowany w 2016 roku. Wykonany przez Antoniego Pasionka z Jaworznej.

Ołtarze boczne - pseudobarokowe z końca XIX wieku wykonane w warsztacie Wojciecha Samka w Bochnii. Przeniesione z kościoła w Starym Wiśniczu i odnowione w 2016 roku.

  • ołtarz boczny prawy - z obrazem Jezusa Miłosiernego.
  • ołtarz boczny lewy - z obrazem Matki Bożej z dzieciątkiem Jezus z 1860 roku namalowany w Oświęcimu przez Jana Stankiewicza.

Ołtarz w kaplicy bocznej

WyposażenieEdytuj

Większość wyposażenia kościoła w Rozdzielu pochodzi z XXI wieku, gdyż stare nie zachowało się lub postało w nowym kościele Królówce. Jest jednak kilka elementów przeniesionych z innych kościołów. Najstarsze elementy wyposażenia to:

  • Renesansowe chrzcielnica i kropielnica z 1540 roku, zrekonstruowana przez miejscowego kamieniarza Jana Stacha w 1987 roku.
  • Stacje Męki Pańskiej z XVII wieku, znalezione na starej plebanii w Żegocinie.
  • Konfesjonał z XVIII wieku przeniesiony z Trzciany, dwukrotnie spowiadał w nim ks. Karol Wojtyła - wikary z Niegowici, późniejszy papież Jan Paweł II.
  • detale ciesielskie z XV wieku - m.in. portal ciesielski z herbem Topór.

Plac kościelnyEdytuj

Kościół otacza dość duży plac kościelny, który jest ogrodzony stylizowanym ogrodzeniem, nawiązującym do kościoła. Na placu kościelnym znajduje się pomnik - kamienny obelisk ku czci śp. ks. prałata Antoniego Poręby, z którego inicjatywy przeniesiono ten kościół. Za kościołem, od strony północnej znajduje się grota z figurą NMP z Lourdes.

PrzypisyEdytuj