Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie

Kościół Wszystkich Świętych – kościół rzymskokatolicki znajdujący się przy placu Grzybowskim 3/5 w Warszawie, siedziba parafii Wszystkich Świętych.

Kościół Wszystkich Świętych
w Warszawie
Distinctive emblem for cultural property.svg 170 z dnia 1.07.1965[1]
Ilustracja
Kościół Wszystkich Świętych, widok od strony ul. Twardej
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie Wszystkich Świętych
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie”
Ziemia52°14′06″N 21°00′13″E/52,235000 21,003611

OpisEdytuj

Prace nad budową świątyni rozpoczęto w roku 1861 według projektu Henryka Marconiego. Podczas prac projektowych wzorował się on na istniejącym już kościele renesansowym św. Justyny w Padwie. Zgodnie z projektem Kościół został poświęcony 31 października 1883 r. przez arcybiskupa Wincentego Popiela. Nie był wówczas jeszcze całkowicie ukończony – dopiero w 1892 roku rozpoczęła się budowa wież.

W czasie wojny obronnej we wrześniu 1939 r. został nieznacznie uszkodzony. Podczas okupacji był jednym z trzech kościołów chrześcijańskich, które znalazły się na terenie getta (drugą taką świątynią był kościół św. Augustyna, a trzecią kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny). Kościół Wszystkich Świętych służył wówczas chrześcijanom pochodzenia żydowskiego, którzy byli przetrzymywani w getcie. W czasie istnienia getta, proboszcz ks. prałat Marceli Godlewski, znany ze swojej przedwojennej antypatii do Żydów, zaangażował się w udzielanie im pomocy. Na plebanii u proboszcza schronienie znalazł m.in. prof. Ludwik Hirszfeld.

Po tzw. wielkiej akcji wysiedleńczej do obozu zagłady w Treblince w sierpniu 1942 kościół został wyłączony z getta. Został bardzo poważnie uszkodzony w czasie walk podczas powstania warszawskiego. Bomby lotnicze i ostrzał artylerii niemieckiej spowodowały m.in. pożar dachu, zawalenie się stropów aż do podziemi, zburzona została także wschodnia wieża świątyni. Zniszczeniu uległy wszystkie dzieła sztuki stanowiące wyposażenie kościoła, większość cennych epitafiów i malowideł.

8 czerwca 1987 podczas trzeciej wizyty apostolskiej w Polsce w kościele Wszystkich Świętych Jan Paweł II odprawił mszę świętą inaugurującą II Krajowy Kongres Eucharystyczny[2]. Wśród tysięcy zgromadzonych wiernych była m.in. Matka Teresa z Kalkuty[3].

W 1993 z okazji piętnastej rocznicy pontyfikatu Jana Pawła II na schodach przed kościołem odsłonięto jego pomnik ofiarowany przez włoskiego rzeźbiarza Giorgio Gallettiego. Bliźniaczy monument znajduje się w sanktuarium Matki Boskiej Częstochowskiej w miejscowości Dozio w Lombardii[4].

W 2017 świątynia, jako pierwsza w Polsce, z inicjatywy społeczności żydowskiej otrzymała tytuł House of Life (pol. Dom Życia) przyznawany przez Międzynarodową Fundację Raoula Wallenberga[5].

Tablice pamiątkoweEdytuj

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Rejestr zabytków nieruchomych m. st. Warszawy. [dostęp 2010-01-22].
  2. Homilia Jana Pawła II w czasie Mszy św. odprawionej w kościele Wszystkich Świętych na rozpoczęcie II Krajowego Kongresu Eucharystycznego.
  3. Paweł Zuchniewicz, Papieska Warszawa, Centrum Myśli Jana Pawła II, Warszawa 2006, s. 54.
  4. Jarosław Zawadzki, Kościół Wszystkich Świętych w Warszawie, Parafia Wszystkich Świętych, Warszawa 1997, s. 56.
  5. a b Tomasz Urzykowski. Kościół Wszystkich Świętych Domem Życia. „Gazeta Stołeczna”, s. 2, 7 czerwca 2017. 
  6. Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 93. ISBN 83-912463-4-5.
  7. Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 94–95. ISBN 83-912463-4-5.
  8. a b Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 94. ISBN 83-912463-4-5.
  9. Aw58: Tablica poświęcona pamięci i w hołdzie ludności ziem wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej. Wikimedia Commons. [dostęp 27 września 2013].

Linki zewnętrzneEdytuj