Kośmin (granodioryt)

Kośmin – handlowa nazwa ciemnoszarego, średnioziarnistego, porfirowatego granodiorytu o teksturze kierunkowej pochodzącego z późnotektonicznych intruzji magmowych w strefie Niemczy na bloku przedsudeckim. Wiek intruzji to karbonperm. Należy do waryscyjskiego piętra strukturalnego. Nazwa pochodzi od dzielnicy Piławy Górnej, do 1956 r. wsi – Kośmin.

NazewnictwoEdytuj

Kośmin nazywany jest potocznie sjenitem i również nomenklaturze handlowej utarła się nazwa Sjenit Kośmin. Jednak pod względem petrograficznym jest to granodioryt (spotyka się również zaklasyfikowanie do monzodiorytów kwarcowych i monzonitów kwarcowych[1]).

Skład mineralogicznyEdytuj

W skład granodiorytu Kośmin wchodzą:

W Kośminie występują ciemne i czarne szliry.

Cechy fizyczne[2]Edytuj

  • Gęstość pozorna 2,69 g/cm3
  • Porowatość 1,5%
  • Nasiąkliwość 0,26%
  • Wytrzymałość na ściskanie 186 MPa
  • Ścieralność na tarczy Boehmego 0,285 cm
  • Ścieralność w bębnie Devala 2,0%
  • Mrozoodporność (25 cykli) całkowita

ZłożeEdytuj

Zasoby złoża szacuje się na ok. 10 mln ton. Rozpoznano również nowe złoże Piekielnik, gdzie udokumentowano 16 mln ton surowca. Skały przeznaczane są zarówno na bloki, jak i na kruszywo.

HistoriaEdytuj

Eksploatacje rozpoczęto ok. 1740. Największe wydobycie przypadło na lata 70. XX wieku. W 2005 wydobyto 502 tys. ton Kośmina (większość przeznaczono na kruszywo; bloków wydobyto 10 tys. ton (2% całości wydobycia)).

Przykłady zastosowaniaEdytuj

Granodioryt Kośmin znalazł zastosowanie m.in. w poniższych budynkach użyteczności publicznej:

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • H. Walendowski, Sjenity z Kośmina. Minimonografie polskich kamieni budowlanych. "Nowy Kamieniarz", nr 61 (4/2012), s. 49

Linki zewnętrzneEdytuj