Otwórz menu główne

Konrad Marian Millak (ur. 15 stycznia 1886 w Warszawie, zm. 3 stycznia 1969 w Warszawie) – pułkownik lekarz weterynarii Wojska Polskiego, narodowości polskiej, wyznania rzymsko-katolickiego[1].[2][3]

Konrad Millak
Ilustracja
pułkownik weterynarii pułkownik weterynarii
Data i miejsce urodzenia 15 stycznia 1886
Warszawa
Data i miejsce śmierci 3 stycznia 1969
Warszawa
Siły zbrojne Wojsko Polskie
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi Medal za Warszawę 1939–1945 Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal Zwycięstwa
Tablica upamiętniająca pułkownika Konrada Millaka na domu w al. Wojska Polskiego 23
Dom w al. Wojska Polskiego 23 w Warszawie gdzie w latach 1929-1969 mieszkał Konrad Millak

ŻyciorysEdytuj

Konrad Marian Millak urodził się 15 stycznia 1886 roku w Warszawie. We wrześniu 1904 roku został studentem Warszawskiego Instytutu Weterynaryjnego. 28 października 1905 roku z racji zamknięcia uczelni zmuszony był przerwać studia, które kontynuował w Dorpacie w latach 1907-1909. Tam związany był m.in. z korporacją akademicką Lutyco-Venedya. Dyplom uzyskał w październiku 1909 roku. Z dniem 1 listopada 1910 roku gubernator łomżyński powierzył mu stanowisko powiatowego lekarza weterynarii w Ostrołęce, potem kierował inspektoratem w Kolnie. W dniu 30 lipca 1914 roku zmobilizowany został do armii carskiej. Do Warszawy wrócił w czerwcu 1918 roku, a od 1 sierpnia podjął pracę zastępcy powiatowego lekarza weterynarii w Węgrowie.

W Warszawie otrzymał powołanie do służby wojskowej z przydziałem do Ministerstwa Spraw Wojskowych, gdzie przez wiele lat pełnił obowiązki szefa wydziału w Sekcji Weterynaryjnej. W 1919 roku został majorem, w 1920 roku podpułkownikiem, w 1924 roku pułkownikiem. W 1921 roku doktoryzował się w Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie. 31 października 1927 roku został przeniesiony z Departamentu Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie na stanowisko naczelnego lekarza weterynarii[4][5]. We wrześniu 1939 roku pełnił obowiązki szefa Służby Weterynaryjnej Ministerstwa Spraw Wojskowych.

Nie do przecenienia są jego zasługi w powołaniu w 1927 roku Wydziału Weterynaryjnego Uniwersytetu Warszawskiego i w rozwój zawodu lekarsko-weterynaryjnego w kontekście społecznym i tożsamościowym. Wraz z innym pułkownikiem lekarzem weterynarii Józefem Kulczyckim udzielał pomocy klaczy Marszałka Józefa Piłsudskiego Kasztance tuż przed jej padnięciem 23 listopada 1927[6], a następnie wykonał jej wypchanie[7]. Równolegle ze służbą wojskową prowadził działalność dydaktyczno-naukową.

Po wybuchu II wojny światowej 1939 i kampanii wrześniowej został wzięty do niewoli przez Niemców i był przetrzymywany w obozie jenieckim Oflag VI B Dössel (tam napisał wspomnienia dotyczące Kasztanki Marszałka)[8].

W 1946 roku rozpoczął wykłady z propedeutyki weterynaryjnej na Wydziale Weterynaryjnym UW. W 1948 roku zorganizował tam Katedrę Weterynarii Wojskowej. Po czteroletniej przerwie swoje wykłady z propedeutyki, historii[9] i deontologii wznowił już na nowo powołanym na Wydziale Weterynaryjnym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

W dniu 6 lutego 1960 roku do absolwentów Wydziału Weterynaryjnego w Warszawie powiedział: Dziś weterynaria stoi na jednym poziomie z innymi dyscyplinami akademickimi, a zawód weterynaryjny ma równy głos w rodzinie zawodów akademickich. Świadomość tego stanu obecnego nakłada na adeptów tej nauki obowiązek stałego dbania o dotrzymywanie kroku w ogólnym postępie wiedzy ludzkiej. Na wiecznej drodze ideałów prawdy nie może zabraknąć pracowników weterynaryjnych [...]. Nauka jest jednym z najcenniejszych składników kultury. Jest stałym dążeniem do prawdy, która jest tylko jedna, Poziom nauki danego narodu najwydatniej mówi o poziomie jego kultury. W sercach naszych płonie wielka miłość do naszej tak często doświadczonej Ojczyzny. Ambicją naszą musi być, aby pomimo wszelkich przeciwności, pomimo straszliwych wyrw i rujnowania naszego dorobku - otrzymać poziom kultury narodowej równy poziomowi narodów mniej przez los doświadczonych.

W 1949 roku na jego wniosek Rada Wydziału Weterynaryjnego UW podjęła uchwałę o utworzeniu Ośrodka Historii Medycyny Weterynaryjnej. W 1959 roku dzięki jego usilnym staraniom w ramach Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych została zorganizowana Komisja Historii Weterynarii.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

Wybrana bibliografia autorskaEdytuj

  • Słownik polskich lekarzy weterynaryjnych
  • Propedeutyka weterynaryjna z uwzględnieniem historii i deontologii
  • Uczelnia Weterynaryjna w Warszawie 1840-1965
  • Polska historiografia weterynaryjna z bibliografią publikacji historycznych do 1965 roku włącznie
  • Żeromski na weterynarii w Warszawie 1886-1888
  • Walka o Wydział Weterynaryjny Uniwersytetu Warszawskiego i jej tło
  • Koń - przez pradzieje i dzieje, poprzez lądy
  • Wiadomości Weterynaryjne 1919-1939
  • Kwiaty dla Anny. Warszawa, Dorpat, Kresy 1886-1920 (wspomnienia)

PrzypisyEdytuj

  1. Spis lekarzy weterynaryjnych w Rzeczypospolitej Polskiej, Wydawnictwo Ministerstwa Rolnictwa i Dóbr Państwowych, Warszawa 1923, s. 57.
  2. Spis Lekarzy Weterynaryjnych Rzeczypospolitej Polskiej, Wydawnictwo Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych, Warszawa, 1939 r., s. 87.
  3. Ankieta Personalna w zespole archiwalnym akt pracowniczych, Millak Konrad, sygn.1191, Archiwum Uniwersytetu Warszawskiego.
  4. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 319.
  5. Rocznik oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 341, 455.
  6. Franciszek Kobryńczuk: Ostatnie dni ułańskiego życia Kasztanki Marszałka. 2012-11-09. [dostęp 2015-04-01].
  7. Konrad Millak: Koniec Marszałkowskiej Kasztanki. Oflag VI B Dössel: 1942-11-29, s. 6.
  8. Konrad Millak: Koniec Marszałkowskiej Kasztanki. Oflag VI B Dössel: 1942-11-29, s. 1-7.
  9. Franciszek Kobryńczuk. Ostatnie dni ułańskiego życia Kasztanki Marszałka. „Sanktuarium św. Andrzeja Boboli”, s. 13, Nr 11-12 (274-275) / 2012. Parafia św. Andrzeja Boboli w Warszawie-Mokotowie. 
  10. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 12 z 3 marca 1926 r.
  11. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 13, s. 229, 11 listopada 1934. 

BibliografiaEdytuj

  • Edmund Prost: Wybitni polscy lekarze weterynarii XX wieku w nauce i zawodzie (2005).