Krzywe Koło (wieś)

wieś w województwie pomorskim
Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: Ulica Krzywe Koło w Warszawie.

Krzywe Koło (niem. Kriefkohl) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Suchy Dąb na obszarze Żuław Gdańskich.

Artykuł 54°10′58″N 18°46′40″E
- błąd 38 m
WD 54°10'58.1"N, 18°46'40.1"E, 54°10'51.42"N, 18°46'42.85"E
- błąd 14 m
Odległość 0 m
Krzywe Koło
wieś
Ilustracja
Dom podcieniowy w Krzywym Kole
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat gdański
Gmina Suchy Dąb
Wysokość 30 m n.p.m.
Liczba ludności (31.12.2014) 529
Strefa numeracyjna 0 58
Kod pocztowy 83-022
Tablice rejestracyjne GDA
SIMC 0174496
Położenie na mapie gminy Suchy Dąb
Mapa konturowa gminy Suchy Dąb, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Krzywe Koło”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Krzywe Koło”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Krzywe Koło”
Położenie na mapie powiatu gdańskiego
Mapa konturowa powiatu gdańskiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Krzywe Koło”
Ziemia54°10′58″N 18°46′40″E/54,182778 18,777778

Wieś jest siedzibą sołectwa Krzywe Koło, w którego skład wchodzi również miejscowość Krzywe Koło.

Po wojnie trzynastoletniej wieś znalazła się w granicach województwa pomorskiego, stanowiąc wraz z resztą Żuław Steblewskich własność miasta Gdańska[1]. W latach 1945-1998 miejscowość należała do województwa gdańskiego.

ZabytkiEdytuj

Według rejestru zabytków NID[2] na listę zabytków wpisane są:

  • kościół filialny pw. Znalezienia Krzyża Świętego z XIV w., nr rej.: 214 z 5.09.1962
  • nieczynny cmentarz luterański z 2 poł. XVIII w., nr rej.: A-1883 z 17.04.2012
  • mennonicki dom podcieniowy nr 7 z pocz. XIX w., nr rej.: 727 z 7.11.1975.

Oprócz tego na dawnym cmentarzu ewangelickim z XVIII wieku zachowało się kilka płyt nagrobnych[3][4].

 
Kościół pw. Znalezienia Świętego Krzyża w Krzywym Kole

KościółEdytuj

Pierwotnie drewniana kaplica. Na jej zrębie w XIV w. wybudowano gotycki kościół, rozbudowany w XVI w. i przebudowany w latach 1685-1686. Wieża została dobudowana w 1747 lub 1748 r. Przed II wojną światową był to kościół ewangelicki. Wewnątrz zachowało się niemal kompletne wyposażenie z XVII i XVIII w., m.in. polichromowane ławy gospodarzy z portretami apostołów na zapleckach i kobiece personifikacje cnót w zachodniej części kościoła. Od 2015 trwają prace konserwatorskie obrazów oraz ław, w czasie których odkryto na drzwiczkach ław sceny biblijne, portrety świętych i postaci biblijnych, nazwiska i gmerki rodowe fundatorów, girlandy owocowe i kwiatowe. Klasa artystyczna portretów świadczy o ich powstaniu w najlepszych gdańskich warsztatach malarskich[5]. Odkryte polichromie datowane są na rok 1687.

W murach kościoła znajdują się kamienne kule armatnie z czasu wojen szwedzkich[6].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Mapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w.: rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 128.
  2. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 2020-09-30. s. 36. [dostęp 2017-01-22].
  3. Dziennik Bałtycki, dodatek Alfabet Powiatu Gdańskiego, 29.02.2012
  4. Krzywe Koło: Uporządkowali luterański cmentarz (zdjęcie)
  5. Kościół pw. Znalezienia Krzyża Świętego w Krzywym Kole (gm. Suchy Dąb). Niezwykła świątynia z wyposażeniem z XVII wieku
  6. "Najbardziej feministyczny kościół na Żuławach". Świątynia w Krzywym Kole skrywa zabytki rangi muzealnej