Otwórz menu główne

Kubek gnojowy (Cyathus stercoreus (Schwein.) De Toni) – gatunek grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Kubek gnojowy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj kubek
Gatunek kubek gnojowy
Nazwa systematyczna
Cyathus stercoreus (Schwein.) De Toni
in Berlese, De Toni & Fischer, Syll. fung. (Abellini) 7: 40 (1888)
Ilustracja
{{{opis drugiego obrazka}}}
2011-06-23 Cyathus stercoreus (Schwein.) De Toni 153610.jpg

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1832 r. Lewis Schwinitz nadając mu nazwę Nidularia stercorea. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1888 r. Giovanni Batista de Toni[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Cyathia stercorea (Schwein.) V.S. White 1902
  • Cyathus lesueurii Tul. & C. Tul. 1844
  • Cyathus stercoreus f. ephedrae Calonge 1994
  • Cyathus stercoreus f. halepensis Mornand 1992
  • Cyathus stercoreus f. lesueurii (Tul. & C. Tul.) Bottomley 1948
  • Cyathus stercoreus var. lesueurii (Tul. & C. Tul.) Cejp 1958
  • Nidularia stercorea Schwein. 1832

Nazwę polską podała Wanda Rudnicka-Jezierska w 1991 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako pucharek błotny[3].

MorfologiaEdytuj

Tak jak inne gatunki z rodzaju kubek wytwarza pucharkowate lub kubkowate owocniki, w których wnętrzu znajdują się tzw. perydiole, zawierające zarodniki. Nazwa gatunkowa odzwierciedla fakt, że grzyb wyrasta na nawozie lub glebie bogatej w nawóz – należy do grzybów koprofilnych[4].

Występowanie i siedliskoEdytuj

W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – gatunek wymierający[5]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Belgii, Danii, Niemczech, Anglii i Holandii[3].

Występuje na polach, ogrodach, ogrodach działkowych, parkach, w szklarniach, ogrodach botanicznych. Rozwija się na gnijących resztkach drzewa i odchodach zwierzęcych. Owocniki wytwarza od sierpnia do października[3].

Gatunki podobneEdytuj

W Polsce występuje jeszcze kubek ołowianoszary (Cyathus olla) i kubek prążkowany (Cyathus striatus). Ten pierwszy ma gładką wewnętrzna powierzchnię, a zewnętrzną bez kolców, kubek prążkowany zaś ma wnętrze wyraźnie prążkowane[4].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-20].
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b Barbara Gumińska: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1988, s. 441. ISBN 83-09-00714-0.
  5. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.