Otwórz menu główne

Kupidynek[3] (Catananche L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje co najmniej 5 gatunków[4] występujących w basenie Morza Śródziemnego, z czego dwa gatunki w południowej Europie. Rosną w miejscach suchych i słonecznych. Zawierają sok mleczny. Kupidynek błękitny (C. caerulea) jest popularną rośliną ogrodową sadzoną zarówno w formie typowej z kwiatami lawendowo-niebieskimi, jak i w odmianach białokwiatowych i dwubarwnych[5].

Kupidynek
Ilustracja
Catananche caerulea
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd astrowce
Rodzina astrowate
Podrodzina Cichorioideae
Rodzaj kupidynek
Nazwa systematyczna
Catananche Linnaeus
Sp. Pl. 812. 1 Mai 1753[2]
Typ nomenklatoryczny
C. lutea Linnaeus[2]
Synonimy
  • Cupidone Lemaire
  • Cupidonia Bubani[2]
Pąk kwiatostanowy kupidynka błękitnego

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Rośliny jednoroczne i raczej krótkotrwałe byliny o wysokości pędów do 0,9 m[5].
Liście
Długie do 30 cm, wąskie, w większości skupione w rozetę u nasady pędu. Całobrzegie lub z kilkoma ząbkami. U gatunków wieloletnich są częściowo zimozielone[5].
Kwiaty
Języczkowe, skupione w główkach osadzonych na długich szypułach. Łuski okrywy wyrastają w kilku rzędach i są okazałe, błoniaste, z wyraźną ciemną żyłką centralną. Korona kwiatu taśmowato wyciągnięta, w kolorze niebieskim lub żółtym. Osadnik płaski, z łuseczkami u nasady kwiatów[5].
Owoce
Niełupki z 5 lub 10 żebrami wraz z puchem kielichowym okryte są łuskami okrywy[5].

SystematykaEdytuj

Rodzaj z podplemienia Scolyminae, plemienia Cichorieae podrodziny Cichorioideae w obrębie rodziny astrowatych (Asteraceae)[6].

Wykaz gatunków[4]

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2016-11-11].
  2. a b c Catananche. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2016-11-11].
  3. Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych łacińsko-polski. Kraków: Officina Botanica, 2008, s. 50. ISBN 978-83-925110-5-2.
  4. a b Catananche. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2016-11-11].
  5. a b c d e Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 336. ISBN 0-333-74890-5.
  6. Genus: Catananche L.. W: U.S. National Plant Germplasm System [on-line]. USDA. [dostęp 2016-11-11].