Otwórz menu główne

Leonidas (gr. Λεωνίδας) – od około 490 p.n.e. król Sparty, syn Anaksandridasa II i jego pierwszej żony.

Leonidas I
Król Sparty
Okres od ok. 490 p.n.e.
do sierpień 480 p.n.e.
Poprzednik Kleomenes I
Następca Plejstarchos
Dane biograficzne
Dynastia Agiadzi
Data i miejsce urodzenia po 540 p.n.e.
Sparta
Data i miejsce śmierci sierpień 480 p.n.e.
Termopile
Ojciec Anaksandridas II
Matka pierwsza żona Anaksandridasa II
Rodzeństwo Kleomenes I
Doriajos
Kleombrot
Żona Gorgo
Dzieci Plejstarchos

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Poślubił Gorgo - córkę swojego przybranego brata Kleomenesa I, z którą miał syna Plejstarchosa. W 480 p.n.e. dowodził obroną przesmyku termopilskiego[1], stojąc na czele 300 Spartan i kilku tysięcy żołnierzy z innych państw greckich. Przez trzy dni odpierał ataki wielotysięcznej armii króla Persji, Kserksesa I, która nie mogła w wąskim przejściu wykorzystać swojej przewagi liczebnej. W wyniku zdrady pasterza Efialtesa, wrogie oddziały zaszły od tyłu żołnierzy greckich. Leonidas odesłał wtedy wojska państw sprzymierzonych i wraz z trzystoma Spartanami, tyluż Helotami oraz siedmioma setkami Tespijczyków bronił wąwozu do końca. Poświęcenie Leonidasa i jego wojowników dało czas reszcie żołnierzy na wycofanie się[2].

W bitwie pod Termopilami Spartanie stawiali zaciekły opór, jednak przeważająca liczba Persów zmiażdżyła niewielkie siły Leonidasa, który na koniec poległ w bitwie. Tebanie poddali się, wypalono im piętna, przed wojskami perskimi droga została otwarta[1].

OdbiórEdytuj

Postać Leonidasa jest symbolem bohaterstwa i mężnego poświęcenia, nawet w sytuacji bez wyjścia[3]. W miejscu śmierci jego i jego oddziałów postawiono obelisk w kształcie lwa (tropaion) z wyrytym epigramatem autorstwa Symonidesa: Przechodniu, powiedz Sparcie, że leżymy tutaj posłuszni jej prawom.

Istnieje także bardziej historyczna wersja: Przechodniu, idź i powiedz Lacedemończykom (Lacedemon, Lakonia - kraina geograficzna, w której leżała Sparta), żeśmy tu legli posłuszni ich prawom.

W kulturzeEdytuj

W ekranizacjach historii obrony wąwozu Termopile w jego rolę wcielił się Richard Egan w filmie 300 Spartan z 1962 w reżyserii Rudolpha Mate. Postać Leonidasa pojawiła się również w komiksie autorstwa Franka Millera - 300, zekranizowanego w 2006 przez Zacka Snydera, który w roli Leonidasa obsadził Gerarda Butlera. W 2008 miała miejsce premiera parodii filmu Snydera - Poznaj moich Spartan - w którym w Leonidasa wcielił się Sean Maguire.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Olmstead A. T., Dzieje imperium perskiego, PIW, Warszawa 1974, s. 245.
  2. Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 9
  3. Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 8

BibliografiaEdytuj

  • Nigel Cawthorne, Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie, Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2014, s. 8-9.