Ludwik Grohman

polski fabrykant

Ludwik Grohman (ur. 28 sierpnia[1]1826 w Warszawie[2][3], zm. 1 lutego 1889 w Łodzi) – fabrykant i przemysłowiec[4].

Ludwik Grohman
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

28 sierpnia 1826
Warszawa

Data i miejsce śmierci

1 lutego 1889
Łódź

Miejsce spoczynku

cmentarz ewangelicko-augsburski przy ulicy Ogrodowej w Łodzi

Zawód, zajęcie

fabrykant (włókiennictwo)

Małżeństwo

Paulina Adelina Trenkler

Odznaczenia
Order Świętej Anny III klasy (Imperium Rosyjskie) Order św. Stanisława – II klasy

ŻyciorysEdytuj

Ojciec Ludwika, Traugott Grohmann, przybył do Polski około 1820 r. z Saksonii i osiedlił się w Warszawie[4]. Od 1827 r. miał w Zgierzu manufakturę, a w 1841 r. wraz z rodziną na stałe przeprowadził się do Łodzi[5]. W 1842 r. przejął w wieczystą dzierżawę posiadło wodno-fabryczne „Lamus” na Księżym Młynie, gdzie wybudował fabrykę tkanin bawełnianych[6].

Ludwik Grohman, w miarę dorastania, angażował się w działalność swojego ojca, a po jego śmierci w 1874 r. objął kierownictwo i przekształcił zakłady w firmę „Ludwik Grohman”[4]. Ożenił się z Pauliną Adeliną, córką kupca Karola Trenklera, co wzmocniło jego pozycję finansową. W latach 1861–1869 był radnym miejskim. W latach 80. zbudował okazałą willę przy ul. Tylnej. Dzięki częściowej polonizacji Ludwik zaczął nazwisko pisać Grohman (jedno „n” na końcu).

Grohman był założycielem pierwszej fabrycznej straży ogniowej w swojej fabryce i współzałożycielem Łódzkiej Straży Ogniowej Ochotniczej[4], w latach 1876–1888 pełnił funkcję prezesa i komendanta całej Łódzkiej Straży Ogniowej Ochotniczej.

Należał do przeciwników powstania styczniowego 1863 roku. Był jednym z autorów adresu dziękczynnego dla carskiego naczelnika wojennego okręgu łódzkiego, za zdławienie działań powstańczych.

Był współzałożycielem Banku Handlowego w Łodzi (1872), długoletnim prezesem zarządu, współzałożycielem Towarzystwa Kredytowego Miejskiego w Łodzi[4] (od 1881 r. prezesem dyrekcji). Był również współzałożycielem Łódzkiego Chrześcijańskiego Towarzystwa Dobroczynności (1885).

W październiku 1884 r. za gorliwość okazaną przy dziele budowy cerkwi św. Aleksandra Newskiego w Łodzi przy ul. Widzewskiej (ob. ul. Kilińskiego 56) został odznaczony orderem Świętej Anny III klasy[7]. W październiku 1888 r. otrzymał Order Świętego Stanisława II klasy za szczególną troskliwość o dobro instytucyj podległych ministeryum oświaty[8].

Zmarł w 1889 r. pozostawiając córkę Annę Melanię oraz pięciu synów: Henryka, Karola, Pawła, Alfreda i Leona, przygotowanych do przejęcia władzy i pokierowania rozwojem zakładów. Po śmierci ojca prowadzenie firmy przejął Henryk Grohman[4]. Grób rodziny Ludwika Grohmana znajduje się w części ewangelickiej Starego Cmentarza w Łodzi tuż obok kaplicy Scheiblera.

PrzypisyEdytuj

  1. Łukasz Jaworski, Łódzcy fabrykanci, 1 lipca 2009.
  2. Ludwik Grohman [w:] Polski słownik biograficzny, t. 8, Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich – Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1960, s. 627.
  3. Ludwik Grohman, Wielka Genealogia Minakowskiego [dostęp 2021-05-31].
  4. a b c d e f Leszek Skrzydło: Rody fabrykanckie. Łódź: Oficyna Bibliofilów, 1999, s. 35–43. ISBN 83-87522-23-6.
  5. Joanna Podolska: Łódź. Łódź: „Galaktyka”, 2006, s. 59. ISBN 83-87914-95-9.
  6. Fabryka Grohmana :: Fabryki Łodzi, fabryki-lodz.manifo.com [dostęp 2020-06-21].
  7. Kronika Łódzka. Jego Cesarska Mość.... „Dziennik Łódzki”. Rok I (nr 232), s. 2, kol. 4, 1884-10-16. Zdzisław Kułakowski (red.). Łódź: Zdzisław Kułakowski. ISSN 1898-3111. [dostęp 2015-10-24]. 
  8. Kronika Łódzka. Najwyższe odznaczenia. „Dziennik Łódzki”. Rok V (nr 236), s. 1, kol. 4, 1888-10-21. Antoni Chomętowski (red.). Łódź: Stefan Kossuth. ISSN 1898-3111. [dostęp 2016-03-11].