Otwórz menu główne

Magnituda

miara wielkości trzęsienia ziemi
Ten artykuł dotyczy parametru opisującego trzęsienia ziemi. Zobacz też: magnitudo, jednostka wielkości gwiazdowej w astronomii.

Magnituda (łac. magnitudo "wielkość" od magnus[1], ang. moment magnitude scale (skrót MMS; MW lub M)) – liczbowa miara wielkości trzęsienia ziemi, oparta na wielkości tzw. momentu sejsmicznego[2]. Pierwszą wersję opracował w 1935 r. Ch.F. Richter do sklasyfikowania lokalnych wstrząsów kalifornijskich[3]. Opracowana przez niego „skala magnitud” została później nazwana skalą Richtera.

Obliczanie magnitudyEdytuj

Według oryginalnej skali Richtera magnituda jest definiowana jako logarytm dziesiętny maksymalnej amplitudy znormalizowanego zapisu fali sejsmicznej, przez sejsmograf Wooda-Andersona, w odległości 100 km od epicentrum[4]. Taka metoda umożliwia łatwe porównywanie wstrząsów sejsmicznych w różnych miejscach kuli ziemskiej.

W 1978 r. japoński geofizyk, Hirō Kanamori, zmodyfikował sposób obliczania magnitudy, opracowany przez Richtera tak aby nadawała się ona do określania energii najsilniejszych wstrząsów i nie była zależna od przestarzałego sejsmografu[2][5].

Obecnie magnituda obliczana jest na podstawie wartości tzw. momentu sejsmicznego, lecz w przedziale mierzonym przez skalę Richtera (do ok. 7) jest z nią porównywalna.

Magnitudę oblicza się według wzorów w oparciu o dane uzyskane z zapisu wstrząsu takie jak: amplituda ruchu gruntu, okres fali, odległość epicentralna oraz głębokość ogniska. Magnitudę wyznacza się z fal podłużnych (P), poprzecznych (S) - Mb, powierzchniowych (L) - MS oraz z momentu sejsmicznego - M0. Moment sejsmiczny jest iloczynem wielkości przesunięcia, rozmiarów ogniska i sztywności (wytrzymałości) skał w których doszło do wstrząsu[3].

 

Wzrost magnitudy o jednostkę oznacza statystycznie 30 razy większą energię. Energia fal sejsmicznych to jedynie część całkowitej energii trzęsienia ziemi. Reszta energii rozprasza się w postaci ciepła, powoduje trwałe deformacje skał[3].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Władysław Kopaliński: magnituda trzesięnia Ziemi. W: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych [on-line]. slownik-online.pl. [dostęp 2018-11-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-02)].
  2. a b Thomas C. Hanks, Hiroo Kanamori. Moment magnitude scale. „Journal of Geophysical Research”. 84 (B5), s. 2348–50, May 1979. DOI: 10.1029/JB084iB05p02348. Bibcode1979JGR....84.2348H (ang.). [dostęp 31-08-2014]. 
  3. a b c Intensywność, Magnituda, Energia. Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk, Zakład Sejsmologii i Fizyki Wnętrza Ziemi. [dostęp 31-08-2014]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-26)].
  4. Encyklopedia Gazety Wyborczej. T. 1. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 228. ISBN 83-89651-35-1.
  5. Hiroo Kanamori. Quantification of Earthquakes. „Nature”. 278, s. 411 - 414, February 1978. DOI: 10.1038/271411a0 (ang.). [dostęp 31-08-2014].