Otwórz menu główne

Marcin Mikołaj Radziwiłł

krajczy litewski

Marcin Mikołaj Karol Radziwiłł herbu Trąby (ur. 11 listopada 1705 w Ciemkowiczach, zm. 11 stycznia 1782 w Słucku) – marszałek Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego (1737)[1], krajczy wielki litewski, generał lejtnant armii Wielkiego Księstwa Litewskiego. Kawaler Orderu św. Aleksandra Newskiego (1757)[2].

Marcin Mikołaj Radziwiłł
Ilustracja
Herb
Trąby
Rodzina Radziwiłłowie herbu Trąby
Data i miejsce urodzenia 11 listopada 1705
Ciemkowicze
Data i miejsce śmierci 11 stycznia 1782
Słuck
Ojciec Jan Mikołaj Radziwiłł
Matka Dorota Henryka Przebendowska
Żona

Aleksandra Belchacka
Marta Trembicka

Dzieci

z Aleksandrą Belchacką:
Antonia Radziwiłł
Józef Mikołaj Radziwiłł
z Martą Trembicką:
Antoni Mikolaj Radziwiłł
Michał Hieronim Radziwiłł
Dominik Radziwiłł
Jakub Radziwiłł

Odznaczenia
Order Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie)

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Syn Jana Mikołaja Radziwiłła i Doroty Henryki z Przebendowskich, późniejszej żony Franciszka Bielińskiego. Dobrze wykształcony, w młodości erudyta zajmujący się medycyną, fizyką i alchemią. Krajczy litewski z nadania Augusta III. Po ojcu odziedziczył liczne dobra, m.in. Ostrów, Przygodzice. Ojciec Józefa Mikołaja i Michała Hieronima Radziwiłłów.

W wieku młodzieńczym zaczął zdradzać objawy choroby umysłowej. Prawdopodobnie odziedziczył ją po ojcu Janie Mikołaju. Z czasem schorzenie zaczęło prowadzić do obłędu. Swoją drugą żonę uwięził wraz z synkami na kilka lat w pomieszczeniu pozbawionym mebli. Założył harem złożony z porwanych bądź kupionych dziewcząt oraz więził porwane dziewczynki. Napadał i podpalał okoliczne dwory, dokonywał rozbojów na drogach, porywał i więził ludzi, preparował zwłoki. W swoim laboratorium poszukiwał kamienia filozoficznego. Oddawał się też studiom talmudycznym, nauczył się języka hebrajskiego, otaczał się wyłącznie Żydami i przestrzegał z nimi praktyk religijnych.

W 1748 roku został pojmany w Czarnawczycach przez Hieronima Floriana Radziwiłła i ubezwłasnowolniony. Trzymany był przez rodzinę Radziwiłłów w areszcie, najpierw w Białej Podlaskiej, potem w Słucku. Kuratelę nad nim sprawowali kolejno: Hieronim Florian Radziwiłł, jego brat Michał Kazimierz Radziwiłł, syn Michał Hieronim Radziwiłł.

W załączniku do depeszy z 2 października 1767 roku do prezydenta Kolegium Spraw Zagranicznych Imperium Rosyjskiego Nikity Panina, poseł rosyjski Nikołaj Repnin określił go jako posła wątpliwego dla realizacji rosyjskich planów na sejmie 1767 roku, poseł województwa kijowskiego na sejm 1767 roku[3].

Żonaty dwukrotnie, z Aleksandrą z Bełchackich (dwoje dzieci) oraz z Martą z Trembickich (czworo dzieci).

Zmarł w Słucku, pochowany został w Nieświeżu.

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Złota księga szlachty polskiej, r. XVIII, Poznań 1896, s. 134.
  2. Бантыш-Каменский Н.Н. Списки кавалерам российских императорских орденов Св. Андрея Первозванного, Св. Екатерины, Св. Александра Невского и Св. Анны с учреждения до установления в 1797 году орденского капитула, 2005, s. 139.
  3. Носов Б. В. Установление российского господства в Речи Посполитой. 1756–1768 гг. Moskwa, 2004, s. 665.