Markarfljót

Markarfljótrzeka w południowej Islandii[4] o długości 100 km[1] i powierzchni dorzecza 1070 km²[3] (inne źródła podają 1200 km²[2]). Należy do największych rzek na wyspie.

Markarfljót
Ilustracja
Dolny bieg Markarfljót
Kontynent Europa
Państwo  Islandia
Długość 100[1][2][3] km
Powierzchnia zlewni 1070[3] lub 1200[2] km²
Średni przepływ 85[1] m³/s Krossandur
Źródło
Miejsce okolice Rauðafossafjöll
Wysokość ok. 750 m n.p.m.[4]
Współrzędne 63°57′06″N 19°21′27″W/63,951667 -19,357500
Ujście
Recypient Ocean Atlantycki
Wysokość 0 m n.p.m.
Współrzędne 63°32′03″N 20°04′11″W/63,534167 -20,069722
Położenie na mapie Islandii
Mapa lokalizacyjna Islandii
źródło
źródło
ujście
ujście

Jej źródła znajdują się na wyżynach islandzkich. Powstaje na wysokości około 750 m n.p.m. z połączenia kilku strumieni wypływających z masywu górskiego Rauðafossafjöll oraz wzniesień otaczających dolinę Reykjadalir (częściowo w obszarze chronionym Fjallabak). Dalej płynie generalnie w kierunku południowym, choć zmienia co jakiś czas swój bieg, omijając kolejne masywy górskie (np. Laufafell). W górnym biegu przyjmuje liczne dopływy, wypływających z okolicznych pasm górskich. Wypływając z części wyżynnej pokonuje kanion Markarfljótsgljúfur o głębokości 200 m. Poniżej kanionu przyjmuje liczne rzeki i strumienie lodowcowe z topniejących lodowców Tindfjallajökull, Mýrdalsjökull i Eyjafjallajökull. Jedynym znaczącym dopływem w tej części jest rzeka Krossá[4][2][3].

Markarfljót niesie wiele osadów, które osadzają się w dolinie aluwialnej zwanej Markarfljótsaurar, ciągnącej się na długości około 20 km między wspomnianymi wcześniej masywami wulkanicznymi pokrytymi lodowcami. Na tym odcinku rzeka płynie w kierunku wschodnim tworząc liczne ramiona. Po minięciu masywu Eyjafjallajökull skręca na południe i uchodzi do Oceanu Atlantyckiego. Rozlewiska Markarfljót w ujściowym odcinku sprawiały wiele problemów dla przemieszczania się aż do lat 30. XX wieku, kiedy rozpoczęto jej stabilizowanie ją za pomocą systemu wałów. Wcześniej rzeka rozlewała się i nanosiła osady na ponaddwudziestokilometrowym odcinku równiny nadmorskiej, gdzie tworzyła liczne odnogi. Współcześnie istnieją jeszcze trzy odnogi Markarfljót: Álar, Affall i Þverá. Nad tak częściowo uregulowaną rzeką Markarfljót w 1934 roku postawiono most w ciągu drogi nr 1 około 10 km przed jej uściem[4][2][3].

Pod względem turystycznym najbardziej atrakcyjny jest kanion Markarfljótsgljúfur oraz obszar górski Þórsmörk między Markarfljót a jej dopływami wypływającymi z lodowca Mýrdalsjökull: Krossá i Þröngá. Rzeka Markarfljót staje się również popularna wśród miłośników raftingu[3].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Ísland í tölum (ang.). Icelandic Statistics. [dostęp 2019-01-01].
  2. a b c d e Markarfljótsgljúfur, Markarfljótsaurar (ang.). Katla Geopark. [dostęp 2019-01-01].
  3. a b c d e f Markarfljot River (ang.). nat.is. [dostęp 2019-01-01].
  4. a b c d Map Viewer (ang.). National Land Survey of Iceland. [dostęp 2019-01-01].