Miasteczko Akademickie w Toruniu

Miasteczko Uniwersyteckie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu – zabytkowe osiedle akademickie UMK w Toruniu.

Miasteczko Uniwersyteckie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
w Toruniu
Obiekt zabytkowy nr rej. A/1770 z 20 stycznia 2020
Ilustracja
Miasteczko uniwersyteckie (2015)
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Toruń
Typ budynku zespół architektoniczno-urbanistyczny
Styl architektoniczny modernizm
Architekt Ryszard Karłowicz z zespołem architektów Pracowni Urbanistyczno-Architektonicznej S-77
Ukończenie budowy 2 października 1973
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Miasteczko Uniwersyteckie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Miasteczko Uniwersyteckie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
w Toruniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Miasteczko Uniwersyteckie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Miasteczko Uniwersyteckie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
w Toruniu
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Miasteczko Uniwersyteckie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Miasteczko Uniwersyteckie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
w Toruniu
Ziemia53°01′10,8″N 18°34′20,4″E/53,019667 18,572333
Plan Miasteczka Akademickiego
Zabytkowy gmach Biblioteki Głównej

Zespół architektoniczno-urbanistyczny miasteczka uniwersyteckiego w Toruniu jest jednym z najwybitniejszych przykładów architektury doby modernizmu w Polsce[1].

LokalizacjaEdytuj

Miasteczko Akademickie znajduje się w zachodniej części miasta, w dzielnicy Bielany[2]. Jest ograniczone od północy - tzw. laskiem bielański, od wschodu – ul. św. Józefa, od południa – ul. Gagarina, zaś od zachodu – ul. Szosa Okrężna.

UliceEdytuj

Do głównych ulic przecinających lub stanowiących granice osiedla zaliczyć należy: Gagarina, Klemensa, Okrężną, Olszewskiego św. Józefa, Śniadeckich oraz Wileńską.

HistoriaEdytuj

W okresie międzywojennym osiedle stanowiło tereny wojskowe, tartaczne, częściowo przemysłowe i łąki. Tędy przebiegały tory kolejowe do Przysieki i Czarnowa oraz dworca Toruń Zachodni (dworzec znajdował się w okolicach obecnego studenckiego klubu "Od Nowa", tory przebiegały wzdłuż obecnych ulic Gagarina i św. Józefa). Osiedle miało charakter peryferyjny.

Dzięki staraniom władz UMK na początku lat 60. XX w. podjęto decyzję o budowie w Toruniu miasteczka uniwersyteckiego na Bielanach. Budowa miasteczka uniwersyteckiego została włączona przez rząd do programu obchodów 500-lecia rocznicy urodzin słynnego astronoma i patrona UczelniMikołaja Kopernika, a opracowana w Pracowni Urbanistyczno-Architektonicznej S-77 pod kierunkiem doc. dr. Ryszarda Karłowicza. Teren miasteczka zajmuje ok. 82 ha. Położone jest ono na osiedlu Bielany w północno-zachodniej części miasta. Projekt przewidywał rozbudowę Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w formie jednorodnie ukształtowanego miasteczka z wyraźnym podziałem funkcjonalnym na część dydaktyczną (wydziały), usługowo-socjalną (akademiki, kluby studenckie) i centralną (rektorat, aula i biblioteka) i taki układ przestrzenny zachowany został do dnia dzisiejszego. Uroczyste otwarcie kampusu nastąpiło 2 października 1973 roku. Od lat 90. XX w. do dziś miasteczko akademickie jest rozbudowywane, a od czerwca 2014 roku połączono je z centrum linią tramwajową[3][4][5].

W 2018 roku miasteczko uniwersyteckie znalazło się w zestawieniu stu najważniejszych budynków stulecia, przygotowanym przez miesięcznik „Architektura Murator” z okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości[6].

31 maja 2019 roku Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Toruniu wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wpisania Miasteczka Akademickiego do rejestru zabytków. Wpisu tego dokonano 20 stycznia 2020 roku[7][8].

Wydziały i instytuty na terenie kampusuEdytuj

Spośród wszystkich 16 wydziałów uczelni swoją siedzibę na terenie kampusu mają[9][10]:

Zdjęcie Wydział i instytuty lokalizacja Zabytek
  Wydział Nauk Historycznych ul. Władysława Bojarskiego 1
  Wydział Prawa i Administracji ul. Władysława Bojarskiego 3
  Wydział Nauk Biologicznych i Weterynaryjnych ul. Lwowska 1
  Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej ul. Lwowska 1
  Wydział Chemii / Budynek ul. Gagarina 7
  Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania ul. Gagarina 13a
  Wydział Teologiczny / Budynek ul. Gagarina 37
  Instytut Nauk Pedagogicznych / Budynek ul. Lwowska 1

Inne instytucjeEdytuj

Na terenie miasteczka uniwersyteckiego znajduje się jeszcze:

Nazwa Zdjęcie Główny projektant Zabytek
Rektorat   Marek Różański
Biblioteka Główna   Witold Benedek
Aula uniwersytecka   Marek Różański
Domy Studenckie (nr 7, 8, 9, 10, 11)   Wincenty Szober / Tomasz Mańkowski
dwa Hotele Asystenckie   Wincenty Szober
Klub Studencki Od Nowa  
Uniwersyteckie Centrum Sportowe  
Interdyscyplinarne Centrum Nowoczesnych Technologii  
Instytut Psychologii   Zenon Buczkowski
dwie sale gimnastyczne   Wincenty Szober
osiedle mieszkaniowe „Universitas”  
Baza Techniczno-Magazynowa   (tylko budynek z 1901 roku)

PomnikiEdytuj

Pomniki na terenie miasteczka:

Nazwa Zdjęcie Zabytek
Popiersie Ludwika Kolankowskiego  
Pomnik De revolutionibus  

Inne kampusy w ToruniuEdytuj

 
Dom Studencki WSKSiM

W Toruniu oprócz Miasteczko Akademickie na Bielanach istnieją jeszcze:

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Andrzej K. Olszewski: Dzieje sztuki polskiej 1890–1980 w zarysie. Warszawa: Wydawnictwo „Interpress”, 1988, s. 145. ISBN 83-223-2124-4.
  2. Strona Uniwersytetu (pol.). umk.pl.
  3. Szymon Spandowski, Miasteczko uniwersyteckie UMK w przeszłości [ZDJĘCIA], „nowosci.com.pl” [dostęp 2018-06-05] (pol.).
  4. Miasteczko akademickie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika - Atrakcje Torunia - Przewodnik po Toruniu | Toruń Tour Toruński Portal Turystyczny, „Toruński Portal Turystyczny” [dostęp 2018-06-05] (pol.).
  5. Oto najważniejsze wydarzenia w 70-letniej historii UMK [WYNIKI PLEBISCYTU], „Torun.Wyborcza.pl” [dostęp 2018-06-05] (pol.).
  6. Wiadomości - Uniwersytet Mikołaja Kopernika, www.umk.pl [dostęp 2018-12-12].
  7. Szymon Spandowski, Toruń. Miasteczko uniwersyteckie trafi do rejestru zabytków [ZDJĘCIA], „nowosci.com.pl” [dostęp 2018-06-04] (pol.).
  8. Wiadomości - Głos Uczelni - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, glos.umk.pl [dostęp 2020-02-15] (pol.).
  9. Jak powstawał campus UMK (pol.). gazeta.pl. [dostęp 2012-08-08].
  10. Strona Uniwersytetu (pol.). umk.pl.