Mieczysław Rycharski
Mieczysław Stanisław Rycharski ps. „Białynia”, „Roman” (ur. 10 stycznia 1901 w Warszawie, zm. 9 kwietnia 1965 w Szczecinie) – polski wojskowy, podkomisarz Straży Granicznej, po II wojnie światowej współpracownik Głównego Zarządu Informacji Ludowego Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
edytujUrodził się 10 stycznia 1901 w Warszawie. Był synem Stanisława Rycharskiego i Heleny z d. Poderni. Jego ojciec pracował jako buchalter, matka była córką Mieczysława Poderni, pułkownika lekarza armii rosyjskiej i siostrą Władysława (1861–1928), generała brygady Wojska Polskiego[1][2]. Był bratem Lucjana Ludwika (1902–1977), inżyniera, podporucznika kawalerii rezerwy Wojska Polskiego[2][3][4].
W 1910 rozpoczął naukę w Korpusie Kadetów w Symbirsku, następnie został przeniesiony do Korpusu Kadetów im. Suworowa w Moskwie. Tam zastał go wybuch rewolucji październikowej. 11 listopada 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Służył w 3 Pułku Ułanów Śląskich. Walczył jako dowódca plutonu w wojnie polsko-bolszewickiej, za co został odznaczony Krzyżem Walecznych i Orderem Virtuti Militari[5].
W 1922 został zdemobilizowany, przez dwa lata pracował jako praktykant w majątkach ziemskich w Poznańskiem, następnie zamieszkał w Nowogródku, gdzie pracował w starostwie powiatowym jako referent, następnie kierownik referatu odbudowy zniszczeń wojennych[6]. 17 marca 1926 prezydent RP mianował do podporucznikiem rezerwy ze starszeństwem z 1 lipca 1925 i 232. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[7][8]. W 1928 wstąpił do Straży Granicznej, przeszedł szkolenie wywiadowcze, odbył też kurs oficerski[6]. W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Sambor. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr X. Był wówczas w grupie oficerów „pełniących służbę w Straży Granicznej”[9]. Służył na granicy polsko-niemieckiej w Inspektoracie Granicznym „Przasnysz”[10], a od 1938 na granicy z Czechosłowacją, kierował Posterunkiem Oficerskim Wywiadu Ofensywnego Oddziału II Sztabu Generalnego[6]. Na stopień porucznika rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 72. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[8].
Po wybuchu II wojny światowej potrzymał przydział do 1 Pułku KOP „Karpaty”. Z tą jednostką wziął udział w kampanii wrześniowej. Po jej zakończeniu zamieszkał w Wilnie, gdzie pracował fizycznie[11]. W grudniu 1941 wyjechał do Nowogródka. Tam w marcu 1942 wstąpił do Armii Krajowej, od kwietnia 1942 pełnił funkcję p.o. szefa wywiadu Okręgu AK Nowogródek, używał pseudonimu „Białynia”. Jednak już w czerwcu 1942 został od swoich obowiązków odsunięty, a w sierpniu 1942 zwolniony od swoich obowiązków. Według jego własnej relacji przyczyną była jego niechęć do rozpracowania sowieckich oddziałów partyzanckich[12]. W grudniu 1943 powrócił do Wilna. Tam w czerwcu 1944 wstąpił do 6 Wileńskiej Brygady Armii Krajowej, tam służył jako pomocnik oficera ds. wywiadu. Używał pseudonimu „Roman”[13].
Po rozformowaniu oddziału powrócił do Wilna. Tam podjął współpracę z Wydziałem Wojskowym Związku Patriotów Polskich. Zajmował się werbunkiem do ludowego Wojska Polskiego, działał w środowisku młodych żołnierzy Armii Krajowej[14]. W listopadzie 1944 został skierowany do 2 Armii Wojska Polskiego. Tam służył w wywiadzie personalnym, faktycznie wykonując zadania dla Informacji Wojskowej[15].
24 września 1945 rozpoczął służbę w Oddziale I Zarządu Informacji Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Warszawie na stanowisku oficera informacji. 21 listopada tego roku został przeniesiony do Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Tam początkowo był zastępcą kierownika I sekcją Wydziału I Departamentu I, a od 1 października 1946 kierował w tym Wydziale sekcją II[16]. W lutym 1947 został przeniesiony do szkoły MBP w Legionowie. Odszedł ze służby w październiku 1947, został zdemobilizowany w stopniu majora[17].
Po zwolnieniu ze służby pracował w Zjednoczeniu Biur Projektowych Miasto Projekt Stolica[18]. Zmarł 9 kwietnia 1965 w Szczecinie[19]. Został pochowany na cmentarzu Centralnym w Szczecinie (kwatera 33C, rząd 10, grób 22)[20].
Ordery i odznaczenia
edytuj- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5044[21][22][23]
- Krzyż Walecznych
25 października 1937 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia „z powodu braku pracy niepodległościowej”[10].
Przypisy
edytuj- ↑ Krajewski 2021 ↓, s. 308.
- ↑ a b Helena Rycharska z domu Poderni. MyHeritage. [dostęp 2022-09-28]..
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 125, 606.
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: LUCJAN RYCHARSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2022-09-28] .
- ↑ Krajewski 2021 ↓, s. 308-309.
- ↑ a b c Krajewski 2021 ↓, s. 309.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 27 marca 1926, s. 100.
- ↑ a b Rybka i Stepan 2021 ↓, s. 729.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 124, 1033.
- ↑ a b Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-09-27]..
- ↑ Krajewski 2021 ↓, s. 310.
- ↑ Krajewski 2021 ↓, s. 311-313.
- ↑ Krajewski 2021 ↓, s. 314.
- ↑ Krajewski 2021 ↓, s. 315.
- ↑ Krajewski 2021 ↓, s. 317-318.
- ↑ Krajewski 2021 ↓, s. 318-319.
- ↑ Krajewski 2021 ↓, s. 320.
- ↑ Krajewski 2021 ↓, s. 321.
- ↑ Krajewski 2021 ↓, s. 322.
- ↑ Wyszukiwarka miejsca pochówku w Szczecinie. Urząd Miasta Szczecin. [dostęp 2022-09-28]..
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922, s. 13.
- ↑ Księga Jazdy Polskiej 1938 ↓, s. 420.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-09-27]..
Bibliografia
edytuj- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Kazimierz Krajewski: Mieczysław S. Rycharski. Zhańbione Virtuti. W: Oblicza zdrady?. Kazimierz Krajewski (red.). Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2021. ISBN 978-83-8229-068-4.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Wyd. 2 poszerzone. Warszawa: Wydawnictwo Tetragon Sp. z o.o., 2021. ISBN 978-83-66687-09-7.
- Księga Jazdy Polskiej. Bolesław Wieniawa-Długoszowski (red.) Bronisław Rakowski (red.) Władysław Dziewanowski (red.) Karol Koźmiński (red.) Stanisław Strumph-Wojtkiewicz (red.) Stanisław Ostoja-Chrostowski (red.) Stanisław Haykowski (ilust.). Warszawa: Zakłady Graficzne Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”, 1938.