Miseczniczka łodygowa
Miseczniczka łodygowa (Calyptella capula (Holmsk.) Quél.) – gatunek grzybów należący do rodziny twardzioszkowatych (Marasmiaceae)[1].
![]() | |
Systematyka | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Typ | |
Klasa | |
Rząd | |
Rodzina | |
Rodzaj | |
Gatunek |
miseczniczka łodygowa |
Nazwa systematyczna | |
Calyptella capula (Holmsk.) Quél. Fl. mycol. France (Paris): 25 (1888) |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Calyptella_capula_a1_%281%29.jpg/220px-Calyptella_capula_a1_%281%29.jpg)
Systematyka i nazewnictwo
edytujPozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Calyptella, Marasmiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1799 r. Theodor Holmskiold nadając mu nazwę Peziza capula. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1888 r. Lucien Quélet, przenosząc go do rodzaju Calyptella[1].
Niektóre synonimy nazwy naukowej[2]:
- Calyptella capula (Holmsk.) Quél. 1888 var. capula
- Calyptella laeta (Fr.) W.B. Cooke 1961
- Chaetocypha capula (Holmsk.) Kuntze 1891
- Chaetocypha laeta (Fr.) Kuntze 1891
- Chaetocypha pimii (W. Phillips) Kuntze 1891
- Cyphella capula (Holmsk.) Fr. 1838
- Cyphella capula var. flavescens Pat. 1883
- Cyphella laeta Fr. 1838
- Cyphella laeta var. verrucipes Pilát 1925
- Cyphella pimii W. Phillips 1884
- Cyphella velenovskyi Pilát 1924
- Peziza capula Holmsk. 1799
Nazwę polską nadał Władysław Wojewoda w 1999 r.[3]
Morfologia
edytujMają postać miseczki na trzonku. Występują pojedynczo, po kilka, lub gromadnie. Za młodu miseczka jest wydłużona, z czasem staje się stożkowata, w końcu dzwonkowata. Ma szerokość 1–4(5) mm i długość 1–3 mm. Zewnętrzna powierzchnia owocnika jest naga i matowa, biała, później blado szara, w końcu ciemnoszara. Brzegi miseczki u starszych owocników stają się nieco obwisłe i postrzępione. Obłocznia jest gładka lub promieniście pomarszczona, biaława do jasnoszarej, lub żółtoszara. Trzonek ma długość 0,2–2 mm, jest zazwyczaj ekscentryczny, zazwyczaj matowy i tej samej barwy co miseczka, lub nieco ciemniejszy[4].
- Budowa mikroskopowa
Strzępki równoległe, nabrzmiałe, ze sprzążkami, o grubości 3,2–16 μm. Ściany strzępek bezbarwne do blado szarych, nieamyloidalne. Podstawki początkowo cylindryczne, z wiekiem zgrubiałe, 4-zarodnikowe, ze sprzążkami. Mają rozmiar 20–24 × 5–7 μm. Zarodniki o rozmiarach (6,4–)–9(–10) × 4–5,6(–6,2) μm, elipsoidalne do owalnych, nierównoboczne, cienkościenne, hialinowe, nieamyloidalne, gładkie, z widocznym dzióbkiem[4].
Występowanie i siedlisko
edytujWystępuje w Ameryce Północnej i Europie[5]. W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[3].
Występuje w lasach i zaroślach liściastych, szczególnie olchowych, ale także w lasach sosnowych. Rozwija się na opadłych gałązkach drzew, na martwych (rzadko na żywych) łodygach roślin, szczególnie na pokrzywach i jaskrze rozłogowym[3]. W Ameryce Północnej obserwowano występowanie także na łodygach mydlnicy lekarskiej, sałaty kompasowej, różnych gatunków groszków, ostrożnia polnego, żywokostu lekarskiego, turzyc, głównie na terenach podmokłych i bagiennych, w pobliżu ziemi i w zagłębieniach terenu[4].
Przypisy
edytuj- ↑ a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2015-11-11] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2015-10-24] (ang.).
- ↑ a b c Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ISBN 83-89648-09-1
- ↑ a b c Mycobank. Calyptella capula [online] [dostęp 2015-11-11] .
- ↑ Discover Life Maps. [dostęp 2015-06-22].