Mistrzostwa Czarnogóry w piłce nożnej mężczyzn

Mistrzostwa Czarnogóry w piłce nożnej (czarnog. Првијенство Црне Горе у фудбал) – rozgrywki piłkarskie, prowadzone cyklicznie – corocznie lub co sezonowo (na przełomie dwóch lat kalendarzowych) – mające na celu wyłonienie najlepszej męskiej drużyny w Czarnogórze.

HistoriaEdytuj

Mistrzostwa Czarnogóry w piłce nożnej rozgrywane są od 2006 roku (Wcześniej od 1923 były rozgrywane w składzie połączonej Jugosławii). Obecnie rozgrywki odbywają się w wielopoziomowych ligach: Prva Liga, Druga Liga, Treća Liga oraz niższych klasach.

12 kwietnia 1913 w Cetinje powstał pierwszy czarnogórski klub piłkarski SK Crnogorac Cetinje, potem następne. 1 grudnia 1918 po zakończeniu I wojny światowej i po rozpadzie Austro-Węgier zamieszkane przez Słowian południowych komitaty Królestwa Chorwacji wraz z ziemiami Styrii i Krainy postanowiły zjednoczyć się z Serbią w Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców, późniejszą Jugosławię.

Po założeniu jugosłowiańskiej federacji piłkarskiej – NSJ (chorw. Nogometni Savez Jugoslavije) w kwietniu 1919 roku w Zagrzebiu, rozpoczął się proces zorganizowania pierwszych ligowych Mistrzostw Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców w sezonie 1923. Na początku czarnogórskie kluby występowały w Splitskim pododdziale piłkarskim, zwanym Splitski nogometni podsavez - był to III poziom hierarchii jugosłowiańskiej piłki nożnej, a 8 marca 1931 roku powstał pododdział piłkarski w Cetinje zwany Cetinjski nogometni podsavez - poprzednik federacji piłkarskiej Czarnogóry - FSCG. Był to już II poziom rozgrywek eliminacyjnych. Mistrzostwa Jugosławii do 1927 roku rozgrywki odbywały się systemem pucharowym. W sezonie 1928 organizowane pierwsze ligowe rozgrywki. W rozgrywkach brało udział 6 zespołów, grając systemem kołowym. W sezonie 1931/32 i 1935/36 rozgrywano systemem pucharowym. Zwycięzca turnieju otrzymywał tytuł mistrza Jugosławii.

3 października 1929 zmieniono nazwę państwa na „Królestwo Jugosławii”, również Związek Piłkarski w maju 1930 został przeniesiony do Belgradu i przyjął serbską nazwę FSJ (Fudbalski savez Jugoslavije). Wiosną 1931 zostały organizowane pierwsze mistrzostwa pododdziału piłkarskiego w Cetinje. Pododdział w mistrzostwach Jugosławii reprezentował jedynie klub: SK Crnogorac Cetinje (1935/36). W 1939 zmieniono system mistrzostw Jugosławii, tworząc oddzielne ligi serbską i słoweńsko-chorwacką, w których wyłaniano drużyny kwalifikujące do końcowej fazy mistrzostw Jugosławii. Kluby z Pododdziału Cetinje zostały zakwalifikowane do Ligi Serbskiej, jednak nikt nie zakwalifikował się do najwyższej ligi. Podczas okupacji niemieckiej w latach 1941–1943 czarnogórskie kluby uczestniczyły w rozgrywkach mistrzostw Bułgarii. W 1942 Makedonija Skopje nawet zdobyła wicemistrzostwo Bułgarii.

W 1945 po utworzeniu Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii kontynuowano rozgrywki o mistrzostwo Jugosławii w najwyższej lidze, zwanej Prva savezna liga. W 1946 roku rozgrywano kwalifikacje w Czarnogórze oraz innych republikach dla uczestnictwa w przyszłych mistrzostwach Jugosławii. Najlepszymi klubami Czarnogóry w tym czasie były: FK Budućnost Podgorica (26 sezonów) i FK Sutjeska Nikšić (9 sezonów), które grały w pierwszej lidze Jugosławii oraz w rozgrywkach Pucharu Jugosławii.

Po upadku SFR Jugosławii 27 kwietnia 1992 roku formalnie powstała Federalna Republika Jugosławii (jug. Savezna Republika Jugoslavija), obejmująca tylko Serbię i Czarnogórę. Od sezonu 1992/93 rozpoczęto mistrzostwa SR Jugosławii, w pierwszej lidze uczestniczyło w sumie 7 klubów czarnogórskich FK Budućnost Podgorica (11 sezonów), FK Sutjeska Nikšić (11 sezonów), FK Zeta Golubovci (6 sezonów), Rudar Pljevlja (6 sezonów), FK Mogren (6 sezonów), Kom Podgorica (1 sezon) i Jedinstvo Bijelo Polje (1 sezon).

4 lutego 2003 roku Federalna Republika Jugosławii została rozwiązana, a w jej miejscu powstało państwo związkowe nazwane Serbią i Czarnogórą. 3 czerwca 2006 roku proklamowano niepodległość przez Czarnogórę.

Rozgrywki zawodowej Prwej ligi zainaugurowano w sezonie 2006/07[1].

Mistrzowie i pozostali medaliściEdytuj

Nieoficjalne
1923–1941 Mistrzostwa Jugosławii (do 1929 Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców)


Sezon K T Zwycięzca Wynik Finalista Data, miejsce Br. Król strzelców Uwagi
Prvijenstvo Zetske i Primorske banovine (czarnog. Првијенство Зетске и Приморске бановине)
1922     1 SK Crnogorac Cetinje 3-0 Lovćen Cetinje ? ? ? ? klubów
1923     2 SK Crnogorac Cetinje 5-1 Bokelj Kotor ? ? ? ? klubów
1924     3 SK Crnogorac Cetinje 3-0 Bokelj Kotor ? ? ? ? klubów
1925, wiosna     1 Lovćen Cetinje 2-1 Bokelj Kotor ? ? ? ? klubów
1925, jesień     2 Lovćen Cetinje 3-0 GSK Balšić Podgorica ? ? ? ? klubów
1926     1 GSK Balšić Podgorica 2-1 SK Crnogorac Cetinje ? ? ? ? klubów
1927, wiosna     3 Lovćen Cetinje  ? GSK Balšić Podgorica ? ? ? ? klubów
1927, jesień     2 GSK Balšić Podgorica 2-1 SK Crnogorac Cetinje ? ? ? ? klubów
1928, wiosna     4 SK Crnogorac Cetinje 4-3;
0-0
Bokelj Kotor ? ? ? ? klubów
1928, jesień     4 Lovćen Cetinje 3-0 FK Berane ? ? ? ? klubów
1929, wiosna     3 GSK Balšić Podgorica 2-0 Arsenal Tivat ? ? ? ? klubów
1929, jesień     5 SK Crnogorac Cetinje 2-1 FK Sutjeska Nikšić ? ? ? ? klubów
1930, wiosna     4 GSK Balšić Podgorica 3-0 Arsenal Tivat ? ? ? ? klubów
1930, jesień     5 GSK Balšić Podgorica 1-0 Arsenal Tivat ? ? ? ? klubów
Prvijenstvo Cetinjskog nogometnog podsaveza (czarnog. Првенство Цетињског ногометног подсавеза)
1931, wiosna     6 SK Crnogorac Cetinje 2-1 SK Obilić Nikšić ? ? ? ? klubów
1931, jesień     7 SK Crnogorac Cetinje 2-1 FK Budućnost Podgorica ? ? ? ? klubów
1932, wiosna     8 SK Crnogorac Cetinje 8-3 SK Obilić Nikšić ? ? ? ? klubów
1932, jesień     1 FK Budućnost Podgorica 6-3 Lovćen Cetinje ? ? ? ? klubów
1933, wiosna     2 FK Budućnost Podgorica 2-0;
2-2
Lovćen Cetinje ? ? ? ? klubów
1933, jesień     3 FK Budućnost Podgorica 1-0;
1-1
Lovćen Cetinje ? ? ? ? klubów
1934     4 FK Budućnost Podgorica 2-0;
1-1
Lovćen Cetinje ? ? ? ? klubów
1935     5 Lovćen Cetinje 2-1 FK Budućnost Podgorica ? ? ? ? klubów
1936     9 SK Crnogorac Cetinje ? ? ? ? ? klubów
1937     1 Arsenal Tivat ? ? ? ? ? klubów
1938     10 SK Crnogorac Cetinje ? ? ? ? ? klubów
1939     6 GSK Balšić Podgorica ? ? ? ? ? klubów
1940     7 GSK Balšić Podgorica ? ? ? ? ? klubów


Sezon K T Mistrz Wicemistrz III miejsce Br. Król strzelców Uwagi
Srpska liga u fudbalu
1939/1940     3 BSK Belgrad SK Jugoslavija Slavija Sarajewo ? ? 10 klubów
1940/1941     4 BSK Belgrad SK Jugoslavija FK Vojvodina ? ? 10 klubów
1941/1942     2 SK 1913 BSK Belgrad Vitez Belgrad ? ? 10 klubów
1942/1943     5 BSK Belgrad SK 1913 Obilić Belgrad ? ? 10 klubów
1943/1944     6 BSK Belgrad SK 1913 Obilić Belgrad ? ? 10 klubów, nie donończono
1945–1992 Mistrzostwa SFR Jugosławii


Sezon K T Mistrz Wicemistrz III miejsce Br. Król strzelców Uwagi
Crnogorska republikanska liga (czarnog. Црногорска републиканска лига)
1946     1 FK Budućnost Podgorica FK Lovćen FK Sutjeska Nikšić ? ? ? klubów
1946/1947     1 FK Sutjeska Nikšić FK Bokelj FK Lovćen ? ? ? klubów
1947/1948     1 FK Bokelj FK Lovćen Rudar Pljevlja ? ? ? klubów
1948/1949     2 FK Sutjeska Nikšić FK Lovćen Rudar Pljevlja ? ? ? klubów
1950     2 FK Bokelj Arsenal Tivat Rudar Pljevlja ? ? ? klubów
1951     1 FK Berane FK Sutjeska Nikšić FK Jedinstvo Bijelo Polje ? ? ? klubów
1952     2 FK Budućnost Podgorica FK Sutjeska Nikšić FK Iskra Danilovgrad ? ? ? klubów
1953     3 FK Budućnost Podgorica FK Lovćen FK Berane ? ? ? klubów
1953/1954     3 FK Bokelj FK Sutjeska Nikšić Arsenal Tivat ? ? ? klubów
1954/1955     3 FK Sutjeska Nikšić Mladost Podgorica FK Radnički Nikšić ? ? ? klubów
1955/1956     4 FK Bokelj FK Iskra Danilovgrad FK Gorštak ? ? ? klubów
1956/1957     5 FK Bokelj Rudar Pljevlja FK Čelik Nikšić ? ? ? klubów
1957/1958     1 Rudar Pljevlja FK Zora Spuž FK Gorštak ? ? ? klubów
1958/1959     1 Mladost Podgorica Arsenal Tivat Rudar Pljevlja ? ? ? klubów
1959/1960     1 FK Lovćen FK Iskra Danilovgrad FK Jedinstvo Bijelo Polje ? ? ? klubów
1960/1961     2 Mladost Podgorica FK Jedinstvo Bijelo Polje FK Bokelj ? ? ? klubów
1961/1962     3 Mladost Podgorica FK Bokelj Rudar Pljevlja ? ? ? klubów
1962/1963     2 FK Lovćen FK Jedinstvo Bijelo Polje Rudar Pljevlja ? ? ? klubów
1963/1964     4 Mladost Podgorica FK Lovćen Rudar Pljevlja ? ? ? klubów
1964/1965     3 FK Lovćen Mladost Podgorica FK Iskra Danilovgrad ? ? ? klubów
1965/1966     2 Rudar Pljevlja Mladost Podgorica FK Jedinstvo Bijelo Polje ? ? ? klubów
1966/1967     5 Mladost Podgorica Rudar Pljevlja FK Jedinstvo Bijelo Polje ? ? ? klubów
1967/1968     6 Mladost Podgorica FK Čelik Nikšić FK Jedinstvo Bijelo Polje ? ? ? klubów
1968/1969     1 FK Zabjelo Podgorica Rudar Pljevlja Arsenal Tivat ? ? ? klubów
1969/1970     1 FK Iskra Danilovgrad FK Bokelj FK Mornar ? ? ? klubów
1970/1971     6 FK Bokelj Rudar Pljevlja Arsenal Tivat ? ? ? klubów
1971/1972     1 FK Jedinstvo Bijelo Polje Rudar Pljevlja Arsenal Tivat ? ? ? klubów
1972/1973     2 FK Iskra Danilovgrad OFK Petrovac FK Grafičar Podgorica ? ? ? klubów
1973/1974     4 FK Lovćen FK Jedinstvo Bijelo Polje FK Zeta ? ? ? klubów
1974/1975     7 Mladost Podgorica FK Zeta FK Grafičar Podgorica ? ? ? klubów
1975/1976     2 FK Jedinstvo Bijelo Polje FK Zeta FK Mogren ? ? ? klubów
1976/1977     4 FK Sutjeska Nikšić Mladost Podgorica OFK Petrovac ? ? ? klubów
1977/1978     3 FK Jedinstvo Bijelo Polje OFK Petrovac Mladost Podgorica ? ? ? klubów
1978/1979     8 Mladost Podgorica FK Iskra Danilovgrad FK Lovćen ? ? ? klubów
1979/1980     5 FK Lovćen Tekstilac Bijelo Polje Rudar Pljevlja ? ? ? klubów
1980/1981     1 FK Mogren FK Titeks FK Čelik Nikšić ? ? ? klubów
1981/1982     6 FK Lovćen FK Čelik Nikšić FK Zeta ? ? ? klubów
1982/1983     2 FK Berane FK Zeta Rudar Pljevlja ? ? ? klubów
1983/1984     9 Mladost Podgorica FK Zeta FK Bokelj ? ? ? klubów
1984/1985     7 FK Lovćen FK Čelik Nikšić FK Bokelj ? ? ? klubów
1985/1986     7 FK Bokelj OFK Igalo FK Zeta ? ? ? klubów
1986/1987     10 Mladost Podgorica OFK Igalo FK Jedinstvo Bijelo Polje ? ? ? klubów
1987/1988     8 FK Bokelj FK Jedinstvo Bijelo Polje FK Lovćen ? ? ? klubów
1988/1989     1 FK Mornar FK Luka Bar FK Dečić Tuzi ? ? ? klubów
1989/1990     8 FK Lovćen FK Dečić Tuzi Kom Podgorica ? ? ? klubów
1990/1991     11 Mladost Podgorica FK Ribnica Konik Kom Podgorica ? ? ? klubów
1991/1992     1 Kom Podgorica FK Iskra Danilovgrad FK Čelik Nikšić ? ? ? klubów
1992–2006 Mistrzostwa SR Jugoslavije


Sezon K T Mistrz Wicemistrz III miejsce Br. Król strzelców Uwagi
Crnogorska republikanska liga (czarnog. Црногорска републиканска лига)
1992/1993     9 FK Lovćen Kom Podgorica FK Luka Bar ? ? ? klubów
1993/1994     3 FK Iskra Danilovgrad FK Mornar Mladost Podgorica ? ? ? klubów
1994/1995     2 FK Mornar Mladost Podgorica Kom Podgorica ? ? ? klubów
1995/1996     1 OFK Igalo FK Čelik Nikšić Mladost Podgorica ? ? ? klubów
1996/1997     3 FK Berane FK Ibar Rožaje FK Lovćen ? ? ? klubów
1997/1998     1 Zeta Golubovci FK Lovćen FK Zabjelo Podgorica ? ? ? klubów
1998/1999     12 Mladost Podgorica FK Jedinstvo Bijelo Polje FK Grbalj Radanovići ? ? ? klubów
1999/2000     4 FK Iskra Danilovgrad FK Zabjelo Podgorica FK Crvena Stijena ? ? ? klubów
2000/2001     3 FK Mornar OFK Petrovac FK Ribnica Konik ? ? ? klubów
2001/2002     2 Kom Podgorica FK Jezero Plav FK Grbalj Radanovići ? ? ? klubów
2002/2003     1 FK Grbalj Radanovići FK Zora Spuž FK Crvena Stijena ? ? ? klubów
2003/2004     1 FK Dečić Tuzi FK Lovćen FK Crvena Stijena ? ? ? klubów
2004/2005     1 FK Zora Spuž FK Gusinje FK Iskra Danilovgrad ? ? ? klubów
2005/2006     4 FK Berane Mladost Podgorica FK Ibar Rožaje ? ? ? klubów
Oficjalne
Sezon K T Mistrz Wicemistrz III miejsce Br. Król strzelców Uwagi
Prva crnogorska liga (czarnog. Прва лига Црне Горе)
2006/2007     1 Zeta Golubovci Budućnost Podgorica Grbalj Radanovići 16   Damir Čakar (Rudar Pljevlja) 12 klubów
2007/2008     1 Budućnost Podgorica Zeta Golubovci Mogren Budva 13   Ivan Jablan (FK Lovćen) 12 klubów
2008/2009     1 Mogren Budva Budućnost Podgorica Sutjeska Nikšić 18   Fatos Bećiraj (Budućnost Podgorica) 12 klubów
2009/2010     1 Rudar Pljevlja Budućnost Podgorica Mogren Budva 28   Ivan Bošković (Grbalj Radanovići) 12 klubów
2010/2011     2 Mogren Budva Budućnost Podgorica Rudar Pljevlja 20   Ivan Vuković (Budućnost Podgorica) 12 klubów
2011/2012     2 Budućnost Podgorica Rudar Pljevlja Zeta Golubovci 22   Admir Adrović (Budućnost Podgorica) 12 klubów
2012/2013     1 Sutjeska Nikšić Budućnost Podgorica Čelik Nikšić 15   Admir Adrović (Budućnost Podgorica) 12 klubów
2013/2014     2 Sutjeska Nikšić Lovćen Cetynia Čelik Nikšić 15   Stefan Mugoša (Mladost Podgorica) 12 klubów
2014/2015     2 Rudar Pljevlja Sutjeska Nikšić Budućnost Podgorica 21   Goran Vujović (Sutjeska Nikšić) 12 klubów
2015/2016     1 Mladost Podgorica Budućnost Podgorica Rudar Pljevlja 19   Marko Šćepanović (Mladost Podgorica) 12 klubów
2016/2017     3 Budućnost Podgorica Zeta Golubovci Mladost Podgorica 14   Zoran Petrović (Mladost Podgorica) 12 klubów
2017/2018     3 Sutjeska Nikšić Budućnost Podgorica Mladost Podgorica 14   Igor Ivanović (Sutjeska Nikšić) 10 klubów
2018/2019     4 Sutjeska Nikšić Budućnost Podgorica Zeta Golubovci 17   Nikola Krstović (Zeta Golubovci) 10 klubów

Uwagi:

1 W marcu 1999 rozpoczęły się naloty sił NATO na FR Jugosławii (operacja Allied Force), wskutek których doszło do przerwania rozgrywek sezonu 1998/99 po 24 kolejkach. Rozgrywki nie zostały dokończone, a tytuł przyznano aktualnemu liderowi, drużynie Partizan Belgrad.
2 4 lutego 2003 – Federalna Republika Jugosławii została rozwiązana, a w jej miejscu powstało państwo związkowe nazwane Serbią i Czarnogórą, w związku z tym od sezonu 2003/04 Prva liga FR Јugoslavije zmieniła nazwę na Prva liga Srbije i Crne Gore.
3 Przed startem sezonu 2004/05 liga zmieniła nazwę z Prva liga Srbije i Crne Gore na Super liga Srbije i Crne Gore.
4 W wyniku przeprowadzonego 21 maja 2006 referendum niepodległościowego zadeklarowano zerwanie dotychczas istniejącej federacji Czarnogóry z Serbią (Serbia i Czarnogóra). W związku z tym po sezonie 2005/06 wszystkie czarnogórskie zespoły wystąpiły z ligi Serbii i Czarnogóry, a od nowego sezonu 2006/07 przystąpiły do rozgrywek Prvej crnogorskiej ligi.

StatystykaEdytuj

Klasyfikacja według klubówEdytuj

W dotychczasowej historii oficjalnych Mistrzostw Czarnogóry na podium oficjalnie stawało w sumie 15 drużyn. Liderem klasyfikacji są Budućnost Podgorica i Sutjeska Nikšić, które zdobyły 10 tytułów mistrzowskich.

Stan na maj 2019.

Lokalizacja drużyn mistrzowskich
  10 i więcej mistrzostw Czarnogóry
Lp. Klub Miejsca na podium Zwycięskie sezony
     
1. Sutjeska Nikšić 4 1 1 2012/13, 2013/14, 2017/18, 2018/19
2. Budućnost Podgorica 3 8 1 2007/08, 2011/12, 2016/17
3. Rudar Pljevlja 2 1 2 2009/10, 2014/15
4. Mogren Budva 2 0 2 2008/09, 2010/11
5. Zeta Golubovci 1 2 2 2006/07
6. Mladost Podgorica 1 0 2 2015/16
7. Lovćen Cetynia 0 1 0
8. Čelik Nikšić 0 0 2
9. Grbalj Radanovići 0 0 1

Klasyfikacja według miastEdytuj

Lokacje klubów: Stan na maj 2019.

Miasto Liczba tytułów Drużyny
Nikšić 4 Sutjeska Nikšić (4)
Podgorica 4 Budućnost Podgorica (3), Mladost Podgorica (1)
Budva
2
Mogren Budva (2)
Pljevlja Rudar Pljevlja (2)
Golubovci 1 Zeta Golubovci (1)

UczestnicyEdytuj

Są 19 zespołów, które wzięli udział w 11 sezonach Mistrzostw Czarnogóry, które były prowadzone od 2006/07 aż do sezonu 2017/18 łącznie. Tylko Budućnost Podgorica, Rudar Pljevlja, Zeta Golubovci, Grbalj Radanovići, Sutjeska Nikšić i OFK Petrovac były zawsze obecne w każdej edycji.

Pogrubione zespoły biorące udział w sezonie 2017/18.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj