Międzyzakładowy Komitet Strajkowy z siedzibą w KWK Manifest Lipcowy
Międzyzakładowy Komitet Strajkowy z siedzibą w KWK Manifest Lipcowy – jeden z Międzyzakładowych Komitetów Strajkowych (MKS), którego siedzibą była Kopalnia Węgla Kamiennego „Manifest Lipcowy” w Jastrzębiu-Zdroju. MKS przy KWK „Manifest Lipcowy” składał się z 56 lokalnych komitetów strajkujących[1]. Powołany 29 sierpnia 1980 działał do 3 września 1980, kiedy to w wyniku porozumień jastrzębskich przekształcił się w Międzyzakładową Komisję Robotniczą (MKR).
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/KWK_Zofi%C3%B3wka_od_p%C3%B3%C5%82nocnej_strony.jpg/200px-KWK_Zofi%C3%B3wka_od_p%C3%B3%C5%82nocnej_strony.jpg)
Działalność MKS
edytujKomitet został powołany 29 sierpnia 1980 r. w czasie strajków sierpniowych. Przedstawiciele komitetów strajkowych w poszczególnych zakładach pracy na Górnym Śląsku zawiązali Międzyzakładowy Komitet Strajkowy z siedzibą w KWK „Manifest Lipcowy”[1].
Pomimo powołania MKS władze usiłowały zawierać ze strajkującymi górnikami innych kopalń odrębne porozumienia[2].
Przykładowo w nocy z 29 na 30 sierpnia delegacja KWK „Moszczenica” udała się do KWK „1 Maja” w Wodzisławiu Śląskim, aby przekonać strajkujących tam górników, że negocjacje mają być prowadzone tylko przez MKS przy KWK „Manifest Lipcowy”[2].
Po ukonstytuowaniu się Komitetu Strajkowego przy KWK „1 Maja” zostali wydelegowani przedstawiciele do MKS. Do kopalni przyjechała delegacja partyjno-rządowa z ministrem górnictwa Włodzimierzem Lejczakiem i sekretarzem KW PZPR w Katowicach Wiesławem Kiczanem, która namawiała górników do podpisania odrębnego porozumienia. W wyniku protestów delegacja partyjno-rządowa opuściła kopalnię[2].
3 września 1980 Komitet podpisał porozumienie ze stroną rządową, którą reprezentowali m.in. Aleksander Kopeć, Andrzej Żabiński i Włodzimierz Lejczak. Na mocy porozumienia jastrzębskiego MKS przy KWK „Manifest Lipcowy” przekształcił się w Międzyzakładową Komisję Robotniczą (MKR)[1].
Przewodniczącym MKS został Jarosław Sienkiewicz (najpierw przewodniczył komitetowi strajkowemu w kopalni Borynia, ekonomista), a zastępcami Tadeusz Jedynak (górnik w „Manifeście”) i Stefan Pałka (elektryk w „Manifeście”). Członkami komitetu byli: Jan Jarliński, Piotr Musiał, Andrzej Winczewski, Marian Kosiński, Roman Kempiński, Mieczysław Sawicki, Kazimierz Stolarski, Ryszard Kuź, Wacław Kołodyński, Władysław Kołduński i Grzegorz Stawski[3].
Skład MKS przy KWK „Manifest Lipcowy”
edytujMKS przy KWK „Manifest Lipcowy” składał się z 56 lokalnych komitetów. Wśród nich było 28 kopalń węgla kamiennego.
18 lokalnych komitetów strajkowych wchodzących w skład MKS pochodziło z terenu Jastrzębia-Zdroju, 7 z Wodzisławia Śląskiego, 6 z Rudy Śląskiej, 5 z Rybnika i 4 z Katowic[1].
Skład komitetu w dniu 3 września 1980[3][1]:
- KWK Manifest Lipcowy w Jastrzębiu-Zdroju
- KWK Borynia w Jastrzębiu-Zdroju
- KWK Jastrzębie w Jastrzębiu-Zdroju
- KWK ZMP w Żorach
- KWK Suszec w Szuszcu
- KWK Moszczenica w Jastrzębiu-Zdroju
- KWK XXX Lecia PRL w Jastrzębiu-Zdroju
- KWK Rymer w Rybniku
- KWK Anna w Wodzisławiu Śląskim
- KWK 1 Maja w Wodzisławiu Śląskim
- KWK Bolesław Śmiały w Łaziskach Górnych
- KWK Marcel w Wodzisławiu Śląskim
- KWK Wujek w Katowicach
- KWK Julian w Piekarach Śląskich
- KWK Rydułtowy w Wodzisławiu Śląskim
- KWK Piast w Tychach
- KWK Kaczyce w Kaczycach
- KWK Śląsk w Rudzie Śląskiej
- KWK Janina w Libiążu
- KWK Staszic w Katowicach
- KWK Polska w Świętochłowicach
- KWK Wieczorek w Katowicach
- KWK Halemba w Rudzie Śląskiej
- KWK Zabrze – Ruch Bielszowice w Rudzie Śląskiej
- KWK Katowice w Katowicach
- PRG Rybnik
- PRG Jastrzębie
- Oddział PRG Bytom przy KWK Pokój w Rudzie Śląskiej
- Oddział PRG Mysłowice przy KWK Janina w Libiążu
- Oddział PBSz Bytom rejon Rybnik
- ZPRE PW EL ROW Rybnik
- ZEG Tychy, Wydział Produkcji Wodzisław Śląski – Pszów
- Baza Remontowo Budowlana przy KWK Manifest Lipcowy w Jastrzębiu-Zdroju
- Zespół Szkół Zawodowych przy KWK Manifest Lipcowy w Jastrzębiu-Zdroju
- PST PW Jastrzębie
- ZTKiGK Rybnik
- ZGM Jastrzębie
- PCSBW Bzie Zameckie
- PTSBW Jastrzębie – Bzie
- WPK Jastrzębie
- Wodzisławskie Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych oddział Bzie Zameckie
- Zakład Robót Inżynieryjnych Żory
- MPGK Jastrzębie
- OPEC Jastrzębie
- FADOM Bzie Zameckie
- PEBEROW Żory
- UPT Wodzisław Śląski 1
- UPT Jastrzębie Zdrój 5
- Dom Mody Elegancja
- ZAMPOL Jastrzębie
- ZNP Jastrzębie (szkoły podstawowe nr 3, 4, 6, 9, 10, 12, 13, 15)
- PRHW Rybnik filia Wodzisław Śląski
- Pollena Salon Piękności nr 5 w Jastrzębiu
- KWK Brzeszcze w Brzeszczach
- KWK Pokój w Rudzie Śląskiej
- KWK Nowy Wirek w Rudzie Śląskiej
Przypisy
edytuj- ↑ a b c d e M. Boratyn, J. Ciałoń, M. Gałuszka, A. Kuboszek, B. Muszalska, K. Pomykoł: Jastrzębska Solidarność 1980-2010. Jastrzębie Zdrój: Miasto Jastrzębie Zdrój, 2010, s. 274.
- ↑ a b c Zdzisław Nalepka: Kalendarium. [dostęp 2017-09-15]. (pol.).
- ↑ a b Leszek Biernacki: Strajki na Śląsku. [dostęp 2017-09-15]. (pol.).
Bibliografia
edytuj- M. Boratyn, J. Ciałoń, M. Gałuszka, A. Kuboszek, B. Muszalska, K. Pomykoł: Jastrzębska Solidarność 1980-2010, Jastrzębie Zdrój 2010.
- Agata Haas, Bernard Linek: Górny Śląsk w Polsce Ludowej, Opole 2013.