Otwórz menu główne

Nexhmije Hoxha

(Przekierowano z Nedżmije Hodża)

Nexhmije Hoxha z domu Xhuglini (ur. 8 lutego 1921 w Bitoli[1]) – żona przywódcy albańskiego Envera Hoxhy, polityk komunistyczny.

Nexhmije Hoxha
Imię i nazwisko urodzenia Nexhmije Xhuglini
Data i miejsce urodzenia 7 lutego 1921
Bitola
Przewodnicząca Frontu Demokratycznego
Okres od 1985
do 1990
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Albanii
Albańska Partia Pracy
Odznaczenia
Order Bohatera Pracy Socjalistycznej

ŻyciorysEdytuj

Pochodziła z rodziny albańskiej, która w 1928 przybyła z Dibry i osiadła w Tiranie. Po ukończeniu elitarnej szkoły średniej dla dziewcząt Nana Mbretneshe w Tiranie w 1941, rozpoczęła pracę w zawodzie nauczycielki[1]. Pierwsze kontakty z działaczami komunistycznymi (Qemal Stafa) nawiązała w 1937. W organizacji młodzieżowej Komunistycznej Partii Albanii działała od 1941. W czasie okupacji niemieckiej kierowała podziemnym pismem „Kobieta Albańska” (alb. Gruaja Shqiptare). W 1944 r. trafiła do 1 Dywizji Uderzeniowej Armii Narodowo-Wyzwoleńczej, gdzie zajmowała się propagandą. W 1944 r. znalazła się w sekretariacie I kongresu Albańskiego Związku Kobiet Antyfaszystowskich, a od 1946 po usunięciu Olgi Plumbi kierowała Albańskim Związkiem Kobiet (Bashkimi të Grave të Shqipërisë)[1].

W latach 1945–1991 zasiadała w parlamencie albańskim, początkowo w składzie komisji spraw zagranicznych, a potem w komisji kultury. Od 1966 kierowała Instytutem Studiów Marksistowskich przy Komitecie Centralnym APP. W latach 80. identyfikowana z grupą skrajnie konserwatywną w partii, niechętnej jakimkolwiek zmianom. Po śmierci Envera Hoxhy w 1985 wybrana przewodniczącą Frontu Demokratycznego. Kierowała tą organizacją do 1990, kiedy ją rozwiązano.

W 1991 r. została usunięta z partii i poddana krytyce w organie partyjnym Zëri i popullit. Od 5 grudnia 1991 przebywała w areszcie domowym[1]. 27 stycznia 1993 sąd w Tiranie skazał ją na 9 lat więzienia za defraudację i nadużycie władzy. Stanowisko N. Hoxhy na procesie zaprezentował adwokat Teodor Mosko – oskarżona odrzucała jakiekolwiek zarzuty twierdząc, że są przykładem politycznej zemsty. W apelacji wyrok podwyższono do 11 lat więzienia[2]. Wolność odzyskała na mocy amnestii, w styczniu 1997.

1 stycznia 1945 poślubiła Envera Hoxhę, z którym była związana do jego śmierci. Z tego związku przyszło na świat troje dzieci – dwóch synów (Ilir i Sokol) oraz córka (Pranvera). W ostatnich latach N. Hoxha poświęca się obronie dobrego imienia męża, uczestnicząc w obchodach rocznicowych ku jego czci w rodzinnej Gjirokastrze. Wydała trzy tomy wspomnień Jeta ime me Enverin (Moje życie z Enverem, dwutomowe) oraz Miqesi i tradhtuar (Zdradzona przyjaźń).

Odznaczona Orderem Bohatera Pracy Socjalistycznej (Hero i Punës Socialiste).

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. New York: I.B. Tauris, 2012, s. 37–38. ISBN 978-1-78076-431-3.
  2. Owen Pearson: Albania as dictatorship and democracy: from isolation to the Kosovo War, 1946-1998. New York: I.B. Tauris, 2006, s. 656.

BibliografiaEdytuj

  • Riccardo Orizio: Diabeł na emeryturze. Warszawa: Zysk i Ska, 2004. ISBN 83-7298-466-2.
  • Tadeusz Czekalski, Nedżmije Hodża – strażniczka pamięci o albańskim komunizmie, [w:] Komunistyczni bohaterowie, tom. 2, Przemiana, bunt, odrzucenie, red. Magdalena Bogusławska, Zuzanna Grębecka, Wyd. Libron, Kraków 2012.
  • N.Hoxha, List z więzienia 1992