Otwórz menu główne

Nizina Staropruska, dawniej Nizina Pruska[1] (841.5) - makroregion fizycznogeograficzny w północnej Polsce i Rosji, część Pobrzeży Wschodniobałtyckich.

Nizina Staropruska
Mapa regionu
Megaregion Niż Wschodnioeuropejski
Prowincja Niż Wschodniobałtycko-Białoruski
Podprowincja Pobrzeża Wschodniobałtyckie
Makroregion Nizina Staropruska
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Polska:
- woj. warmińsko-mazurskie
Rosja:
- obwód kaliningradzki
Nizina Staropruska (Pruska) na polskiej mapie fizycznej z okresu międzywojennego

Na obszarze Polski leżą 3 mezoregiony Niziny Staropruskiej obejmujące jej południową część:

841.57 Wzniesienia Górowskie
841.58 Równina Ornecka
841.59 Nizina Sępopolska

Polska część regionu obejmuje około 2660 km2[2].

Większa część Niziny Staropruskiej znajduje się w należącym do Rosji obwodzie kaliningradzkim. Obszar ten nie jest podzielny na mezoregiony, ale w systemie liczbowym zarezerwowano dla niego oznaczenia od 841.51 do 841.56[3].

Nizina Staropruska wraz z Pojezierzem Mazurskim obejmowała niemal cały obszar dawnych Prus Wschodnich. Jednak w odróżnieniu od położonego na południe Pojezierza Mazurskiego jest ona prawie zupełnie pozbawiona jezior, ma natomiast dobrze rozwinięty system dolin. W bardzo małej ilości występują również formy lodowcowe (moreny czołowe)[4].

Prawie cała Nizina Staropruska należy do dorzecza Pregoły, z wyjątkiem dorzeczy Wałszy i Drwęcy Warmińskiej, które są dopływami Pasłęki.

Nazwa niziny nawiązuje do ludu Prusów oraz nazwy krainy historycznej Prusy, której znaczny obszar obejmowała nizina (w większości Prusy Dolne). Dawniej, jeszcze w okresie powojennym używano nazwy Nizina Pruska[5] i czasem ta forma nadal występuje w kontekście historycznym lub geopolitycznym[6] albo turystycznym[7]. Jednak w drugiej połowie XX wieku, aby odróżnić niemile widziane przez władze PRL nazewnictwo kojarzące się z zaborem pruskim, wprowadzono nazwy Nizina Staropruska i Wybrzeże Staropruskie, nawiązujące do bałtyjskiego ludu Prusów[8].

PrzypisyEdytuj

  1. Jerzy Kondracki Geografia regionalna Polski, PWN, 2002, str. 99
  2. Jerzy Kondracki Geografia regionalna Polski, PWN, 2002, str. 101
  3. Jerzy Kondracki Geografia regionalna Polski, PWN, 2002, str. 101
  4. Jerzy Kondracki Geografia regionalna Polski, PWN, 2002, str. 101
  5. Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 3 (1969), 440, przypis: "W dzisiejszym naszym nazewnictwie geograficznym na interesującym nas terenie mamy nazwę niżu Nizina Pruska"
  6. Paweł Ładykowski Rzecz o Nizinie Pruskiej, Opcja na Prawo, 19.122010
  7. Obwód Kaliningradzki - podstawowe informacje, Przegląd Turystyczny, 7.07.2016
  8. Jerzy Kondracki Geografia regionalna Polski, PWN, 2002, str. 99