Otwórz menu główne

Orlaja

rodzaj roślin

Orlaja (Orlaya G.F. Hoffmann) – rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych. Obejmuje 5 gatunków[3]. Występują one w Europie środkowej i południowej, w północno-zachodniej Afryce oraz w Azji Centralnej[3][4]. W polskiej florze tylko jako gatunek przejściowo dziczejący (efemerofit) notowana jest orlaja wielkokwiatowa O. grandiflora[5][6]. Roślina ta uprawiana jest jako ozdobna[3].

Orlaja
Ilustracja
Orlaja wielkokwiatowa
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd selerowce
Rodzina selerowate
Rodzaj orlaja
Nazwa systematyczna
Orlaya G.F. Hoffmann
Gen. Pl. Umbellif. xxvi, 58. 1814[2]
Typ nomenklatoryczny
O. grandiflora (Linnaeus) G. F. Hoffmann[2]

MorfologiaEdytuj

Pokrój 
Nagie lub w dolnej części pędów owłosione rośliny jednoroczne o pędzie pojedynczym lub rozgałęziającym się i osiągającym do 40–80 cm wysokości[7].
Liście 
Podwójnie do potrójnie pierzasto złożonych[7].
Kwiaty 
Zebrane w baldaszki, a te z kolei w baldachy złożone. Pokrywy i pokrywki są nieliczne, lancetowate. Działki kielicha drobne lub całkiem zredukowane. Płatki korony białe lub różowe, płatki kwiatów znajdujących się po zewnętrznej stronie baldachów są wyraźnie powiększone[7].
Owoce 
Rozłupnie rozpadające się na dwie rozłupki, brzusznie spłaszczone, jajowate, z żebrami, przy czym między nagimi żebrami podstawowymi znajdują się żebra dodatkowe opatrzone pojedynczym lub podwójnym rzędem kolców[7].

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna

Rodzaj w obrębie rodziny selerowatych (baldaszkowatych) Apiaceae klasyfikowany jest do podrodziny Apioideae, plemienia Scandiceae i podplemienia Daucinae[8].

Wykaz gatunków (nazwy zaakceptowane według The Plant List)[9]

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2019-07-07].
  2. a b Orlaya. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-07-07].
  3. a b c David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 657. ISBN 978-1-107-11502-6.
  4. Orlaya Hoffm.. W: Plants of the World [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2019-07-06].
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  6. a b Wiesław Gawryś, Słownik roślin zielnych, Kraków: Officina Botanica, 2008, s. 133, ISBN 978-83-925110-5-2.
  7. a b c d T.G. Tutin, V.H. Heywood i in.: Flora Europaea. Vol. 2. Cambridge, London, New York, New Rochelle, Melbourne, Sydney: Cambridge University Press, 1981, s. 372–373. ISBN 0-521-06662-X.
  8. Genus: Orlaya Hoffm.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-07-07].
  9. Orlaya. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-07-07].