Otwórz menu główne

Osiedle Przy Arce (do roku 1991 osiedle Dąbrowszczaków) – osiedle w Krakowie wchodzące w skład Dzielnicy XVI Bieńczyce, niestanowiące jednostki pomocniczej niższego rzędu w ramach dzielnicy.

Osiedle Przy Arce
Ilustracja
Widok z północy
Państwo  Polska
Miasto Kraków
Dzielnica XVI Bieńczyce
Poprzednia nazwa Osiedle Dąbrowszczaków
Data budowy 1970–1973
Architekt Jadwiga Guzicka z zespołem
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Osiedle Przy Arce
Osiedle Przy Arce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Osiedle Przy Arce
Osiedle Przy Arce
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Osiedle Przy Arce
Osiedle Przy Arce
Ziemia50°04′56″N 20°01′40″E/50,082222 20,027778

Spis treści

HistoriaEdytuj

Osiedle Przy Arce stanowi część Bieńczyc Nowych - założenia architektoniczno-urbanistycznego, w zamierzeniu stanowiącego rozbudowę dzielnicy Nowa Huta w kierunku północno-zachodnim. W 1959 roku w wyniku konkursu na projekt założenia wybrano koncepcję autorstwa warszawskiej architekt Jadwigi Guzickiej z zespołem w którym za projekt urbanistyczny odpowiadali Anna Basista i Jan Lewandowski a za architekturę budynków Kazimierz Chodorowski, Stefan Golonka oraz konstruktor dr inż. Tadeusz Kantarek[1][2][3]. Całe założenie było projektowane dla ok. 30 tys. mieszkańców - ok. 5,5 tys. na jednym osiedlu[1]. Cechuje je luźna zabudowa budynkami wolnostojącymi z przeważającą zabudową 5- i 11-kondygnacyjną. Główną osią zespołu urbanistycznego jest park Planty Bieńczyckie, wzorowane na Plantach Krakowskich, który spaja osiedla wchodzące w skład zespołu w jedną urbanistyczną całość. Wzdłuż parkowej osi zaplanowano obiekty użyteczności publicznej - szkoły, przedszkola, domy handlowe, domy kultury, biblioteki[1][3]. Oprócz Osiedla Przy Arce w skład Bieńczyc Nowych wchodzą jeszcze osiedla Strusia, Kalinowe, Na Lotnisku, Wysokie, Kazimierzowskie, Jagiellońskie, Niepodległości, Albertyńskie oraz Złotej Jesieni[1][3]. Realizacja zespołu urbanistycznego odbyła się w latach 1962-1979[3].

Usytuowanie i rozplanowanieEdytuj

Nazwę przyjęto od pobliskiego kościoła zwanego Arką Pana. Osiedle leży w kwartale ulic: Kocmyrzowskiej, Andersa, Szajnowicza Iwanowa i Obrońców Krzyża. Sąsiaduje od wschodu z Placem Targowym w Bieńczycach, a od południowego zachodu z bazarem Tomex. Osiedle zamieszkuje kilka tysięcy mieszkańców. W jego skład wchodzi sześć bloków dziesięciopiętrowych i trzynaście bloków czterokondygnacyjnych.

Na os. Przy Arce są też duży plac zabaw dla dzieci pomiędzy blokami 2 a 5 oraz mniejszy za blokiem 2, których właścicielem jest SM „Jutrzenka”, Przedszkole Samorządowe nr 142, sklep spożywczy „Baśka”, apteka Niezapominajka oraz mniejsze punkty handlowe i usługowe. Centralnie przez osiedle przechodzą Planty Bieńczyckie, które ciągną się aż do granicy Dzielnicy XVI przy osiedlach Kalinowym i Strusia.

Przed blokiem nr 11, naprzeciwko kościoła Matki Bożej Królowej Polski (Arki Pana), został postawiony pomnik poświęcony Bogdanowi Włosikowi oraz pozostałym ofiarom stanu wojennego. Bogdan Włosik zginął nieopodal pomnika, zastrzelony przez kapitana SB podczas zamieszek 13 października 1982 roku.

BibliografiaEdytuj

  • Ryszard Dzieszyński, Jan L. Franczyk Encyklopedia Nowej Huty, Wydawnictwo Towarzystwa Słowaków w Polsce 2006, ​ISBN 978-83-7490-060-7

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Nowa Huta Architektoniczny portret miasta drugiej połowy XX wieku. Kraków: Miasto Kraków, 2018, s. 107, 110. ISBN 978-83-948244-3-3.
  2. Bieńczyce - założenie urbanistyczne. W: Krakowski Szlak Modernizmu [on-line]. [dostęp 2019-06-28].
  3. a b c d Bieńczyce osiedla mieszkaniowe i Planty Bieńczyckie. W: Stowarzyszenie Architektów Polskich Oddział Kraków [on-line]. [dostęp 2019-06-28].