Osiek (jezioro)

Osiek – jezioro położone na Pojezierzu Dobiegniewskim, na południowy zachód od Dobiegniewa (województwo lubuskie, powiat strzelecko-drezdenecki, gmina Dobiegniew). Jedno z większych jezior w województwie lubuskim[2].

Osiek
Jezioro Chomętowskie, Chomętowo
Położenie
Państwo

 Polska

Miejscowości nadbrzeżne

Osiek, Chomętowo, Ługi

Region

Pojezierze Dobiegniewskie

Wysokość lustra

52,5[1] m n.p.m.

Morfometria
Powierzchnia

514,0–538,9 ha[2]

Wymiary
• max długość
• max szerokość


9635 m[1]
2105 m[1]

Głębokość
• średnia
• maksymalna


9,3[2] m
35,3[2] m

Długość linii brzegowej

28295 m[1]

Objętość

50 065,0 tys. m³[2]

Hydrologia
Klasa jakości wody

II (2014)[3]

Rzeki zasilające

Ogardna

Rzeki wypływające

Mierzęcka Struga

Położenie na mapie gminy Dobiegniew
Mapa konturowa gminy Dobiegniew, na dole po lewej znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Osiek”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco u góry znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Osiek”
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, u góry znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Osiek”
Położenie na mapie powiatu strzelecko-drezdeneckiego
Mapa konturowa powiatu strzelecko-drezdeneckiego, w centrum znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Osiek”
Ziemia52°57′10″N 15°40′59″E/52,952778 15,683056

Misę jeziorną Osieku tworzą trzy plosa: na zachodzie Ogardzka Odnoga, na południu tzw. Żabie Jezioro i zasadnicza część jeziora rozciągająca się w kierunku północno-wschodnim. Do jeziora wpada rzeka Ogardna, która wypływając przyjmuje nazwę Mierzęckiej Strugi. Nad jeziorem znajdują się trzy pola namiotowe[4][5].

Kilkaset metrów na południe od omawianego akwenu znajduje się popularne wśród turystów jezioro Lipie oraz jezioro Słowa.

HydronimiaEdytuj

Do 1945 roku jezioro nazywane było Hermsdorfer See[6]. Obecna nazwa została wprowadzona urzędowo 17 września 1949 roku[7]. Państwowy rejestr nazw geograficznych jako nazwę oboczną podaje nazwę Chomętowo[8].

MorfometriaEdytuj

Według danych Instytutu Rybactwa Śródlądowego powierzchnia zwierciadła wody jeziora wynosi 538,9 ha. Średnia głębokość zbiornika wodnego to 9,3 m, a maksymalna to 35,3 m. Lustro wody znajduje się na wysokości 52,5 m n.p.m. Objętość jeziora wynosi 50065,0 tys. m³[1]. Adam Choiński podał wielkość jeziora jako 514,0 ha, natomiast według danych Inspektoratu Ochrony Środowiska powierzchnia jeziora wynosi 532,9 ha[2][9].

Według Mapy Podziału Hydrograficznego Polski leży na terenie zlewni ósmego poziomu Bezpośrednia zlewnia jez. Osiek bez zlewni bezodpływowego jez. Ostrowica[10]. Identyfikator MPHP to 188883999[10]. Zachodnie ploso jeziora o nazwie Ogradzka Odnoga zaliczane jest do zlewni siódmego poziomu Zlewnia jez. Ogradzka Odnoga bez zlewni bezodpływowego jez. Tuczenko[10].

Czystość wód i ochrona środowiskaEdytuj

W 2004 roku stan wód jeziora sklasyfikowano według ówczesnych kryteriów w II klasie czystości. Wpływ na to miał fakt, iż w przeszłości jezioro przyjmowało nieoczyszczone ścieki z gorzelni położonej w miejscowości Osiek[9]. Czystość wód jeziora od lat utrzymuje się na podobnym poziomie ponieważ w badaniach przeprowadzonych w 2014 roku wody jeziora zostały zakwalifikowane do wód o dobrym stanie ekologicznym, co odpowiada II klasie jakości[11]. Jezioro charakteryzuje się wysoką odpornością na wpływy antropogeniczne. Zaliczono je do II kategorii podatności na degradację[9].

Jezioro znajduje się na obszarze chronionego krajobrazu o nazwie Puszcza Drawska[12] oraz na obszarach chronionych w ramach programu Natura 2000 o nazwie Lasy Puszczy nad Drawą[13].

ZagospodarowanieEdytuj

Administratorem wód jeziora jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Utworzył on obwód rybacki, który obejmuje wody jezior Lipie, Osiek, Brodzisz, Słowa, Kokno, Kokienko, Tartak, Błotne, Mały Osiek i Urszulanka (Obwód rybacki jeziora Osiek (Chomętowskie) na cieku Mierzęcka Struga – Nr 2[14]). Ekstensywną gospodarkę rybacką prowadzi na jeziorze Wielkopolski Ośrodek Wędkarski "Rybak"[15].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Jerzy Jańczak (red.), Atlas jezior Polski, t. I, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 1996, s. 76-77, ISBN 83-86001-29-1.
  2. a b c d e f Adam Choiński: Katalog jezior Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2006, s. 223. ISBN 83-232-1732-7.
  3. Ocena stanu jednolitych części wód jezior w latach 2014-2019 na podstawie monitoringu - tabela, www.gios.gov.pl [dostęp 2021-07-18].
  4. Geo Portal iMapa. 2015. [dostęp 2016-02-01]. (pol.).
  5. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych: Wykaz polskich hydronimów. s. 247.
  6. Wugarten, Meßtischblatt nr. 3059, 1:25 000, 1935
  7. Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 17 września 1949 r. (M.P. z 1949 r. nr 76, poz. 947, s. 11)
  8. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – nazwy obiektów fizjograficznych – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 sierpnia 2022, identyfikator PRNG: 94276
  9. a b c Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Zielonej Górze, Stan środowiska w województwie lubuskim w 2004 roku, web.archive.org, 2005 [dostęp 2022-05-27] [zarchiwizowane z adresu 2022-03-26].
  10. a b c Hydroportal, Informatyczny System Osłony Kraju [dostęp 2022-05-26].
  11. Ocena jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych i jeziornych w województwie lubuskim za rok 2016, www.zgora.pios.gov.pl [dostęp 2021-01-10].
  12. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Obszar chronionego krajobrazu - Puszcza Drawska, web.archive.org, 26 maja 2022 [dostęp 2022-05-26] [zarchiwizowane z adresu 2022-05-26].
  13. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Obszar Natura 2000 - Lasy Puszczy nad Drawą, web.archive.org, 26 maja 2022 [dostęp 2022-05-26] [zarchiwizowane z adresu 2022-05-26].
  14. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie: Rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia obwodów rybackich. e-dziennik.szczecin.uw.gov.pl, 20 grudnia 2017. [dostęp 2022-05-19].
  15. Wykaz wód, Wielkopolski Ośrodek Wędkarski "Rybak" [dostęp 2022-05-24] [zarchiwizowane z adresu 2022-05-24].