Płonnikowate

Płonnikowate (Polytrichaceae Schwägr.) – rodzina mchów należąca do monotypowego rzędu płonnikowców (Polytrichales M. Fleisch.) w obrębie klasy płonników (Polytrichopsida Doweld). Rodzajem typowym jest płonnik (Polytrichum Hedw.).

Płonnikowate
Ilustracja
Gametofity płonnika pospolitego
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Gromada mchy
Klasa płonniki
Rząd płonnikowce
Rodzina płonnikowate
Nazwa systematyczna
Polytrichaceae Schwägr.

MorfologiaEdytuj

Mchy zazwyczaj duże (choć przedstawiciele niektórych rodzajów są niewielkich rozmiarów). Do tej rodziny należą największe mchy - łodygi gametofitu mchów z gatunku Dawsonia superba osiągają wysokość 50 cm[2]. Łodygi zazwyczaj z chwytnikami. W łodydze znajduje się dobrze wykształcona wiązka przewodząca zbudowana z hydroidów i leptoidów. Liście z szerokim żebrem, najczęściej duże, wyposażone w lamelle (blaszkowate wyrostki). Sporofit z długą i mocną setą, zakończoną puszką o perystomie zbudowanym z 32–64 zębów (rzadko z 16).

SystematykaEdytuj

Rodzina płonnikowatych jest wyraźnie wyodrębniona w systematyce i nie ma bliskich powiązań z pozostałymi żyjącymi obecnie taksonami mchów [3].

W obrębie rodziny wyróżnia się rodzaje[1]:

PochodzenieEdytuj

Najstarsze skamieliny z tej rodziny (Eopolytrichum) pochodzą z późnej kredy i zostały znalezione w stanie Georgia w Stanach Zjednoczonych[3].

PrzypisyEdytuj

  1. a b B. Goffinet, W.R. Buck, A.J. Shaw: Classification: mosses (ang.). University of Connecticut, 2008–. [dostęp 2017-02-12].
  2. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski, Kazimierz Browicz: Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1993, s. 480. ISBN 83-214-0140-6.
  3. a b Polytrichaceae in Flora of North America (dostęp: 2009-07-20)
  4. Niektóre źródła (np. Brotherus, 1925; Crum, 2001) wyróżniają osobną rodzinę Dawsoniaceae. Jednakże według Hyvönena i wsp. rodzaj Dawsonia mimo cech odrębnych zdecydowanie należy do rodziny płonnikowatych (Jaakko Hyvönen, Satu Koskinen, Gary L. Smith Merrill, Terry A. Hedderson i inni. Phylogeny of the Polytrichales (Bryophyta) based on simultaneous analysis of molecular and morphological data. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 31, s. 915-928, 2004 (ang.). [dostęp 2009-07-20]. ).