Polskie trałowce rzeczne

Polskie trałowce rzeczne

Przed II wojną światową polska Marynarka Wojenna posiadała w składzie Flotylli Rzecznej Marynarki Wojennej 7 trałowców rzecznych. Dzieliły się one na dwa typy, wszystkie były skonstruowane i zbudowane w Polsce, w Warsztatach Portowych Marynarki Wojennej w Pińsku. Po wojnie klasyfikowano w ten sposób kutry trałowe typu TR-41.

Model trałowca pancernego serii T 1 – T 3 (z wieżyczką typu Ursus)

Trałowce T 4 – T 7 edytuj

Starszy typ stanowiły zbudowane w latach 19271930 rzeczne trałowce bocznokołowe, które weszły do służby pod oznaczeniami: T 1 – T 5. W 1929 roku jednakże T 5 został wycofany ze służby na skutek wad konstrukcji. W 1936, w związku z wejściem do służby nowych trałowców, trałowce T 1, T 2 i T 3 przemianowano na T 5, T 6 i T 7, tak więc w 1939 roku nosiły one numery T 4, T 5, T 6 i T 7.

Po wybuchu II wojny światowej, we wrześniu 1939, trałowce te działały na Pinie. Po agresji wojsk radzieckich na polskie ziemie wschodnie, razem z innymi jednostkami flotylli rozpoczęły odwrót w celu próby przedarcia się do Brześcia. T 5 został samozatopiony przez załogę 20 września 1939 na jeziorze Horodyszcze, a następnie ostatecznie zniszczony przez radzieckie czołgi. Z powodu zablokowania Kanału Królewskiego, trałowce T 4, T 6 i T 7 zostały 21 września 1939 samozatopione przez załogi w rejonie Kuźliczyna (razem m.in. z monitorem rzecznym ORP „Kraków”).

Trałowce T 4, T 6 i T 7 zostały następnie pod koniec września 1939 podniesione przez Rosjan i po remoncie w Pińsku wcielone 24 października 1939 do radzieckiej Flotylli Dnieprzańskiej, a od 17 lipca 1940 – Flotylli Pińskiej, pod oznaczeniami: No. 3 (dawny T 4), No. 4 (T 6) i No. 5 (T 7). Po ataku Niemiec na ZSRR walczyły na Dnieprze w okresie lipiec-wrzesień 1941 i zostały zatopione pomiędzy 1 a 18 września w rejonie Kijowa[1]

Dane techniczne:

Trałowce opancerzone T 1 – T 3 edytuj

Nowszy typ stanowiły rzeczne trałowce opancerzone T 1, T 2 i T 3, które weszły do służby w latach 19351936. Początkowo nosiły oznaczenia T 5 – T 7, lecz krótko po wejściu do służby w 1936 zostały one zmienione na ostateczne T 1, T 2 i T 3. Trałowce te były znacznie nowocześniejsze od poprzedniego typu, w odróżnieniu od niego miały lekko opancerzoną nadbudówkę, z nieruchomą wieżyczką obserwacyjną. Wbrew wersji utrwalonej w publikacjach, oryginalne plany jednostek wskazują, że nie posiadały wieżyczki obrotowej typu „Ursus” uzbrojonej w działko półautomatyczne kaliber 37 mm Puteaux wz.18 i karabin maszynowy[2]. Mogły zabierać 4 miny rzeczne typu Rybka.

Podczas Kampanii Wrześniowej 1939, trałowce te operowały na rzece Strumień. Wobec niemożności wycofania się na zachód po wkroczeniu wojsk radzieckich na ziemie polskie, trałowce T 1 i T 3 zostały 20 września 1939 wysadzone w powietrze przez załogi na rzece Strumień, a T 2 samozatopiony na jeziorze Horodyszcze.

Dane techniczne

  • wyporność: 10,2 t
  • wymiary: długość – 11,2 m (maksymalna z trałem – 18,5 m), szerokość – 2,8 m, zanurzenie – 0,4 m
  • napęd: silnik wysokoprężny o mocy 48 KM, 1 śruba
  • prędkość: 12 km/h
  • załoga: 5
  • uzbrojenie: prawdopodobnie brak stałego[2], 4 miny rzeczne typu Rybka.
  • wyposażenie: trał kontaktowy, hak holowniczy

Powojenne trałowce rzeczne edytuj

Jako trałowce rzeczne były także oznaczone powojenne kutry trałowe typu TR-41, znane też jako projekt 151 (skrót TR pochodził od: trałowiec rzeczny). 7 jednostek tego typu weszło do polskiej służby w latach 19541956 (numery: TR-41 – TR-47). Pomimo klasyfikacji jako trałowce rzeczne, były to w rzeczywistości kutry trałowe i nie były one używane na rzekach, ale na wodach przybrzeżnych.

Zobacz też edytuj

Przypisy edytuj

  1. (ros.) Siergiej S. Bierieżnoj, Trofiei i rieparacji WMF SSSR, Jakuck 1994, s. 120–121.
  2. a b Maciej Tomaszewski: Lekkie kutry uzbrojone. Warszawa: Edipresse Polska S.A., 2020, s. 54–57, seria: Wielki Leksykon Uzbrojenia Wrzesień 1939. Tom 204. ISBN 978-83-8164-466-2.