Marynarka Wojenna

Rodzaj Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej przeznaczony do działań wodnych
Ten artykuł dotyczy współczesnego rodzaju polskich sił zbrojnych. Zobacz też: marynarka wojenna i Marynarka Wojenna II RP.

Marynarka Wojenna (MW) – jeden z pięciu rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych, Wojsk Specjalnych i Wojsk Obrony Terytorialnej.

Marynarka Wojenna
Godło
Orzeł Marynarki Wojennej
Państwo  Polska
Siły zbrojne Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
Nazwa skrócona MW
Data utworzenia 24 marca 1568 (Komisja Morska)
1626
(Komisja Okrętów Królewskich)
1918
Prefiks ORP
Bandera Naval Ensign of Poland2.svg
Proporzec Naval Jack of Poland.svg
Najwyższe dowództwa
Cywilne Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Obrony Narodowej
Wojskowe Inspektorat Marynarki Wojennej Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych

Marynarka Wojenna przeznaczona jest do obrony interesów państwa na polskich obszarach morskich, morskiej obrony wybrzeża oraz udziału w lądowej obronie wybrzeża we współdziałaniu z innymi rodzajami sił zbrojnych w ramach strategicznej operacji obronnej. Na podstawie umów międzynarodowych, Marynarka Wojenna zobowiązana jest do utrzymywania zdolności do realizacji zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa zarówno w obszarze Morza Bałtyckiego, jak i poza nim. Podstawowym zadaniem Marynarki Wojennej jest obrona i utrzymanie morskich linii komunikacyjnych państwa podczas kryzysu i wojny oraz niedopuszczenie do blokady morskiej kraju. W czasie pokoju Marynarka Wojenna wspiera działania Straży Granicznej w obszarze morskich wód terytorialnych i wyłącznej strefy ekonomicznej.

Trzon struktury Marynarki Wojennej tworzą flotylle okrętów, Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej, a także brzegowe jednostki wsparcia i zabezpieczenia działań oraz ośrodki szkolne.

HistoriaEdytuj

Osobny artykuł: Historia Marynarki Wojennej.

Początek wojenno-morskiej obecności Polski datuje się na 1463, kiedy to zaimprowizowane oddziały elbląsko-gdańskie pokonały flotę krzyżacką w bitwie na Zalewie Wiślanym. W 1561, w odpowiedzi na manifest królewski powstała zorganizowana flota kaperska, zwana także flotą strażników morza. Podjęto też wtedy budowę pierwszego polskiego okrętu – galeonuSmok”. Od 1601 zaczęto budować pierwsze zawodowe siły morskie – królewską flotę wojenną, która prowadziła działania przeciwko Rosjanom i Szwedom. Największym i zarazem ostatnim zwycięstwem okrętów królewskich było pokonanie eskadry szwedzkiej w bitwie pod Oliwą.

Krótko po odzyskaniu niepodległości w 1918 rozpoczęto budowę polskiej marynarki wojennej. Zamieszczony w Monitorze Polskim nr 217 z dnia 30 listopada 1918 roku podpisany przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego rozkaz stwierdzał: „Z dniem 28 listopada 1918 roku [rocznica bitwy pod Oliwą] rozkazuję utworzyć Marynarkę Polską, mianując jednocześnie pułkownika marynarki Bogumiła Nowotnego szefem Sekcji Marynarki Wojennej przy Ministerstwie Spraw Wojskowych”.

W latach 20 XX w. trzon floty stanowiły poniemieckie trałowce i torpedowce. W trakcie wojny polsko-bolszewickiej marynarze uczestniczyli w działaniach lądowych na froncie. Znaczący rozwój Marynarki Wojennej nastąpił dopiero w latach 30 XX w., kiedy do służby trafiły, zbudowane głównie za granicą, nowoczesne niszczyciele, okręty podwodne i okręty minowe (trałowce, stawiacz min) oraz wodnosamoloty rozpoznawcze.

Podczas kampanii wrześniowej w 1939 polska Obrona Wybrzeża nie miała szans nawiązania równorzędnej walki z przeważającą armią niemiecką. Dlatego tuż przed wybuchem wojny trzon polskiej floty w postaci trzech niszczycieli wysłano do Wielkiej Brytanii, gdzie stały się zaczątkiem Polskiej Marynarki Wojennej u boku aliantów zachodnich. Większość okrętów pozostających w Polsce została zatopiona, niektórym udało się przedostać do Wielkiej Brytanii, a pozostałe internowały się w Szwecji. Marynarze broniący półwyspu Helskiego poddali się jako jeden z ostatnich punktów obrony w kraju.

Od chwili zajęcia całego kraju przez wojska Niemiec i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich okręty Marynarki Wojennej stały się jedynym wolnym terytorium państwa polskiego. Dzięki nim po zajęciu kraju przez wojska dwóch agresorów Polska jako państwo istniejące de iure nie przestała egzystować de facto, zgodnie z prawem międzynarodowym okręty wojenne są bowiem uznawane za cząstkę terytorium państwa, którego noszą banderę, i nie podlegają jurysdykcji żadnego innego państwa (handlowe statki tej jurysdykcji podlegają)[1].

 
Odznaka specjalna

Od 1939 do 1947 roku Marynarka Wojenna funkcjonowała w ramach polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, a jej skład opierał się na wydzierżawionych od Wielkiej Brytanii jednostkach, głównie niszczycielach i okrętach podwodnych. W tym czasie polskie okręty działały na Oceanie Atlantyckim oraz Morzu Śródziemnym, Północnym i Arktycznym, biorąc udział m.in. w konwojach atlantyckich i arktycznych oraz lądowaniu w Normandii.

Okres powojennyEdytuj

Po II wojnie światowej do kraju powróciły jednostki pływające stanowiące własność Polski, jednak tworzona w powojennych realiach geopolitycznych Marynarka Wojenna rozwijała się w ścisłym powiązaniu ze Związkiem Radzieckim. Wszystkie istotne dla jej przyszłości decyzje podejmowane były w następstwie uzgodnień dokonywanych między Naczelnym Dowództwem WP a Naczelnym Dowództwem Armii Czerwonej[2]. Wyrazem powiązania, a nawet całkowitego uzależnienia od Moskwy organizowanej w tych warunkach Marynarki Wojennej była pierwsza obsada jej najważniejszych stanowisk. Na czele Marynarki Wojennej stanęli obywatele Związku Radzieckiego i oficerowie radzieccy kontradmirał Nikołaj Abramow – dowódca Marynarki Wojennej, kmdr Iwan Szylingowski – szef Sztabu Głównego i kmdr Józef Urbanowicz – zastępca dowódcy Marynarki Wojennej do spraw polityczno-wychowawczych. Podobnie wszystkie kierownicze stanowiska, włącznie z prokuraturą, sądem i wszechwładnym VIII Oddziałem Informacji Wojskowej, pełnili oficerowie radzieccy. Ogółem na siedem istniejących w 1945 roku etatów admiralskich tylko dwa powierzono Polakom. Byli to kmdr Jerzy Kłossowski (szef Oddziału MW przy MON) i kmdr Adam Mohuczy (zastępca szefa Sztabu Głównego Marynarki Wojennej)[2].

Lata 50. nasycone były represjami okresu stalinowskiego. W sfingowanych procesach skazano bezpodstawnie stu pięćdziesięciu marynarzy, z czego ponad 20 zostało straconych (między innymi komandorzy Stanisław Mieszkowski, Jerzy Staniewicz, czy Zbigniew Przybyszewski za udział w rzekomym spisku komandorów). W więzieniu zmarł kontradmirał Adam Mohuczy, a wielu oficerom – w tym kontradmirałowi Włodzimierzowi Steyerowi czy też kmdr. Bolesławowi Romanowskiemu i kmdr por. Franciszkowi Dąbrowskiemu – zabroniono przebywania na wybrzeżu[3].

W czasach Układu Warszawskiego Marynarka Wojenna przygotowywała się do operacji desantowej na Półwyspie Jutlandzkim, w związku z czym masowo wcielano okręty desantowe, uzupełnione o rozbudowane siły lekkie w postaci kutrów torpedowych, rakietowych oraz trałowców. Do trzonu floty zaliczały się także niszczyciele i okręty podwodne oraz samoloty myśliwskie i śmigłowce zwalczania okrętów podwodnych. Kolejne generacje uzbrojenia stanowiły jednostki pływające i statki powietrzne radzieckiej lub polskiej produkcji.

III RzeczpospolitaEdytuj

Od początku ostatniej dekady XX wieku trwa restrukturyzacja Marynarki Wojennej. W związku ze zmianą doktryny obronnej niemal całkowicie wycofano środki desantowe i lekkie siły uderzeniowe oraz zlikwidowano lotnictwo uderzeniowe. Od 1992 do 1995 wybudowano 3 niedozbrojone korwety rakietowo-artyleryjskie, z których jedna, ORP „Grom”, dopiero w grudniu 2007 została wyposażona w pociski przeciwokrętowe. W latach 2000–2005 do służby wprowadzono przestarzałe już okręty podarowane przez kraje NATO fregaty rakietowe (Stany Zjednoczone) i okręty podwodne (Norwegia), które zastąpiły radzieckie jednostki tej samej generacji. Okres III Rzeczypospolitej jest okresem stopniowej degradacji Marynarki Wojennej połączonej z jej utratą możliwości bojowych i wykonywania zadań operacyjnych[4]. Marynarka Wojenna od początku lat 90. jest marginalizowana w zakresie priorytetów modernizacyjnych i finansowania, zaś środki przeznaczane na marynarkę są mniejsze niż na dużo mniej liczebne Wojska Specjalne[4]. Od czasu przyjęcia Polski do NATO do roku 2013 zlikwidowano ponad 100 okrętów bojowych i pomocniczych (62%), zaś stan osobowy Marynarki Wojennej zmniejszono o 36% do ok. 11 tys. osób.

Najważniejszymi działaniami polskiej Marynarki Wojennej po 1989 były operacje „Pustynna Burza” (1990-1991), „Iracka Wolność” (2002-2003) oraz „Aktywny Wysiłek” (2005-2006). W 2016 po raz pierwszy dowództwo okrętu MW powierzono kobiecie[5].

Podstawy prawneEdytuj

Podstawami prawnymi morskiego segmentu polskich Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej PolskiejKonstytucja Rzeczypospolitej Polskiej oraz akty prawne niższego rzędu, w tym przede wszystkim ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 listopada 1967 r. (Dziennik Ustaw z 2015 roku, poz. 827 z późn. zm.). Zgodnie z artykułem 3 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, w skład Sił Zbrojnych wchodzą jako ich rodzaje: Wojska Lądowe, Siły Powietrzne, Marynarka Wojenna, Wojska Specjalne i Wojska Obrony Terytorialnej, zaś na podstawie art. 3 ust 4a tej samej ustawy, flotą dowodzą Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych i Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych (do 2013 – Dowódca Marynarki Wojennej)[6]. Przepis ten nie narusza jednak postanowień prawa w zakresie cywilnego zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, sprawowanego za pośrednictwem Ministra Obrony.

ZadaniaEdytuj

OperacyjneEdytuj

  • zapewnienie wczesnego wykrycia symptomów zagrożenia bezpieczeństwa państwa od strony morza;
  • realizacja programowych zadań szkolenia bojowego jednostek i przygotowanie sił do realizacji zadań w czasie zagrożenia i wojny;
  • utrzymanie wysokiej gotowości bojowej i mobilizacyjnej do realizacji zadań osłony operacyjnej morskiej granicy państwa i polskich obszarów morskich;
  • wsparcie Straży Granicznej w ochronie morskiej granicy państwowej i polskiej strefy ekonomicznej;
  • udział w ratowaniu życia w polskiej strefie ratownictwa SAR (Search and Rescue) oraz ratownictwo załóg samolotów we współdziałaniu z Wojskami Lotniczymi i Obrony Powietrznej;
  • zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi na polskich obszarach morskich przez Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej istniejące obecnie na zasadach instytucji i urzędu państwowego;
  • demonstrowanie obecności morskiej w strefie zainteresowania państwa (32,8 tys. km² Wyłącznej Strefy Ekonomicznej i ponad 140 tys. km² obszaru zainteresowania Państwa);
  • udział w ochronie ekologicznej polskich obszarów morskich;
  • utrzymywanie gotowości do udziału w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych oraz uczestniczenia w programie „Partnerstwo dla pokoju”, a także współpracy bilateralnej i multilateralnej z siłami morskimi innych państw;
  • realizacja zadań polskiej morskiej racji stanu (demonstrowanie bandery, utrzymywanie więzi ze środowiskami polonijnymi).
  • odparcie uderzeń przeciwnika z kierunku morskiego;
  • zwalczanie sił przeciwnika w strefie obrony Marynarki Wojennej we współdziałaniu z innymi rodzajami sił zbrojnych;
  • utrzymanie panowania na morzu w przybrzeżnej strefie obrony;
  • udział w obronie przeciwdesantowej wybrzeża morskiego we współdziałaniu z wojskami lądowymi i wojskami lotniczymi – zwalczanie desantów morskich przeciwnika.

SojuszniczeEdytuj

  • zapewnienie systematycznego monitoringu sytuacji morskiej w strefie obrony i rejonach przyległych, samodzielnie i we współdziałaniu z siłami morskimi nadbałtyckich państw NATO;
  • zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi na liniach komunikacji morskiej przechodzących wzdłuż strefy obrony Marynarki Wojennej;
  • utrzymywanie ciągłości funkcjonowania systemu ratownictwa morskiego w polskiej strefie odpowiedzialności SAR, zgodnie z normami międzynarodowymi i NATO;
  • utrzymanie w gotowości sił i środków zdolnych do natychmiastowego reagowania w sytuacjach incydentalnych na morzu lub przeciwdziałania nagle powstałym zagrożeniom w strefie obrony, do czasu rozwinięcia sił Sojuszu;
  • wydzielenie określonego składu sił okrętowych i lotnictwa morskiego do wielonarodowego zgrupowania morskich sił reagowania Sojuszu.

OrganizacjaEdytuj

Legenda
Porty wojenne:
  podległe 3. FO: Gdynia, Hel
  podległe 8. FOW: Kołobrzeg, Świnoujście

DowództwoEdytuj

Z dniem 1 stycznia 2014 na podstawie ustawy o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r. poz. 852) dowództwo uległo likwidacji, a jego zadania przejęło Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych.

Marynarką Wojenną dowodził Dowódca Marynarki Wojennej, który wykonywał swoje zadania przy pomocy Dowództwa Marynarki Wojennej.

  • Dowódca Marynarki Wojennej – wakat
  • Szef Sztabu – zastępca dowódcy – wakat
  • Szef Szkolenia – wakat

Uzbrojenie i wyposażenieEdytuj

OkrętyEdytuj

Okręt jest to jednostka pływająca należąca do Marynarki Wojennej, nosząca należną jej banderę Marynarki Wojennej, dowodzona przez oficera Marynarki Wojennej wpisanego na listę oficerów, posiadająca załogę podlegającą dyscyplinie wojskowej[7].

Okręty Marynarki Wojennej podlegają wyłącznie władzom Rzeczypospolitej Polskiej i posiadają immunitet[7]. Poza wyjątkami wskazanymi w ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską przepisach prawa międzynarodowego organy obcego państwa nie mogą wykonywać w stosunku do okrętów aktów władczych ani ingerować w ich życie wewnętrzne. Wszelkie próby ingerencji stosunku do okrętów powinny być zdecydowanie odparte, a w razie zagrożenia życia załogi, bądź siłowego naruszenia immunitetu przysługującego okrętowi należy postępować zgodnie z zasadami użycia siły (ang. „Rules Of Engagement”) oraz przepisami prawa międzynarodowego[7]. Wyjątek stanowi udział w składzie sił sojuszniczych, w stosunku do których obowiązują dokumenty sojusznicze, pod warunkiem, że nie są sprzeczne z przepisami narodowymi. Na obcych wodach wewnętrznych, morzach terytorialnych i w strefach ekonomicznych oraz w portach zagranicznych jednostki pływające MW zobowiązane są do przestrzegania przepisów lokalnych państwa nadbrzeżnego.

Nazwa Numer Typ Zdjęcie W służbie od Wyporność

(t)

Uwagi
Fregaty
ORP Gen. K. Pułaski[8] 272 Oliver Hazard Perry   2000 3658 Przejęty od US Navy, zwodowany w 1979.
ORP Gen. T. Kościuszko[9] 273 Oliver Hazard Perry   2002 3658 Przejęty od US Navy, zwodowany w 1978.
Korwety
ORP Kaszub[10] 240 proj. 620   1987 1090
ORP Ślązak[11] 241 proj. 621M   2019 2200 Budowany pierwotnie jako korweta wielozadaniowa, ukończony jako korweta patrolowa.
Małe okręty rakietowe
ORP Orkan[12] 421 proj. 660M (Orkan)   1992 369
ORP Piorun[12] 422 proj. 660M (Orkan)   1994 369
ORP Grom[12] 423 proj. 660M (Orkan)   1995 369
Okręty podwodne
ORP Orzeł[13] 291 proj. 877 Paltus (NATO: Kilo)   1986 2460 nawodna

3180 podwodna

ORP Bielik[14] 296 207 (Kobben)   2003 546

nawodna 598 podwodna

Przekazany przez Sjøforsvaret, zwodowany 27.01.1967 r.
ORP Sęp[14] 295 207 (Kobben)   2002 520

nawodna 572 podwodna

Przekazany przez Sjøforsvaret, zwodowany 24.03.1966 r.
Niszczyciele min
ORP Kormoran[15] 601 proj. 258 (Kormoran II)   2017 830 Zwodowano dwie kolejne jednostki tego typu: ORP Albatros i ORP Mewa[16].
ORP Czajka[17] 624 proj. 206FM (Mewa)   1967 426
Trałowce
ORP Gopło[18] 630 proj. 207DM (Gopło)   1982 225
OORP: Gardno, Bukowo, Dąbie, Jamno, Mielno, Wicko,
Resko, Sarbsko, Necko, Nakło, Drużno, Hańcza[19]
631–642 projektu 207P (Gardno)   1984-1991 216
OORP: Mamry, Wigry, Śniardwy, Wdzydze[20] 643–646 proj. 207M (Mamry)   1992-1994 216
Okręty transportowo-minowe
ORP Lublin[21] 821 proj. 767 (Lublin)   1989 1745
ORP Gniezno[21] 822 proj. 767 (Lublin)   1990 1745
ORP Kraków[21] 823 proj. 767 (Lublin)   1990 1745
ORP Poznań[21] 824 proj. 767 (Lublin)   1991 1745
ORP Toruń[21] 825 proj. 767 (Lublin)   1991 1745
Kutry transportowe
KTr 851, KTr 852, KTr 853[22] 851-853 proj. 716   1988

1991

1991

176
Okręty dowodzenia
ORP Kontradmirał Xawery Czernicki[23] 511 proj. 890   2001 2390 Zwodowany w 1991 jako pływająca stacja demagnetyzacyjna.

W latach 2001–2008 okręt wsparcia logistycznego.

Okręt przeszedł remont i modernizację w latach 2019-2021[24].

Zbiornikowce
ORP Bałtyk[25] Z-1 proj. ZP-1200   1991 3050 Okręt w 2016 roku przeszedł kapitalny remont[26].
Okręty rozpoznania radioelektronicznego
ORP Nawigator[27] 262 proj. 863 (Nawigator)   1975 1675
ORP Hydrograf[27] 263 proj. 863 (Nawigator)   1976 1675
Okręty ratownicze
ORP Piast[28] 281 proj. 570 (Piast)   1974 1886
ORP Lech[28] 282 proj. 570 (Piast)   1974 1810
ORP Zbyszko[29] R-14 proj. 5002 (Zbyszko)   1991 374 Zmodernizowany w 2016 roku[30].
ORP Maćko[29] R-15 proj. 5002 (Zbyszko)   1992 374 Zmodernizowany w 2016 roku[30].
Okręty hydrograficzne
ORP Heweliusz[31] 265 proj. 874 (Heweliusz)   1982 1145
ORP Arctowski[31] 266 proj. 874 (Heweliusz)   1982 1145
Okręty szkolne
ORP Iskra[32] 253 barkentyna proj. B79/II   1982 498
ORP Wodnik[33] 251 proj. 888 (Wodnik)   1976 1800 Wyremontowany i zmodernizowany w 2020 roku[34].
Okręty-muzeum
ORP Błyskawica[35] H34 Grom   1937 2782 W służbie liniowej do 1975, okręt-muzeum od 1976.

Pomocnicze jednostki pływająceEdytuj

Pomocnicza jednostka pływająca (PJP) w polskiej Marynarce Wojennej jest rodzajem okrętu nieuprawnionego do noszenia bandery wojennej i używania skrótu ORP przed nazwą, zazwyczaj pełniąca pomocniczą rolę w stosunku do okrętów bojowych. Okręty te noszą banderę PJP.

Nazwa Typ Zdjęcie W służbie

od

Wyporność

(t)

Uwagi
Holowniki
H-11 Bolko[36]

H-12 Semko[37]

H-1 Gniewko[38]

H-2 Mieszko[39]

H-3 Leszko[40]

proj. B860   2020

2020

2020

2020

2021

490 W budowie znajduje się ostatnia jedostka H-13 Przemko[41].
H-6[42]

H-8[42]

proj. H-960   1992

1993

332
H-4[43]

H-5[43]

H-7[43]

proj. H-900/II   1980

1981

1981

218
H-9[44]

H-10[44]

proj. B820   1993 153
Zbiornikowce
Z-8[45] proj. B-199   1970 1225
Stacje demagnetyzacyjne
SD-11[46]

SD-12[46]

proj. B208   1971

1972

595
Kutry hydrograficzne
K-4[47]

K-10[47]

typ 4234   1988 - 1998 46
Kutry transportowo-pasażerskie
K-5[48]

K-7[48]

K-9[48]

proj. 4142   1988

1988

1989

45
Poławiacz torped
K-8[49] typ Kormoran   1971 133

Ponad to Marynarka Wojenna posiada:

Lotnictwo Marynarki WojennejEdytuj

Typ Pochodzenie Liczba Numery maszyn Zdjęcie W służbie od Przeznaczenie Uwagi
Samoloty
M28B 1E Bryza   Polska 2 0404
0405
  2001(1988)
2001(1988)[55]
samolot monitoringu ekologicznego Pierwotnie samoloty o numerach 0404 i 0405 wykorzystywane były jako samoloty transportowe (M-28B Bryza-1TD). W 2001 zostały zmodernizowane do wersji monitoringu ekologicznego (M-28B Bryza-1E)[56].

2 samoloty w 44 Bazie Lotnictwa Morskiego[57].

M28B 1R Bryza   Polska 7 1022
1008
1017
1006
1114
1115
1116
  1994
1999
1999
2000
2000

2000
2000[55]

samolot rozpoznawczo-patrolowy Pierwszy samolot o numerze 1022 wszedł do służby w 1994[58].

7 samolotów w 44 Bazie Lotnictwa Morskiego[57].

M28B 1RM Bryza Bis   Polska 1 0810   2008(1999) samolot rozpoznawczo-patrolowy Pierwotnie samolot o numerze 0810 wykorzystywany był w wersji M-28B Bryza-1R. W 2008 samolot został zmodernizowany do wersji M-28B Bryza-1RM bis[58].

1 samolot w 44 Bazie Lotnictwa Morskiego[57].

An-28TD Bryza
M28B Bryza
  Polska 4 1117
1118
0723
1003
  2001
2002
2012

2012

samolot transportowy Samoloty o numerach 1117 i 1118 weszły do służby odpowiednio w 2001 i 2002, a samoloty o numerach 1003 i 0723 w 2012[59].

4 samoloty w 43 Bazie Lotnictwa Morskiego[57].

Śmigłowce
Kaman SH-2G Super Seasprite   Stany Zjednoczone 4 3543, 3544, 3545, 3546   2002, 2003 śmigłowiec zwalczania okrętów podwodnych Wyprodukowane w latach 1992–1993, przejęte od USA wraz z fregatami typu Oliver Hazard Perry w 2002 i 2003[60].

4 śmigłowce w 43 Bazie Lotnictwa Morskiego[57].

Ze względu na zakończenie wspierania tej konstrukcji przez producenta oraz jej znaczne zużycie, planuje się ich szybkie zastąpienie nowymi maszynami w liczbie 4-8 sztuk w ramach programu Kondor[61].

Mi-2D

Mi-2R

  ZSRR
  Polska
4 5245
5348

5830
5828[62]

  ?(1977)
2010(1978)
2010(1978)
2010(1978)
śmigłowiec szkoleniowy i transportowo-łącznikowy Najdłużej w MW ekspoloatowany jest śmigłowiec z numerem 5245. Trzy pozostałe przejęte od SP w 2010[63].

2 śmigłowce znajdują się w 43 Bazie Lotnictwa Morskiego oraz 2 śmigłowce w 44 Bazie Lotnictwa Morskiego[57].

Mi-14PŁ   ZSRR 8 1001, 1003,

1004, 1005,
1007, 1008,

1010, 1011

  1981[64] śmigłowiec zwalczania okrętów podwodnych W służbie od 1981. W 2018 rozpoczęto procedurę wydłużenia resursów dla wszystkich maszyn[65].

8 śmigłowców w 44 Bazie Lotnictwa Morskiego[57].

Przeznaczone są do zastąpienia przez zakupione 4 śmigłowce AW101 w wersji ZOP/CSAR[66].

Mi-14PŁ/R   ZSRR 2 1009, 1012   2011(1981)[64] śmigłowiec poszukiwawczo- ratowniczy Śmiglowce Mi-14PŁ przebudowane do wersji ratowniczej[67].

2 śmigłowce w 44 Bazie Lotnictwa Morskiego[57].

W-3WARM Anakonda   Polska 8 0209
0304
0505
0506
0511
0813
0815
0906
  1989
1989
1992
1992
1993
1998
1998
2002
śmigłowiec poszukiwawczo- ratowniczy Wszystkie maszyny W-3 zostały zunifikowane do jednego standardu W-3WARM Anakonda[68].

6 śmigłowców znajduje się w 43 Bazie Lotnictwa Morskiego oraz 2 śmigłowce w 44 Bazie Lotnictwa Morskiego[57]

Broń przeciwlotniczaEdytuj

Nazwa Pochodzenie Liczba Zdjęcie Uwagi Przypisy
armata przeciwlotnicza S-60MB   ZSRR
  Polska
  Wariant zmodernizowany.

4 armaty w każdej baterii.

[69][70][71]
armata przeciwlotnicza ZU-23-2   ZSRR
  Polska
  [72]
PPZR Grom   Polska   [69]

Stacje radiolokacyjne i systemy dowodzeniaEdytuj

Nazwa Pochodzenie Liczba Zdjęcie Uwagi Przypisy
NUR-22-N (3D)   Polska 3   Radiolokacyjna stacja wstępnego poszukiwania, po jednej sztuce na wyposażeniu 8 Dywizjonu Przeciwlotniczego, 9 Dywizjonu Przeciwlotniczego oraz Morskiej Jednostki Rakietowej [73][74][75][76]
TRS-15 Odra C   Polska 2   Stacja radiolokacyjna przeznaczona do wykrywania celów morskich o zasięgu do 50 km, na wyposażeniu Morskiej Jednostki Rakietowej [77][78]
Radary mobilne RM-100   Polska 3   Trudno wykrywalna, mobilna stacja radiolokacyjna RM-100, przeznaczona do wykrywania i automatycznego śledzenia celów nawodnych oraz określania ich współrzędnych [79][80][81][82][83]
Wozy dowodzenia i kierowania ogniem WD-95   Polska   Wozy dowodzenia systemu Blenda, na wyposażeniu dywizjonów przeciwlotniczych Marynarki Wojennej i baterii baz lotnictwa morskiego. 3 wozy w każdym dywizjonie i 1 w kazdej baterii. [71]
Łowcza-3KN   Polska   Mobilne stanowisko dowodzenia obroną przeciwlotniczą [84][85]
Zestawy REGA-4   Polska Zestaw automatyzacji dowodzenia dla dowódców drużyn przeciwlotniczych, zestawów artyleryjskich, holowanych i przewożonych oraz przenośnych zestawów rakietowych, na wyposażeniu dywizjonów przeciwlotniczych Marynarki Wojennej [69][86]
GCA-2000/GCA-2000M   Stany Zjednoczone 3 Radiolokacyjne systemy precyzyjnego wspomagania lądowania (PAR). Dla całości SZRP zakupiono 5 stacji w wersji GCA-2000 oraz 9 w wersji GCA-2000M.

Na wyposażeniu lotnisk Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej.

[87][88][89]
Zestawy WD-2001 Rega-1   Polska   Wóz dowodzenia baterii przeciwlotniczej na podwoziu samochodu terenowego Honker, na wyposażeniu Morskiej Jednostki Rakietowej [72][90]

Morska Jednostka RakietowaEdytuj

Nazwa Pochodzenie Liczba Struktura Typ pocisku Zdjęcie Uwagi Przypisy
Naval Strike Missile   Norwegia 72 pociski Dwa dywizjony ogniowe,

łącznie 12 wyrzutni

przeciwokrętowy pocisk manewrujący  
 
Każdy dywizjon ogniowy składa się z 6 wyrzutni, każda wyrzutnia posiada po 4 kontenery z pociskami NSM.

Ograniczona możliwość zwalczania celów lądowych

[91][92][93][94][95]

Symbole i insygniaEdytuj

Bandery i flagiEdytuj

Osobny artykuł: Lista flag Polski.

Każda jednostka pływająca, wchodząca w skład Marynarki Wojennej, nosi należną jej banderę wojenną. Bandera wojenna przysługuje jednostce pływającej od daty wcielenia w skład Marynarki Wojennej do daty skreślenia z jej składu. Bandera wojenna podniesiona na jednostce pływającej jest znakiem przynależności tej jednostki do Marynarki Wojennej. W żadnym wypadku nie wolno opuścić bandery przed przeciwnikiem[7]. Jeśli w czasie walki bandera zostanie zestrzelona lub zniszczona, natychmiast podnosi się następną. Okręt podwodny nie nosi bandery w położeniu podwodnym. Bandery i proporce podnoszone są na jednostkach pływających zgodnie z ceremoniałem morskim. Podobną rolę do bander pełnią w dowództwach, jednostkach wojskowych i na lotniskach flagi marynarki wojennej oraz lotnisk i lądowisk.

Znaki funkcyjneEdytuj

Flagi i proporce funkcyjne podnosi się na okrętach i pomocniczych jednostkach pływających, gdy na ich pokładzie przebywa osoba, której przysługuje odpowiedni znak.

MunduryEdytuj

Osobny artykuł: Mundury Marynarki Wojennej.

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. a b Zniesiona 1 stycznia 2014 (Dz.U. z 2013 r. poz. 1636).

PrzypisyEdytuj

  1. Dariusz Nawrot. „Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej”, s. 208. Akademia Marynarki Wojennej. 
  2. a b Dariusz Nawrot. Historia Korpusu Oficerskiego Marynarki Wojennej II Rzeczypospolitej, Post Scriptum. „Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej”, 2011. Akademia Marynarki Wojennej. 
  3. MON: Historia MW, PRL.
  4. a b PLP: Degradacja MW.
  5. „Głos Szczeciński” – 30 listopada 2016, 1 grudnia 2016.
  6. Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 listopada 1967 r. (Dziennik Ustaw z 2013 roku poz. 852) (pol.). 2013. [dostęp 2014-01-22].
  7. a b c d Regulamin służby na okrętach Marynarki Wojennej. Marynarka Wojenna. s. 7. [dostęp 2012-10-21].
  8. Fregata, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2020-05-13] (pol.).
  9. Fregata, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2020-05-13] (pol.).
  10. Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  11. Uroczystość pierwszego podniesienia bandery na ORP Ślązak, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2019-11-28] (pol.).
  12. a b c Małe okręty rakietowe typu ORKAN (pol.). mw.mil.pl. [dostęp 2012-05-29]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  13. Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  14. a b Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  15. Niszczyciel Min typu Kormoran II, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2020-05-13] (pol.).
  16. Wycofanie ORP Flaming.
  17. Niszczyciele Min typu Flaming, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2020-05-13] (pol.).
  18. Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  19. Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  20. Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  21. a b c d e Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  22. Kutry transportowe, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2020-04-26] (pol.).
  23. Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  24. „Czernicki” wraca po remoncie do służby - Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2021-02-05].
  25. Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  26. ORP „Bałtyk” prawie jak nowy, polska-zbrojna.pl [dostęp 2020-04-26].
  27. a b Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  28. a b Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  29. a b Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  30. a b „Zbyszko” i „Maćko” – prawie jak nowi, polska-zbrojna.pl [dostęp 2021-04-11].
  31. a b Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  32. Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  33. Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2020-05-13].
  34. Zmodernizowany "Wodnik" powrócił do służby - Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2020-12-11].
  35. Okręt Muzeum, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2020-05-13] (pol.).
  36. Uroczystość pierwszego podniesienia bandery na Holowniku H-11 Bolko, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2021-03-10] (pol.).
  37. Uroczystość pierwszego podniesienia bandery na Holowniku H-12 Semko, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2021-03-10] (pol.).
  38. Uroczystość pierwszego podniesienia bandery na holowniku H-1 Gniewko, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2021-03-10] (pol.).
  39. Uroczystość pierwszego podniesienia bandery na holowniku H-2 Mieszko, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2021-03-10] (pol.).
  40. Uroczystość pierwszego podniesienia bandery na holowniku H-3 Leszko, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2021-03-10] (pol.).
  41. Holowniki typu B860, Wydawnictwo militarne ZBIAM [dostęp 2021-01-29] (pol.).
  42. a b H-8 - holownik uniwersalny Marynarki Wojennej, www.graptolite.net [dostęp 2021-03-10].
  43. a b c Mistrzowie drugiego planu, Wydawnictwo militarne ZBIAM [dostęp 2021-01-29] (pol.).
  44. a b Stanisław Biela, Holowniki redowo-portowe typu B 820.
  45. Marynarka Wojenna chce kupić zbiornikowce, trojmiasto.pl, 18 czerwca 2016 [dostęp 2021-01-29] (pol.).
  46. a b Sześciu chętnych na nowy okręt Marynarki Wojennej - Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2021-01-29].
  47. a b Grupa Kutrów i Motorówek dywizjonu Zabezpieczenia Hydrograficznego Marynarki Wojennej RP. - Nasz Bałtyk - morskie czasopismo, www.naszbaltyk.com [dostęp 2021-01-29].
  48. a b c Piotr Mierzejewski, Andrzej Patro, K-5 Kuter towarowo-pasażerski projektu 4142.
  49. Pierwsza kobieta-dowódca zespołu okrętów w Marynarce Wojennej, trojmiasto.pl, 14 lutego 2017 [dostęp 2021-01-29] (pol.).
  50. a b Nowy dowódca H-8 i Grupy Jednostek Pływających, polska-zbrojna.pl [dostęp 2020-04-29].
  51. a b c ..:: :: Siły okrętowe ::.., archiwum2019-8fow.wp.mil.pl [dostęp 2020-04-29].
  52. Nowe motorówki na święto 3. Flotylli Okrętów – Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2020-04-26].
  53. Zbiam, Umowa na remont B7, Wydawnictwo militarne ZBIAM, 25 maja 2018 [dostęp 2020-04-26] (pol.).
  54. Marek Kozubal-22 listopada 2019, Analiza Radaru: Marynarka Wojenna powoli rdzewieje, Radar, 22 listopada 2019 [dostęp 2020-04-26] (pol.).
  55. a b PZL M28B Bryza w Wojsku Polskim, Gdzie zaczyna się wojsko…, 8 października 2010 [dostęp 2020-05-12] (pol.).
  56. Samolot monitoringu ekologicznego An-28E (pol.). Gdyńska Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej. [dostęp 2017-05-04].
  57. a b c d e f g h i Strona główna, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2020-07-21] (pol.).
  58. a b Samolot patrolowo-rozpoznawczy An-28B1R (pol.). Gdyńska Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej. [dostęp 2017-05-04].
  59. Samolot transportowy An-28TD (pol.). Gdyńska Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej. [dostęp 2017-05-04].
  60. Łukasz Pacholski: SH-2G – polskie modyfikacje. dziennikzbrojny.pl, 2011-11-13.
  61. Dziewięciu chętnych na pokładowy śmigłowiec Kondor – Defence24, defence24.pl [dostęp 2020-05-19].
  62. Mi-2 Marynarka Wojenna | [dostęp 2019-12-11] (pol.).
  63. Śmiglowiec transportowy Mi-2, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2019-12-11] (pol.).
  64. a b Szachownice i kotwice – BLMW na ratunek – Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2019-12-11].
  65. Wydłużono resurs ratowniczego Mi-14. Prace na śmigłowcach ZOP – Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2019-12-11].
  66. Umowa na dostawy AW101 podpisana, DziennikZbrojny.pl [dostęp 2020-06-24] (pol.).
  67. Śmigłowiec poszukiwawczo-ratowniczy Mi-14PŁ/R, Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2019-12-11] (pol.).
  68. Śmigłowce Anakonda w jednolitej wersji – Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2020-04-26].
  69. a b c Nowy dowódca H-8 i Grupy Jednostek Pływających, polska-zbrojna.pl [dostęp 2020-04-28].
  70. Następcy armat S-60, polska-zbrojna.pl [dostęp 2018-05-29].
  71. a b Przegląd Sił Zbrojnych 1/2021.
  72. a b Morska Jednostka Rakietowa – Magnum-x, www.magnum-x.pl [dostęp 2019-10-25].
  73. Morska Jednostka Rakietowa - Magnum-x, www.magnum-x.pl [dostęp 2021-01-21].
  74. Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2021-01-21].
  75. Polskie radary w polskich rękach - Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2021-01-21].
  76. Radwar dla Marynarki Wojennej, www.altair.com.pl [dostęp 2021-01-21] (ang.).
  77. Morska Jednostka Rakietowa, www.jednostki-wojskowe.pl [dostęp 2021-01-21].
  78. MSPO 2018: Umowa na dostawy radarów Odra, DziennikZbrojny.pl [dostęp 2021-01-21] (pol.).
  79. Radar mobilny RM-100, www.pitradwar.com [dostęp 2021-01-22].
  80. Radiolokacyjna Odra szykowana na wojnę, www.rp.pl [dostęp 2021-01-22] (pol.).
  81. Dostawa radarów mobilnych RM-100, DziennikZbrojny.pl [dostęp 2021-01-22] (pol.).
  82. e-RAPORT MSPO 4/2016 - Morskie radary PIT-Radwar - Altair Agencja Lotnicza, www.altair.com.pl [dostęp 2021-01-22].
  83. "Efekt polonizacji" według gen. Kozieja: polskie radary ograniczeniem Morskiej Jednostki Rakietowej - Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2021-01-22].
  84. ŁOWCZA-3 w nowym systemie obrony powietrznej i przeciwlotniczej, web.archive.org, 27 grudnia 2014 [dostęp 2021-01-21] [zarchiwizowane z adresu 2014-12-27].
  85. Marynarka Wojenna, archiwum.mw.wp.mil.pl [dostęp 2021-01-21].
  86. PIT-RADWAR, System automatyzacji dowodzenia obroną przeciwlotniczą REGA – PIT-RADWAR, www.pitradwar.com [dostęp 2020-08-05].
  87. Radary precyzyjnego lądowania dla SZ RP – czy można było inaczej? - Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2021-04-16].
  88. GCA-2000 dla SZ RP, www.altair.com.pl [dostęp 2021-04-16] (ang.).
  89. WZE S.A. z umową na awaryjny serwis radiolokacyjnych systemów lądowania, Wydawnictwo militarne ZBIAM, 2 kwietnia 2021 [dostęp 2021-04-16] (pol.).
  90. Morska Jednostka Rakietowa, www.jednostki-wojskowe.pl [dostęp 2021-01-22].
  91. Pociski NSM do naprawy, Wydawnictwo militarne ZBIAM, 6 listopada 2020 [dostęp 2021-01-22] (pol.).
  92. Kongsberg naprawi pociski Morskiej Jednostki Rakietowej - Defence24, defence24.pl [dostęp 2021-01-22].
  93. Tomasz Dmitruk, Ocena stanu realizacji Planu Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP na lata 2013-2022, 2017-2026 i 2021-2035. W zestawieniu uwzględniono także wybrane zadania zawarte w Planie Zakupu Środków Materiałowych. wg. stanu na dzień 27 grudnia 2020 roku, „Dziennik Zbrojny”, 21 grudnia 2020.
  94. Morska Jednostka Rakietowa - Magnum-x, www.magnum-x.pl [dostęp 2021-01-22].
  95. Nadbrzeżny Dywizjon Rakietowy gotowy do działań - Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2021-01-22].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj