Otwórz menu główne

Pomnik nachodzki w Poznaniu

Pomnik nachodzki w Poznaniu (także: pomnik lwa, niem. Löwendenkmal, Kriegerdenkmal 1866[1]) – nieistniejący monument, który zlokalizowany był w centrum Poznania na placu Wilhelmowskim (obecnie plac Wolności), w bezpośrednim sąsiedztwie Arkadii (tyłem do niej).

Pomnik nachodzki w Poznaniu
Kriegerdenkmal 1866
Ilustracja
Pomnik na niemieckiej pocztówce, zdjęcie sprzed 1900 roku
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Miejscowość Poznań
Miejsce Plac Wolności
Projektant Cäsar Stenzel
Data odsłonięcia 27 czerwca 1870
Data likwidacji 3/4 kwietnia 1919
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Pomnik nachodzki w Poznaniu
Pomnik nachodzki w Poznaniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomnik nachodzki w Poznaniu
Pomnik nachodzki w Poznaniu
Ziemia52°24′29,4″N 16°55′35,5″E/52,408167 16,926528
Arkadia w Poznaniu, przed nią stał Pomnik nachodzki
Płyta przysięgi powstańców wielkopolskich

Projekt i wymowaEdytuj

Projektantem pomnika był radca budowlany Cäsar Stenzel inspirowany figurą Lwa brunszwickiego z 1166[2]. Monument przedstawiał lwa z grzywą, wspartego na lawecie armatniej, stojącego na wysokim cokole. Na narożach cokołu stały cztery postacie dowódców pruskich z bitwy pod Náchodem, które to wydarzenie pomnik upamiętniał, a w której poległo także wielu Polaków, walczących po obu stronach konfliktu. Lew celowo kroczył ku wschodowi, co nadawało pomnikowi określoną, ekspansywną wymowę.

OdsłonięcieEdytuj

Odsłonięcie dzieła Stenzla miało miejsce 27 czerwca 1870, w obecności oddziałów walczących w 1866 pod Náchodem, a wchodzących w skład V Korpusu Armii Pruskiej, pod dowództwem generała Karla Friedricha von Steinmetza (pomnik ufundowali oficerowie tej armii[2]). W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele władz miejskich, regionalnych, a także abp Mieczysław Halka-Ledóchowski. Mimo zaproszenia nie przybył Wilhelm I Hohenzollern. Z uwagi na fakt, że w trakcie zbiórki funduszy zabrakło około 7.000 talarów, to lwa odlano ze stopu brązowanego żeliwa i cynku, a nie z brązu. Odlewy wykonał Johannes Brix według modeli przygotowanych przez rzeźbiarza Pohlego. Na wygląd pomnika wpływ miał m.in. architekt Gustav Schultz i kupiec Bernard Jaffé[2].

ZburzenieEdytuj

Pomnik przestał istnieć, zrzucony spontanicznie z cokołu przez młodzież w nocy z 3 na 4 kwietnia 1919, podobnie jak inne niemieckie pomniki w mieście. Był to efekt manifestacji w obronie praw Polski do Gdańska i Pomorza Nadwiślańskiego. Wszystkie pomniki zgromadzono na Placu Wolności, a stąd przewieziono do składnicy złomu przy ul. Masztalarskiej, celem przetopienia na monumenty polskie. Obecnie w miejscu pomnika jest wmurowana pozioma płyta pamiątkowa w miejscu złożenia przysięgi przez powstańców wielkopolskich.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Ansichtskarte / Postkarte Poznań Posen, Kriegerdenkmal 1866 auf dem Wilhelmsplatz (niem.). W: akpool.de [on-line]. [dostęp 2018-03-19].
  2. a b c red. Jerzy Topolski, Dzieje Poznania, tom 2, PWN, Warszawa-Poznań, 1994, s.541-542, ​ISBN 83-01-08194-5

BibliografiaEdytuj

  • Witold Molik, Poznańskie pomniki w XIX i początkach XX wieku, w: Kronika Miasta Poznania, nr 2/2001, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2001, s. 23, 34, ISSN 0137-3552.
  • Poznań – atlas aglomeracji 1:15.000, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań, 2008, ​ISBN 978-83-7445-018-8​.