Otwórz menu główne

Powstanie Dozsy – powstanie chłopskie na Węgrzech w 1514 r. dowodzone przez Györgya Dózsa.

Powstanie Dozsy 1514, Wojna chłopska na Węgrzech
Czas 1514
Miejsce Węgry
Terytorium Węgry
Wynik Zwycięstwo sił feudalnych
Strony konfliktu
powstańcy chłopscy siły feudalne
Dowódcy
György Dózsa Jan Zápolya
Siły
100 000 ludzi nieznane
Straty
60 000 ludzi[1] nieznane
brak współrzędnych
Portret przywódcy chłopskiego Györgya Dózsa umieszczony na banknocie o nominale 20 forintów

Do wojny chłopskiej na Węgrzech zwanej powstaniem Dozsy doszło w 1514 r. Armia chłopska w sile około 100 tysięcy ludzi pod wodzą Györgya Dózsy, przygotowana do krucjaty przeciw Turkom ogłoszonej przez papieża Leona X, miała zostać rozwiązana, ponieważ szlachta w obawie przed uzbrojonymi chłopami, wymogła u prymasa Węgier Tamasa Bakoczego odwołanie krucjaty i rozwiązanie chłopskiej armii. Chłopi jednak nie podporządkowali się tej decyzji i wystąpili przeciw wyzyskującej ich szlachcie. Pustoszyli kraj, palili zamki, zabijając panów i ich rodziny. Do rozstrzygającej bitwy między armią chłopską a wojskami Jana Zapolyi, późniejszego króla Węgier, doszło pod Temeszwarem. Po przegranej bitwie chłopi zostali surowo ukarani, a dodatkowo zwiększono im podatki oraz wymiar pańszczyzny. Przywódcę chłopskiego powstania Györgya Dózsę ujęto, a następnie spalono na stosie. Stracono również wielu chłopów[2].

Było to pierwsze powstanie kuruców, kolejne to powstanie Thökölyego i powstanie Rakoczego[1][3].

UpamiętnienieEdytuj

W miejscu egzekucji Györgya Dozsy stoi figura Maryi Dziewicy, autorstwa rzeźbiarza Györgya Kissa. Imieniem przywódcy powstania chłopskiego w Budapeszcie nazwano plac, ulicę i stację metra. Natomiast ulice jego imienia znajdują się w wielu większych miastach Siedmiogrodu.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Praca zbiorowa Dzieje świata. Chronologiczny przegląd ważniejszych wydarzeń. , Warszawa 1990, s.157.
  2. George Kohn Encyklopedia wojen, Warszawa 1998, s.144,145.
  3. Kuruc najpierw był krzyżowcem

BibliografiaEdytuj

  • George Kohn: Encyklopedia wojen. Warszawa: Wydawnictwo al fine, 1998.