Otwórz menu główne

Przytulia krakowska (Galium cracoviense Ehrend) – gatunek rośliny należący do rodziny marzanowatych.

Przytulia krakowska
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd goryczkowce
Rodzina marzanowate
Rodzaj przytulia
Gatunek przytulia krakowska
Nazwa systematyczna
Galium cracoviense Ehrend
Sitzungsber. Osterr. Akad. Wiss., Math.-Nat., Abt. 1 clxix. 419
Kategoria zagrożenia
Status iucn3.1 VU pl.svg
narażony (IUCN 3.1)[2]

Spis treści

Rozmieszczenie geograficzneEdytuj

Endemit Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Rośnie na kilku stanowiskach w okolicach Olsztyna[3].

MorfologiaEdytuj

Łodyga 
Do 15 cm wysokości.
Liście 
Po 6-7 w okółkach, wąskie, odwrotnie lancetowate, o długości 3-10 mm.
Kwiaty 
Białe, drobne, o średnicy 2-3,5 mm, zebrane w luźny, skąpokwiatowy kwiatostan.
Owoce 
Brodawkowane rozłupki.

Biologia i ekologiaEdytuj

Bylina. Rośnie w murawach naskalnych na wychodniach wapieni jurajskich i w murawach kserotermicznych. Kwitnie w maju i czerwcu. Liczba chromosomów 2n=22[3].

Zagrożenia i ochronaEdytuj

Gatunek objęty w Polsce ścisłą ochroną.

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006)[4] w grupie gatunków rzadkich (kategoria zagrożenia: R). W wydaniu z 2016 roku otrzymała kategorię VU (narażony)[5]. Znajduje się także w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin w kategorii VU (narażony)[6].

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-27].
  2. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (ang.). [dostęp 6 marca 2014].
  3. a b Mirek Z. 2001. Przytulia małopolska. s. 306-308. W: Polska Czerwona Księga Roślin, Kraków 2001. ​ISBN 83-85444-85-8​.
  4. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  5. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  6. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.

Linki zewnętrzneEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Wojciech Mróz: Monitoring siedlisk przyrodniczych. Przewodnik metodyczny. Część II.. Warszawa: GIOŚ, 2012. ISBN 978- 83-61227-72-4.
  • The Plant List. [dostęp 2017-08-31].
  • Atlas Roślin. [dostęp 2017-08-31].