Goryczkowce

Goryczkowce (Gentianales Lindl.) – rząd roślin okrytonasiennych. Obejmuje 5 rodzin z 1118 rodzajami i ponad 19,8 tysiącami gatunków, z czego 611 rodzajów i ponad 13,1 tysięcy gatunków należy do rodziny marzanowatych Rubiaceae[1]. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, ale najbardziej zróżnicowane są w strefie równikowej[2].

Goryczkowce
Ilustracja
Goryczka wiosenna
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd goryczkowce
Nazwa systematyczna
Gentianales Lindl.
Nix.Pl.:19 1833
Gentianella aspera

Dawniej rząd był określany nazwą naukową Contortae i zwyczajową – „zwitne”. Obie nazwy utworzone były w nawiązaniu do charakterystycznej cechy tej grupy – zwinięcia (skręcenia) płatków korony w pąku kwiatowym (łac. contortae – zwinięte, skręcone)[3].

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Rośliny zielne i drzewiaste o liściach naprzeciwległych[2], zwykle połączonych w węźle linią okalającą łodygę[1]. Nigdy nie pokryte włoskami gruczołowatymi[1].
Kwiaty
Obupłciowe, 4- i 5-krotne, o koronie zrośniętej, często skręconej w pąku. Pręciki w jednym okółku. Słupek jest górny lub dolny, ale zawsze z dwóch owocolistków[2]. Zalążki są liczne[1].
Owoce
Torebki lub rozłupnie, rzadziej jagody, mieszki i pestkowce[2][1]. Nasiona liczne[1].

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna rzędu według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)[1]

Jeden z rzędów z grupy astrowych roślin okrytonasiennych.


dereniowce Cornales




wrzosowce Ericales





?

Icacinales


?

Vahliales



Metteniusales




gariowce Garryales




goryczkowce Gentianales




psiankowce Solanales




ogórecznikowce Boraginales



jasnotowce Lamiales










ostrokrzewowce Aquifoliales




astrowce Asterales




twardziczkowce Escalloniales




Bruniales




selerowce Apiales




Paracryphiales



szczeciowce Dipsacales











Podział na rodziny i relacje między nimi według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)[1]
goryczkowce

marzanowate Rubiaceae





Gelsemiaceae



loganiowate Loganiaceae





goryczkowate Gentianaceae



toinowate Apocynaceae





Podział na rodziny według systemu Reveala (1999)
Podział na rodziny według systemu Cronquista (1981)

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2016-12-25].
  2. a b c d Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski: Botanika. Systematyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 404-405. ISBN 978-83-01-13945-2.
  3. Alicja i Jerzy Szweykowscy (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo "Wiedza Powszechna", 2003, s. 1049. ISBN 83-214-1305-6.