Otwórz menu główne

Reakcja Reformatskiego

Reakcja Reformatskiegoreakcja chemiczna związków karbonylowych (aldehydów lub ketonów) 1 z α-halogenoestrami kwasów karboksylowych 2, katalizowana metalicznym cynkiem, w wyniku której otrzymuje się β-hydroksyestry kwasów karboksylowych 3 [1][2].

Reakcję prowadzi się najczęściej w roztworze eterowym, benzenowym lub tetrahydrofuranowym. Produktem pośrednim jest związek cynkoorganiczny. Reakcja ta została odkryta przez rosyjskiego chemika Siergieja Nikołajewicza Reformatskiego w 1895 r.

Reakcja Reformatskiego

Odczynnik cynkoorganiczny, obecny w tej reakcji, zwany jest odczynnikiem Reformatskiego lub enolanem Reformatskiego. Otrzymuje się go dodając pył cynkowy do α-halogenoestru. Jest on mniej reaktywny od odczynnika Grignarda oraz od pochodnych związków litoorganicznych, w związku z czym w reakcji Reformatskiego nie zachodzi addycja nukleofilowa do grupy estrowej.

MechanizmEdytuj

Wolna para elektronowa atomu cynku, oddziaływając na atom tlenu enolizującego α-halogenoestru 1, tworzy enolan Reformatskiego 2, który tworzy z cząsteczką aldehydu formę przejściową 3, bardzo gwałtownie reagującą z wodą, w wyniku czego powstaje β-hydroksyester 4. Dla atomu węgla przy grupie hydroksylowej produktu tworzy się centrum stereogeniczne.

Struktura odczynnikaEdytuj

Za pomocą rentgenografii strukturalnej określono strukturę krystaliczną kompleksu THF z odczynnikiem Reformatskiego dla bromocynkooctanu tert-butylu[3] oraz bromocynkooctanu etylu[4]. W obu przypadkach tworzą się cykliczne ośmioczłonowe dimery o stałym stanie skupienia, różniące się stereochemicznie: pochodna etylowa przybiera konformację łódkową, a grupy bromowe oraz ligandy THF znajdują się w konfiguracji cis, natomiast pochodna tert-butylowa przybiera konformację krzesłową, grupy bromowe oraz ligandy THF są w konfiguracji trans.

 
 
 
 
dimer bromocynkooctanu etylu
dimer bromocynkooctanu tert-butylu

ZastosowanieEdytuj

Reakcja Reformatskiego ma wiele zastosowań. W przykładowej reakcji[5] aldehyd kondensuje z jodolaktonem katalizowanym przez trietyloboran w toluenie tworząc inhibitor telomerazy UCS1025A. Jest to kluczowa reakcja w enancjoselektywnej syntezie totalnej tego związku. Reakcja zachodzi w temperaturze -78 °C.

PrzypisyEdytuj

  1. Reformatskii S.. Neue Synthese zweiatomiger einbasischer Säuren aus den Ketonen. „Ber.”, s. 1210, 1887. DOI: 10.1002/cber.188702001268. 
  2. Reformatskii S.. „J. Russ. Phys. Chem. Soc.”, s. 44, 1890. 
  3. J. Dekker, P. H. M. Budzelaar, J. Boersma, G. J. M. Van der Kerk, A. J. Spek. The nature of the Reformatsky reagent. Crystal structure of (BrZnCH2COO-t-Bu.THF). „Organometallics”. 9 (3), s. 1403–1407, 1984. DOI: 10.1021/om00087a015. 
  4. S. Miki, K. Nakamoto, J. Kawakami, S. Handa, S. Nuwa. The First Isolation of Crystalline Ethyl Bromozincacetate, Typical Reformatsky Reagent: Crystal Structure and Convenient Preparation. „Synthesis”, s. 409-412, 2008. DOI: 10.1055/s-2008-1032023. 
  5. Tristan H. Lambert, Samuel J. Danishefsky. Total Synthesis of UCS1025A. „J. Am. Chem. Soc.”. 128 (2), s. 426-427, 2006. DOI: 10.1021/ja0574567. 

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj