Otwórz menu główne

Nietoperekfaunistyczny rezerwat przyrody w województwie lubuskim, na terenie gmin Międzyrzecz i Lubrza. Znajduje się pomiędzy miejscowościami Nietoperek, Wysoka, Kęszyca i Boryszyn. W obecnej formie powstał w 2002 roku poprzez połączenie rezerwatów Nietoperek (utworzonego w 1980 roku) i Nietoperek II (utworzonego w 1998 roku)[1][2].

Nietoperek
rezerwat faunistyczny
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Mezoregion Pojezierze Łagowskie
Data utworzenia 1980, 1998
Akt prawny M.P. z 1980 r. nr 19, poz. 94, Dz.U. z 1998 r. nr 166, poz. 1228
Powierzchnia 50,77 ha
Ochrona ścisła 5,77 ha,
czynna 45,00 ha
Położenie na mapie gminy Międzyrzecz
Mapa lokalizacyjna gminy Międzyrzecz
Nietoperek
Nietoperek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nietoperek
Nietoperek
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Nietoperek
Nietoperek
Położenie na mapie powiatu międzyrzeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu międzyrzeckiego
Nietoperek
Nietoperek
Ziemia52°23′25″N 15°31′02″E/52,390278 15,517222

Powierzchnia rezerwatu wynosi 50,77 ha, z czego 5,77 ha objęte jest ochroną ścisłą, a 45,00 ha ochroną czynną[3].

Celem ochrony jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych miejsc zimowania i rozrodu wielogatunkowej kolonii nietoperzy[3].

Rezerwat obejmuje fragment pozostałości podziemnych fortyfikacji byłego Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego, w skład których wchodzi labirynt podziemnych korytarzy o żelbetonowej konstrukcji, znajdujący się na głębokości 35–50 m pod powierzchnią ziemi[4]. Każdej zimy hibernuje tu ponad 30 tys. osobników należących do 12 gatunków. Jest to największe zimowisko nietoperzy w Środkowej Europie i największe w Polsce zimowisko nocka dużego, nocka łydkowłosego i nocka Bechsteina[5]. Temperatura w korytarzach jest stabilna i wynosi ok. 9° C przez cały rok[6]. Obiekty fortyfikacyjne mają największe znaczenie jako schronienie zimowe, jednak nietoperze wykorzystują je w ciągu całego roku[5].

Rezerwat stanowi fragment obszaru siedliskowego Natura 2000 – Nietoperek PLH080003[5] o powierzchni 7377,4 ha.

Obszar rezerwatu częściowo stanowi własność Skarbu Państwa, a częściowo mienie komunalne gminy Międzyrzecz i gminy Lubrza[4].

Rezerwat przyrody NietoperekEdytuj

Rezerwat przyrody Nietoperek IIEdytuj

  • dokument powołujący – Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23 grudnia 1998 r. (Dz.U. z 1998 r. nr 166, poz. 1228)
  • powierzchnia według aktu powołującego – 48,27 ha
  • położenie – działki forteczne oraz obiekty podziemne prawie całej środkowej części Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego.
  • przedmiot ochrony – zadrzewienia oraz zakrzewienia działek fortecznych, pasy zarośli, zapory przeciwczołgowe i inne tereny bezpośrednio przylegające do otworów wlotowych do podziemi.

Gatunki nietoperzy stwierdzone zimą w rezerwacie NietoperekEdytuj

 
Nocek duży

Podczas liczenia zimujących w podziemiach i obiektach wolnostojących Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego (MRU) przeprowadzonego w dniach 10-11 stycznia 2015 r. stwierdzono rekordową liczbę 38 594 hibernujących osobników z 9 gatunków[7].

TurystykaEdytuj

Poza całorocznymi trasami turystycznymi (w Pniewie niedaleko Międzyrzecza oraz w okolicach Boryszyna w gminie Lubrza), z uwagi na konieczność ochrony hibernujących nietoperzy, od 15 października do 15 kwietnia obowiązuje zakaz wstępu do fragmentów tras większości podziemnych korytarzy i bunkrów Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego[8][9].

PrzypisyEdytuj

  1. Obwieszczenie Wojewody Lubuskiego z dnia 16 stycznia 2002r. w sprawie ustalenia wykazu rezerwatów przyrody utworzonych do dnia 31 grudnia 1998r.. W: Dziennik Urzędowy Województwa Lubuskiego Nr 12 poz. 144 [on-line]. 2002-01-17. [dostęp 2018-10-11].
  2. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim: Projekt Zarządzenia w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "Nietoperek" (uzasadnienie). 2016. [dostęp 2018-10-12].
  3. a b Rezerwat przyrody Nietoperek. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2018-10-11].
  4. a b Rejestr rezerwatów przyrody województwa lubuskiego. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim, 2018-03-28. [dostęp 2018-10-11].
  5. a b c Danuta Iwaszko, Tomasz Kozłowski, Wincenty Piworun: Rezerwaty przyrody w województwie lubuskim. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim, 2014, s. 105–106. ISBN 978-83-63564-12-4.
  6. Rezerwaty Nietoperek na stronie Łagowskiego Parku Krajobrazowego (strona archiwalna)
  7. Wyniki liczenia nietoperzy. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim, 2015-01-13. [dostęp 2018-10-12].
  8. Lubuskie/ Ciepła jesień sprawia, że część nietoperzy nadal jest aktywna, „Nauka w Polsce” [dostęp 2018-03-26] (pol.).
  9. Nietoperek zimą, „nauka.wiara.pl”, 31 października 2012 [dostęp 2018-03-26].