Otwórz menu główne

Roman Wybranowski herbu Poraj (ur. 9 sierpnia 1788 lub 1790[a] w Żurowie, zm. 23 stycznia 1863) – pułkownik Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego, generał-major armii Cesarstwa Austriackiego.

Roman Wybranowski
Ilustracja
pułkownik
generał major
Data urodzenia 9 sierpnia 1788
Data śmierci 23 stycznia 1863
Przebieg służby
Siły zbrojne Wojsko Polskie Królestwa Kongresowego
Jednostki V Korpus Wielkiej Armii
8 Pułk Piechoty Liniowej
6 Pułk Piechoty Liniowej
Stanowiska dowódca pułku
naczelnik Gwardii Narodowej
Główne wojny i bitwy wojny napoleońskie (kampania rosyjska 1812)
powstanie listopadowe (bitwa pod Grochowem)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w Żurowie na Lubelszczyźnie jako syn stolnika lubelskiego Domicjusza Wybranowskiego i Salomei, z domu Deszert. W 1809 rozpoczął służbę wojskową w Armii Księstwa Warszawskiego, wkrótce został awansowany do stopnia podporucznika. Brał udział w wojnach napoleońskich. W kampanii rosyjskiej 1812 Napoleona. W tym czasie służył w randze kapitana starszego adiutanta, następnie jako adiutant major został przeniesiony do wielkiej armii z korpusem księcia Józefa Poniatowskiego. Uczestniczył w bitwie pod Smoleńskiem, bitwie pod Możajskiem, Czerychowem i Wiaźmą. Następnie 1813 walczył z VI koalicją antyfrancuską w bitwach pod Gitterborgiem i bitwie pod Lipskiem.

W 1814 powrócił do kraju. Został awansowany do stopnia podpułkownika. Służył w 8 Pułku Piechoty Liniowej w Pułtusku. Po wybuchu powstania listopadowego został dowódcą 6 Pułku Piechoty Liniowej od bitwy pod Białołęką w lutym 1830[1], następnie w bitwie o Olszynkę Grochowską i pozostał nim do 1831, kierując jednostką w pozostałych bitwach. Został awansowany do stopnia pułkownika. Pod koniec kampanii wraz z korpusem gen. Girolamo Ramorino zdezerterował do Galicji, a następnie na Morawy. Nie poddał się carskiej amnestii i został w Galicji.

Prowadził działalność rolniczą na dzierżawionych gruntach. W 1848 został zastępcą dowódcy galicyjskiej Gwardii Narodowej, gen. Józefa Bonawentury Załuskiego, a po jego dymisji naczelnikiem Gwardii. Wówczas cesarz Franciszek Józef I mianował go do rangi generał-major armii Cesarstwa Austriackiego. W jednostce pozostał do jej rozwiązania w tym samym roku, po czym osiadł pod Lwowem. Tam od 1849 do 1851 spisał pamiętniki.

Jego żoną od 1823 Józefa Broniewska, Mieli troje dzieci (dwie córki i syna). Został pochowany na cmentarzu we wsi Stare Sioło[2][b].

Po śmierci Romana Wybranowskiego zostały opublikowane jego pamiętniki (1882)[3].

OdznaczeniaEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Rok urodzenia 1788 został podany na nagrobku, Leonard Dwornik i strona Sejm Wielki podali datę urodzenia 9 sierpnia 1790, natomiast Józef Białynia Chołodecki wskazał rok 1790.
  2. Józef Białynia Chołodecki podał jako miejsce spoczynku Starą Wieś, co stanowi omyłkę: Józef Białynia Chołodecki: Cmentarzyska i groby naszych Bohaterów z lat 1794-1864 na terenie Wschodniej Małopolski. Lwów: Polskie Towarzystwo Opieki nad Grobami Bohaterów we Lwowie, 1928, s. 45.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj