Ryżorek kretowaty

gatunek owadożernego ssaka

Ryżorek kretowaty[5] (Oryzorictes hova) – gatunek ssaka z podrodziny ryżorków (Oryzorictinae) w obrębie rodziny tenrekowatych (Tenrecidae).

Ryżorek kretowaty
Oryzorictes hova[1]
A. Grandidier, 1870[2]
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Rząd afrosorkowce
Rodzina tenrekowate
Podrodzina ryżorki
Rodzaj ryżorek
Gatunek ryżorek kretowaty
Synonimy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Zasięg występowaniaEdytuj

Ryżorek kretowaty występuje na terenach bagnistych na Madagaskarze, zamieszkując w rozproszonych populacjach Northern Highlands, północną część (w tym Nosy Mangabe), zachodnią część (region Marovoay), Central Highlands oraz wschodnią i południowo-wschodnią część[6][7][8].

TaksonomiaEdytuj

Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1870 roku francuski przyrodnik Alfred Grandidier na łamach czasopisma Revue et Magasin de Zoologie pure et Appliquée[2]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Grandidier wskazał „Ankaye i Antsianak” (w oryg. fr. Ankaye et Antsianak)[2] ograniczone do Ankay, wzdłuż rzeki Mangoro, w pobliżu Lac Alaotra i Antsianaka, w regionie na wschód od Lac Alaotra, na Madagaskarze[8].

Takson Oryzorictes talpoides znany z zapisów z północno-zachodniego Madagaskaru i obecnie traktowany jako synonim O. hova, może reprezentować odrębny gatunek na podstawie morfologicznych cech czaszkowo-zębowych, różnic siedliskowych i możliwą izolację geograficzną[6]. Prowadzone są dodatkowe badania, aby formalnie opisać i nazwać te gatunki[6][7]. Gatunek monotypowy[6][7].

EtymologiaEdytuj

  • Oryzorictes: gr. ορυζα oruza „ryż”; oρυκτης oruktēs „kopacz”[9].
  • hova: Hova rdzenny klan z Madagaskaru[10].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała (bez ogona) 95–124 mm, długość ogona 38–62 mm, długość ucha 8–16 mm, długość tylnej stopy 11–20 mm; masa ciała 28–59 g[7]. Wzór zębowy: I   C   P   M   (x2) = 40[7].

EkologiaEdytuj

  • Zwyczaje i aktywność - większość życia spędza pod ziemią. Jego przednie łapy idealnie nadają się do kopania w ziemi. Choć O. hova pokazuje się na powierzchni tylko nocą, przypuszcza się, że pod ziemią jest aktywny również za dnia. Jest poważnym szkodnikiem dla mieszkańców Madagaskaru, ponieważ niszczy uprawiany tam ryż.
  • Pożywienie: bezkręgowce glebowe, mięczaki, skorupiaki.

PrzypisyEdytuj

  1. Oryzorictes hova, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c A. Grandidier. Description de quelques animaux nouveaux découverts a Madagascar en novembre 1869. „Revue et Magasin de Zoologie pure et Appliquée”. 2e Série. 22, s. 50, 1870 (fr.). 
  3. G. Grandidier & G. Petit. Description d’une Espece nouvelle d’Insectivore Malgache, suivie de remarques critiques sur le genre Oryzoryctes. „Bulletin du Museum national d’histoire naturelle”. 2e Série. 2, s. 498, 1930 (fr.). 
  4. P.J. Stephenson, V. Soarimalala & S. Goodman 2016, Oryzorictes hova, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2021-1 [dostęp 2021-05-29] (ang.).!!!
  5. Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 19. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  6. a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 106. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  7. a b c d e P. Jenkins: Family Tenrecidae (Tenrecs). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 166. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.)
  8. a b D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Species Oryzorictes hova. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-29].
  9. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 485, 1904 (ang.). 
  10. Etymologia za: J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology (ang.). W: Birds of the World [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2021-05-29].