Rząd (prawo)

organ sprawujący władzę wykonawczą

Rząd – kolegialny organ władzy wykonawczej, powoływany i odwoływany przez organ przedstawicielski. Do jego zadań należy koordynowanie działalności administracyjnej i realizacja zadań państwa, właściwy dla parlamentarno-gabinetowych systemów politycznych[1].

Posiedzenie polskiego rządu (rady ministrów) w 2017 r.

Rząd składa się z przewodniczącego rady ministrów, który jest zazwyczaj nazywany premierem (pierwszym ministrem), choć w niektórych krajach (np. Niemcy) jest tradycyjnie nazywany kanclerzem, oraz z ministrów.

W krajach o systemie parlamentarno-gabinetowym rząd jest wyłaniany i odpowiedzialny przed parlamentem (np. Wlk. Brytania, Włochy, Hiszpania, Japonia[2]). W systemie prezydenckim pracami rządu kieruje prezydent lub osoba mianowana przez prezydenta wedle własnego uznania[3]. W takim systemie rząd nie jest odpowiedzialny przed parlamentem, tylko przed prezydentem[4]. Istnieje również model półprezydencki (np. Francja, Rosja[2]), który łączy cechy obydwu systemów – prezydent wybiera premiera spośród członków partii większościowej w parlamencie oraz wskazuje rządowi kierunki polityki. Rząd ponosi wówczas podwójną odpowiedzialność – zarówno przed prezydentem, jak i parlamentem.

Rządem nazywany jest także organ władzy wykonawczej sprawujący władzę w imieniu monarchy w państwach o ustroju politycznym niedemokratycznym, monarchia absolutna (np. XIX-wieczny rząd imperatorski w Imperium Rosyjskim lub rząd Królestwa Arabii Saudyjskiej).

Zobacz też edytuj

Przypisy edytuj

  1. E. Zieliński, Nauka o państwie i polityce, Wyd. IV, Warszawa 2006, s. 186, ISBN 83-7151-726-2.
  2. a b rząd, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2023-12-04].
  3. E. Zieliński, Nauka o państwie i polityce, Wyd. IV, Warszawa 2006, s. 180–181, ISBN 83-7151-726-2.
  4. W USA członkowie rządu mianowani są przez prezydenta za zgodą Senatu USA, ponoszą odpowiedzialność konstytucyjną (impeachment).