Samojedzi
Samojedzi, także ludy samodyjskie[1] – zbiorcza nazwa kilku autochtonicznych narodów zamieszkujących północno-zachodnią Syberię (Rosja). Posługują się językami z grupy samojedzkiej, należącej do rodziny uralskiej. Ludy te mają własne okręgi autonomiczne: Nieniecki i Jamalsko-Nieniecki.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/P253b_Group_of_Yenisei_Samoyedes_at_Sumarokova.jpg/220px-P253b_Group_of_Yenisei_Samoyedes_at_Sumarokova.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Samojede_in_Winterdress.jpg/220px-Samojede_in_Winterdress.jpg)
Do Samojedów zaliczają się następujące, istniejące do dziś narody:
- Nieńcy (dawniej: Samojedzi, Juraci, 41 302 osoby)
- Eńcy (dawniej: Jenisej-Samojedzi, 237 osób)
- Nganasanie (dawniej: Tawgijczycy, Tawgi-Samojedzi, 834 osoby)
- Selkupowie (dawniej: Ostiak-Samojedzi, 4249 osób)
Spośród wymarłych narodów samojedzkich najdłużej, do XX w. przetrwali Kamasyńcy (Południowi Samojedzi).
Dawniej nazwa Samojedzi oznaczała zarówno ową grupę narodów, jak i samych tylko Nieńców, będących najliczniejszym i najlepiej znanym (z powodu względnej bliskości geograficznej) ludem z tej grupy. To drugie znaczenie słowa Samojedzi jest obecnie rzadko spotykane.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Samoyedic_map_XVII-XX.png/245px-Samoyedic_map_XVII-XX.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/87/Uralic-Yukaghir.png/250px-Uralic-Yukaghir.png)
Etnogeneza
edytujPochodzenie narodów grupy samojedzkiej nie jest jasne i na ten temat wykształciło się kilka hipotez.
Narody samojedzkie zamieszkiwały znacznie większe niż obecnie obszary, nie tylko na północnej, ale i w południowej Syberii. Ludy południowosyberyjskie (m.in. Kamasyńcy) w wyniku sąsiedztwa ludów tureckich aż do XIX w. podlegały systematycznej turkizacji, w wyniku której zatraciły swe języki i obecnie wchodzą w skład grup narodowościowych pochodzenia tureckiego.
Według najbardziej rozpowszechnionych teorii południowa Syberia była ojczyzną Samojedów i stamtąd rozprzestrzenili się oni w położone bardziej na północ rejony.
Przypisy
edytuj- ↑ samodyjskie ludy, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2023-06-04] [zarchiwizowane z adresu 2023-06-04] .